USAID “dikbaşlar”a qarşı “dollar” dəyənəyi

ABŞ və Avropanın bir sıra siyasi institutları, maliyyə fondları, hüquq-müdafiə təşkilatları dünyanın müxtəlif ölkələrində uzun müddət fəaliyyət göstəriblər. Onların bəziləri fəaliyyətlərini hazırda da davam etdirir və aldıqları təlimatlar əsasında ölkələrin siyasi hakimiyyətinə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etmək missiyasını yerinə yetirirlər. USAID də onlardan biridir. Bu qurum xarici ölkələrdə qeyri-hökumət təşkilatlarına və müxtəlif layihələrə maliyyə vəsaitləri ayırmaqla dövlət çevrilişlərinə cəhd edib.

USAID-in Azərbaycandakı fəaliyyəti də məhz milli düşüncənin hədəf alınması, ayrı-seçkiliyin təşviqi və uğurlu diplomatik addımların ləkələnməsi kampaniyasından ibarət olub. Bundan başqa, USAID-dən maliyyələşən “Azadlıq radiosu”, “Amerikanın səsi” və müxtəlif ictimai təşkilatlar Azərbaycan haqqında dəfələrlə dezinformasiya xarakterli məlumatlar yayıblar. İstər 2020-ci ildəki 44 gün sürən Vətən müharibəsi, istər 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycan – Ermənistan sərhədində baş verən toqquşma, istərsə də Qarabağdakı separatçı qurumun varlığına birdəfəlik son qoyan 23 saatlıq antiterror tədbirləri zamanı təşkilat ölkəmiz əleyhinə reallıqdan uzaq məlumatlar yayıb. Guya, Azərbaycan cəmiyyəti müharibəyə qarşıdır. Hətta Azərbaycanın Ermənistan ərazisinə təcavüz etməsi barədə yanlış rəy yaratmağa da səy göstərilib.

Amma Qərb təsisatları, həmçinin USAID-lə əlaqəsi olan qrupların fəaliyyəti cəmiyyətdə heç bir dəstək almayıb, əksinə, 30 il təcavüzdən əziyyət çəkmiş, minlərlə şəhid vermiş və beynəlxalq hüquq əsasında ərazi bütövlüyünü bərpa etmiş ölkə sakinlərində ikrah hissi oyadıb.

44 günlük müharibə zamanı ordu sıralarında 1 nəfər də olsun fərarinin qeydə alınmadığı Azərbaycanda bu tip müzakirələr və təşkilatlanmalar, onlara maliyyə ayıranlar uğursuzluğa məhkum oldu. Elə buna görə də antiterror əməliyyatlarının başa çatdığı gün “no war”çılar üçün ayrılmış 80 layihəyə xitam verildi. Dərhal da pulla “no war”çı olanlar susdular. 

Qeyd etmək yerinə düşər ki, tarixi Zəfərimiz, ərazi bütövlüyümüzün bərpası və yaradılan yeni reallıqlarla barışmaq istəməyən mərkəzlərin ortaq şəbəkəsinə çevrilmiş media subyektləri də cəmiyyətdə qeyri-sabitliyi təşviq edən yalan məlumatların tirajlanması ilə bağlı direktivləri də məhz USAID agentlərindən alırdılar.

Bu üzdəniraq qurumun Qarabağda “etnik təmizləmə” barədə “araşdırmaları” da məkrli fəaliyyətin nəticəsi idi. Amma nə qədər səy göstərsələr də Azərbaycanı “etnik təmizləmə aparan ölkə” kimi tanıtmağa nail ola bilmədilər. Bu azmış kimi, tarixi qələbəmizə də kölgə salmağa çalışdılar. USAID nökərləri ərazi bütövlüyümüzün bərpası və həyata keçirilən quruculuq işlərinə qarşı düşmən mövqe sərgilədilər. Halbiki, işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə görülən işlər regionun inkişafına böyük təkan verməklə bərabər, investisiya cəlbediciliyini də xeyli dərəcədə artırıb. Dövlətimiz həmin əraziləri yenidən quraraq dünyanın ən gözəl guşələrindən birinə çevirməyi qarşısına məqsəd qoyub və bu istiqamətdə inamla irəliləyir. 

USAID-in Azərbaycanla bağlı pozucu fəaliyyətlərindən biri də BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasıdır. Tədbirin ölkəmizdə keçirilməsi barədə qərardan sonra anti-Azərbaycan qüvvələr daha da fəallaşdılar. USAID tərəfindən “COP29 tədbirləri ərəfəsində Azərbaycandakı erməni əsirlərin azad olunması“ kampaniyasına start verilməsi üçün “qrant layihələri” ayrıldı. Hətta 60 konqresmen ABŞ-ın sabiq dövlət katibi Antoni Blinkenə müraciət edərək COP29 ərəfəsində Azərbaycana təzyiqlərin artırılmasını və tədbirin baş tutmaması üçün lazımi addımlar atılmasını istədilər. Məlum oldu ki, bu təxribatçı fəaliyyətin maliyyəçisi də USAID-dir.

