The National Interest: “Bir kəmər, bir yol” tikişləri partlayır...

...Rusiya və müttəfiqlərinin iştirak etdiyi bir neçə münaqişə Avrasiya nəqliyyat və enerji marşrutlarını pozmağa başlayıb. ...Və eləcə də Çini və Orta Asiya ölkələrini risk altına qoyub.

Analitiklər qeyd edirlər ki, Ukraynadakı müharibə, İran ətrafında gərginlik və Əfqanıstan-Pakistan sərhədindəki böhran Moskva və Pekinin onilliklər ərzində qurduğu ticarət sistemini faktiki olaraq pozur.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The National Interest yazır.

Ukraynanın Novorossiysk, Primorsk və Ust-Luqadakı Rusiya neft terminallarına hücumları artıq Qara və Baltik dənizləri vasitəsilə neft ixracını dayandırıb.

Eyni zamanda, İran qlobal enerji üçün əsas arteriya olan Hörmüz boğazını bağlamaqla hədələyir.

Bu fonda Asiyaya neft, qaz və gübrə tədarükü risk altındadır. Vəziyyət Çin üçün xüsusilə ağrılıdır. Pekin illərdir "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsünün bir hissəsi olaraq Rusiya, Qazaxıstan, Pakistan və İran vasitəsilə quru yollarına investisiya qoyub.

Lakin, indi demək olar ki, bütün bu dəhlizlər ya qeyri-sabit, ya da qismən iflic vəziyyətindədir.

Əfqanıstan və Pakistan arasındakı sərhədin bağlanması Mərkəzi Asiyanı Hind okeanına çıxışdan məhrum edib, Polşa-Belarus sərhədindəki problemlər isə Avropaya dəmir yolu tranzitini çətinləşdirdi.

Nəticədə Mərkəzi Asiya ölkələri özlərini tələyə saldılar. Bir tərəfdən, onlar Şərq və Qərb arasında mühüm tranzit mərkəzinə çevrilirlər.

Digər tərəfdən, onlar getdikcə Çin və Rusiyanın qərarlarından asılıdırlar.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Putinin siyasəti Avrasiya ticarətini qeyri-sabitləşdirən əsas amillərdən birinə çevrilib.

Vahid Avrasiya əvəzinə, regionda hər yeni münaqişənin uzunmüddətli iqtisadi əlaqələri pozduğu böhranlar şəbəkəsi yaşanır.

Əli Babayev