Sülh sazişi Ermənistanın bu addımına görə gecikir?

“Ermənistanın Azərbaycana qarşı uzun illərdir həyata keçirdiyi mina terroru bu gün də davam etməkdədir. Birinci Qarabağ müharibəsi dövründə, hətta İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı və ondan sonrakı müddətdə Ermənistanın fəaliyyətlərinə baxdıqda, onun hansı riyakar mövqedə dayandığını açıq şəkildə görmək mümkündür”.

Bu fikirləri hərbi ekspert Azər Bayramov Metbuat.az-a açıqlamasında Ermənistan tərəfindən minalanmış ərazilərin xəritəsindən danışarkən deyib.

O bildirib ki, Azərbaycan tərəfi bu məsələ ilə bağlı dəfələrlə Ermənistana xəbərdarlıq etsə də, Ermənistan bu məsuliyyətdən boyun qaçırır:

“Beynəlxalq hüquqa əsasən, istər “Cenevrə Konvensiyası”, istər “Haqa Konvensiyası”, istərsə də piyada əleyhinə minalardan istifadəyə qadağa qoyan “Ottava Anlaşması” çərçivəsində Ermənistan öz öhdəliklərini yerinə yetirmir. Halbuki İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Ermənistan beynəlxalq hüquqa görə altı ay müddətində həmin minalanmış ərazilərin xəritələrini Azərbaycana təqdim etməli idi. İlkin mərhələdə bu xəritələrin Ermənistanda mövcud olmadığını bildirdilər. Bu, növbəti yalan və riyakarlıq idi. Çünki daha sonra bəlli oldu ki, onların müəyyən ərazilərə dair mina xəritələri və formulyarları var və bir neçəsini Azərbaycan tərəfinə təqdim etdilər. Amma təqdim olunan xəritələrdə ümumilikdə 20-25 faiz uyğunluq var idi ki, bu da minalardan təmizlənməsinə ciddi fayda vermədi”.

Ekspert Ermənistanın yalnız minalanmış ərazilərin təmizlənməsi ilə bağlı üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirməməklə kifayətlənmədiyini qeyd edib:

“Biz yeni ərazilərin minalandığını da İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra müşahidə etdik. Azərbaycan tərəfi humanitar məqsədlərlə Qarabağda yerləşən ermənilərə yol vermişdi, amma onlar bu yoldan öz təxribatçı fəaliyyətləri üçün istifadə etdilər. 2021-ci ilə məxsus istehsal ili olan minaların yenidən Azərbaycan ərazilərində basdırdılar. Antiterror tədbirləri zamanı biz bir daha gördük ki, ümumilikdə 100 kilometrə yaxın ərazini Ermənistan tərəfi yenidən minalayıb. Bu isə onu göstərir ki, Ermənistanın bu təxribatçı fəaliyyətlərinin arxasında hansı niyyətin dayandığı aydındır. Eyni zamanda Azərbaycana qaytarılan dörd kənddə də minalanma işlərinin aparıldığını müşahidə etdik. Ümumilikdə Ermənistan yalnız Azərbaycana qarşı deyil, həm də təbiətə, ekologiyaya və bəşəriyyətə qarşı cinayətkar fəaliyyətlərini davam etdirir. Təəssüf ki, bu məsələyə beynəlxalq ictimaiyyət və prosesə nəzarət edən beynəlxalq təşkilatlar yetərincə reaksiya vermir, Ermənistanın bu təxribatçı davranışına qarşı xəbərdarlıq və təzyiq göstərmirlər”.

A.Bayramovun sözlərinə görə, ermənilərin təxribatları bütün dünya ictimaiyyətinin gözləri qarşısında baş verir. "Ottava Anlaşması"na görə, minaların yalnız istifadəsi deyil, istehsalı da qadağandır:

“Dünyada bu təşəbbüsə 150-yə yaxın ölkə qoşulub. Amma Ermənistan bu prosesdən imtina edib. Daha da irəli gedərək demək olar ki, hazırda dünyada iki yüzdən artıq dövlət mövcuddur, amma cəmi 12 ölkə mina istehsal edir və bu dövlətlərdən biri də Ermənistandır. Bu da erməni xislətini bir daha açıq şəkildə nümayiş etdirir. Ermənistan tərəfindən minalanmış Azərbaycan ərazilərinin təmizlənməsi istiqamətində ciddi addımlar atılır. Cənab Ali Baş Komandanın tapşırığına əsasən, Azərbaycan Ordusunun nəzdində yeni mühəndis bölmələri yaradılıb və bu qərar prosesin daha sürətli həyata keçirilməsinə töhfə verir. Hazırda minalardan təmizləmə işləri ilə Azərbaycan Ordusu, ANAMA və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşları məşğuldur. Bu proses təhlükəsizlik baxımından olduqca həssas və zaman tələb edən məsələdir. Azərbaycan bu sahədə ixtisaslaşmış xarici şirkət və dövlətlərlə əməkdaşlıq edir, yeni texnika və avadanlıqlar ölkəyə gətirilir. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, beynəlxalq ictimaiyyət və təşkilatların bu sahədə dəstəyi çox zəifdir. Bu da onların ikiüzlü və riyakar siyasətini bir daha sübut edir. Azərbaycan isə öz gücü hesabına bu prosesi davam etdirməkdədir. Bu günə qədər verilmiş qərarlar və atılmış addımlar gələcəkdə ərazilərimizin minalardan tam təmizlənməsinə ciddi töhfə verəcək”.

Hərbi ekspert mina xəritələrinin sülh prosesinin gedişinə təsirindən də danışıb. Onun sözlərinə görə, sülh sazişinin əldə olunması ilə bağlı danışıqlarda bu məsələ prioritet tələblər arasında yer almasa da, faktiki olaraq prosesə ciddi təsir göstərir.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az