Bu təşkilatın ölkəmizdəki pozuculuq fəaliyyəti bunlarla bitmir. USAID maliyyələşdirdiyi təşkilatlar vasitəsilə Azərbaycanın müstəqil siyasətini yerli və xarici mediada “digər dövlətlərdən asılılıq” kimi təqdim edib və ölkəmizin ev sahibliyi etdiyi bütün beynəlxalq tədbirləri gözdən salmağa çalışıb. Buna misal kimi “Eurovizion”, “Formula-1” yarışlarını göstərmək yetərlidir. 

Həmçinin, ölkəmizdə keçirilən seçkilərin gözdən salınması üçün “saxtalaşdırılma”ya dair əsassız ittihamlar səsləndirib. Qurum əlaltıları, eyni zamanda, kiçik sosial problemlərin siyasiləşdirilməsi və vətəndaş qarşıdurmasının yaradılması, iqtidar-xalq birliyinin sarsıdılması üçün təbliğat aparıb. Yenə də istəklərinə nail ola bilmədilər. Həm yarışlar, həm də seçki kampaniyalarının ədalətli və şəffaf keçirilməsi xarici mətbuatın səhifələrində yüksək qiymətləndirilib.

Politoloq İlyas Hüseynov mövzu ilə bağlı bildirdi ki, son günlər bu təşkilatın ziyankar fəaliyyəti gündəmi zəbt edib: “USAID və onun qaranlıq fəaliyyəti hamıya bəllidir. Vətəndaş cəmiyyəti üzvlərinə, ictimai fəal şəxslərə və qeyri-hökumət təşkilatlarına səxavətli qrantlar, maliyyə dəstəyi və ianələr ayırmaqla öz çirkin niyyətlərini həyata keçiriblər. Ayrı-ayrı ölkələrin daxili işlərinə aktiv şəkildə müdaxilə etməyə, qeyri-sabitlik, çevriliş və xaos üçün münbit şərait yaratmağa çalışıb, bu sahədə “gərgin” işlər görüblər. İnqilab cəhdlərinin önündə məhz xaricdən maliyyələşdirilən QHT-lər dayanıb. Bunlar USAID, NED (Demokratiyaya Dəstək Milli Fondu) tərəfindən maliyyələşdirilən təşkilatlardır. Onları artıq ABŞ-ın yeni administrasiyası açıq şəkildə tənqid edir.

USAID Azərbaycana qarşı da daim pozucu fəaliyyətdə olub. Qurum həmişə ermənipərəst mövqeyi ilə seçilib və haylara böyük məbləğdə maliyyə dəstəyi göstərib. Maliyyə dəstəyi əsasən revanşizmə xərclənib, Azərbaycanla düşmənçiliyin daha da artırılmasına xidmət edib. Bu faktlar belə bir təşkilatın ölkəmizdə fəaliyyətinə və yardımlarına ehtiyacın olmadığını təsdiqləyir”.

Milli Məclisin deputatı Arzu Nağıyev isə deyib ki, USAID Azərbaycanda 34 il fəaliyyət göstərib: “O zaman Azərbaycan torpaqları işğal altında idi və USAID dədə-baba torpaqlarından qaçqın düşən azərbaycanlıların üzləşdiyi problemlərin həllinə “soyuq” yanaşırdı. Hələ İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı USAID-in dövlətimizə qarşı kampaniya aparması da yaddaşlardan silinməyib. Azərbaycanda oturub işğalçıların müdafiəsinə qalxırdılar. COP29 sammiti ərəfəsində insan hüquqları məsələlərini qabartmaqla ölkəmizə qarşı təzyiq kampaniyası aparmağa çalışırdılar.

Bir sözlə, USAID fəaliyyəti dövründə heç vaxt ikitərəfli humanitar əməkdaşlığın inkişafının təşviqi ilə bağlı bəyan edilmiş məqsədlərə cavab verməyib. Təşkilat ölkələr daxilində xaos yaradan media orqanları və QHT-lərin əsas sponsoru olub.

USAID-in Azərbaycandakı fəaliyyətinin dayandırılması ilə bağlı qərar bilavasitə milli maraqların və təhlükəsizliyin təmin olunması, xarici qüvvələrin dövlətin daxili işlərinə qarışmaq cəhdlərinin qarşısının alınması üçün labüd addımdır”.

Pünhan ƏFƏNDİYEV 
XQ