“SpaceX” şirkəti yeni nəsil kosmik gəmi gələn istifadəyə verəcək

Növbəti nəsil kosmik gəminin daha inkişaf etmiş və güclü versiyası olan “Starship”in 12-ci sınaq buraxılışı altı həftə sonra, 2026-cı ilin mart ayında baş tutacaq. Beləliklə, 12-ci uçuş “Starship V3” (və ya “Block 3”) arxitekturası üçün debüt buraxılışı olacaq.

“SpaceX” şirkətinin məlumatına istinadla xəbər verir ki, uçuş daha əvvəl tarixə planlaşdırılmışdı, lakin 2025-ci ilin noyabr ayında “Booster 18” gücləndiricisi sınaq zamanı zədələnib. Hazırda missiya üçün “Booster 19” və “Ship 39” kombinasiyası hazırlanır və bu həftə onların mühüm sınaqlardan keçmələri planlaşdırılır.

Texasdakı “Starbase” bazasında yerləşən ikinci buraxılış meydançasından (OLP-2, “Pad 2”) ilk buraxılışın olacağı gözlənilir. Uçuş planı gücləndirici və gəminin bərpası olmadan əvvəlki missiyaların təkrarlanmasını nəzərdə tutur.

Şirkətin sahibi İlon Mask bildirib ki, “SpaceX” bu il “Starship” kosmik gəmisinin tam miqyasda təkrar istifadə edilə biləcəyini sübut etməyi planlaşdırır ki, bu da böyük bir nailiyyət olacaq. Çünki bu kosmik layihə kosmosa çıxış xərclərini 100 dəfə azaldacaq.

“SpaceX” 2-ci platformanın tamamlanmasına yaxınlaşdıqca, şirkət artıq 1-ci platformanı təkmilləşdirmək üçün hazırlıq işlərinə başlayıb.

Xatırladaq ki, 11-ci sınaq uçuşu 2025-ci il oktyabrın 13-də baş tutub. Bu, “Starship V2”nin son sınağı idi. Təkmilləşdirilmiş versiya əvvəlkindən böyükdür və daha yüngül, lakin nisbətən güclü dartma təklif edən yenilənmiş “Raptor” mühərrikləri ilə təchiz olunub. “SpaceX” qeyd edir ki, “Starship V3” Marsa çata bilən raketin ilk versiyasıdır. Model təkcə əvvəlki versiyadan beş fut hündür deyil, həm də genişləndirilmiş yanacaq çənləri və orbitdə yanacağın ötürülməsi üçün yeni dok portlarına malikdir. Bu prosedur aşağı Yer orbitindən kənara uçuşlar üçün vacibdir.

Keçən ilin oktyabr ayında 11-ci sınaq uçuşunun uğurla başa çatmasına baxmayaraq, İlon Mask qeyd edib ki, “Starship V3” ilə şirkətin “yenidən öyrənəcəyi” çox şeylər olacaq, çünki kosmik gəminin komponentlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi təkrarən dizayn edilib. Bu yaxınlara qədər “SpaceX” kosmik gəmi üçün istilik qorunmasına müxtəlif yanaşmaları sınaqdan keçirirdi. Avadanlıqlar yenidənqurma zamanı onların effektivliyini qiymətləndirən müxtəlif plitələrlə örtülmüşdü. “Starship” tədqiqatçıları Aya qaytarmaq üzrə NASA-nın planlarının əsasını təşkil edir. Buna görə də bu nəqliyyat vasitəsinin Ay versiyasının inkişaf müddəti “SpaceX” üçün vacibdir. Şirkətin rəqibi NASA ilə də müqaviləsi olan Ceff Bezosun “Blue Origin” şirkətidir. Agentlik artıq Aya eniş edən aparatın inşasını daha tez başa çatdıra biləcək podratçını seçəcəyini vurğulayıb.