Ürək sağlamlığını necə qoruyaq? ARAŞDIRMA

DASH pəhrizi ardıcıl ikinci ildir ki, ürək sağlamlığı üçün ən yaxşı pəhriz kimi tanınıb.

Redaktor.az xəbər verir ki, nəticələr New England Journal of Medicine (NEJM) jurnalında dərc edilib.

Mütəxəssislər ümumilikdə 38 pəhrizi 21 meyar üzrə qiymətləndiriblər. Qiymətləndirmə zamanı elmi əsaslandırma, balanslılıq, effektivlik və gündəlik həyatda tətbiqin asanlığı nəzərə alınıb. DASH pəhrizi sübut olunmuş sağlamlıq faydalarına, universallığına və sərt qida qadağalarının olmamasına görə yüksək bal toplayıb. Bu pəhriz çərçivəsində hər hansı qida qrupu tamamilə rasiondan çıxarılmır.

Qeyd edək ki, DASH pəhrizi ilkin olaraq arterial təzyiqin azaldılması məqsədilə hazırlanıb. Rasion liflə zəngindir və ürək-damar sistemi üçün vacib olan kalium, kalsium və maqnezium kimi mineralların yüksək miqdarda qəbulunu nəzərdə tutur. Pəhrizdə doymuş yağların və xolesterinin istehlakı məhdudlaşdırılır, əsas diqqət isə meyvə-tərəvəzə, tam taxıllı məhsullara, balığa, quş ətinə, qoz-fındığa və az yağlı süd məhsullarına yönəldilir. Eyni zamanda şirniyyatlar, əlavə şəkər və qırmızı ətin istehlakı azaldılır.

DASH pəhrizinin hazırlanmasında iştirak etmiş Pennington Biomedikal Tədqiqat Mərkəzinin professoru və sertifikatlı dietoloqu Ketrin Şampan bildirib ki, bu pəhrizin yenidən təzyiqə nəzarət üçün birinci, ümumi pəhrizlər arasında isə ikinci yeri tutması sevindiricidir. Onun sözlərinə görə, təxminən 20 ildir ki, DASH pəhrizi insult və ürək-damar fəsadları riskinin azaldılmasında effektivliyini sübut edir.

Bununla yanaşı, U.S. News & World Report 2026-cı il üçün qidalanma və sağlamlıq sahəsində əsas trendləri də açıqlayıb. Siyahıya GLP-1 preparatlarının genişləndirilmiş istifadəsi liderlik edir. Bu dərmanlar artıq təkcə çəki azaldılması və diabetin müalicəsi üçün deyil, həm də ürək-damar, böyrək və digər xroniki xəstəliklərin profilaktikası üçün perspektivli vasitə kimi qiymətləndirilir. Digər trendlər arasında “qida dərman kimi” yanaşması və süni intellektin daşına bilən texnologiyalarla inteqrasiyası yer alır.

Mütəxəssislərin fikrincə, DASH pəhrizinin uğuru fundamental elmi araşdırmaların gündəlik qidalanma vərdişlərinə birbaşa təsir göstərə bildiyini və milyonlarla insan üçün xroniki xəstəlik risklərini azaltdığını aydın şəkildə nümayiş etdirir.

Nuriyyə NATİQQIZI