Tarixdən əvvəlki mağaraların səssiz dili: 32 simvolun sirri

Mağara rəsmləri deyildikdə adətən heyvan təsvirləri yada düşür. Lakin Avropanın müxtəlif mağaralarında minilliklər boyu təkrarlanan 32 fərqli həndəsi simvol da mövcuddur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, paleoantropoloq Jenevyev fon Petzingerin fikrincə, bu işarələr bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin ilkin forması ola bilər.

2007-ci ildə araşdırmalarına başlayan alim İspaniyadan Fransaya, Siciliyadan Avropanın digər bölgələrinə qədər 350-dən çox mağarada yerləşən minlərlə təsviri sənədləşdirib. O, əldə etdiyi nəticələri 2016-cı ildə nəşr olunan "İlk işarələr: Dünyanın ən qədim simvollarının sirrinin açılması" adlı kitabında toplayıb.

Araşdırmalar son Buzlaq dövrünü əhatə edən, təxminən 40 min ildən 10 min il əvvələ qədərki dövrə fokuslanıb. Nəticələr göstərib ki, Avropanın müxtəlif bölgələrində dəyişmədən istifadə olunan 32 əsas simvol mövcud olub.

Bu simvollar arasında sadə xətlər, üçbucaqlar, spirallar, ulduzşəkilli fiqurlar, tor naxışları və əl izləri yer alır. Minlərlə kilometr məsafədə yerləşən mağaralarda eyni işarələrin aşkar edilməsi onların təsadüfi cızma-qara olmadığını göstərir.

Alimin məlumatına görə, bu simvolların təxminən 65 faizi 30 min il ərzində demək olar ki, dəyişmədən istifadə olunub. Antarktidadan başqa bütün qitələrdə oxşar naxışların aşkar edilməsi isə bu simvolik dilin Homo sapiensin Afrikadakı mənşəyinə qədər uzana biləcəyini göstərən mühüm dəlillərdən biri hesab olunur.

Bu gün həmin mağaralarda yaşamış insanlardan bu işarələrin mənasını öyrənmək mümkün olmasa da, Jenevyev fon Petzinger onların sadəcə bəzək məqsədi daşımadığı qənaətindədir.

Onun fikrincə, bu simvollar ərazi sərhədlərini göstərmək, müxtəlif qruplar arasında məlumat ötürmək və ya digər mühüm məlumatları çatdırmaq üçün istifadə olunmuş ola bilər.

Əgər bu ehtimal təsdiqlənərsə, 32 həndəsi simvol bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin nümunəsi hesab oluna bilər. Tədqiqat müəllifinin qənaətinə görə, bu işarələr yazılı dilin mənşəyinin indiyədək düşünüldüyündən daha qədim ola biləcəyini göstərən mühüm sübutdur.

Aydın