Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Uşaqlar və yuxu: yaxşı nədir, pis nədir? HƏKİM YAZIR

Uşaqlar və yuxu: yaxşı nədir, pis nədir? HƏKİM YAZIR

Icma.az, Saglamolun portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yaxşı yuxu uşaqların elmi uğurları üçün çox vacibdir. Yaxşı yuxu uşaqların əhval-ruhiyyəsini və konsentrasiya qabiliyyətini yaxşılaşdırır.

Yuxu məlumatların formalaşmasına və yadda saxlanılması üçün də çox vacibdir - öyrənməninn vacib hissəsidir.

Uşaqların yay tətilindən sonra məktəbə qayıtması zamanı valideynə necə kömək etmək olar? Bunun sirri il boyu sağlam yuxu vərdişlərini saxlamaqdır. Müntəzəm yuxu rejiminə, keyfiyyətli yuxu mühitinə və yaxşı yuxu gigiyenasına riayət etmək uşaqların performansına və ümumi rifahına kömək edir.

Yuxu cədvəlini təyin etmək nə dərəcədə vacibdir?

Daimi yuxu cədvəli həm böyüklərdə, həm də uşaqlarda nə zaman yatmaq, nə zaman oyanmaq bəradə bədəni rejimə salır. Yuxu ritmi yorğunluq və gündüz yuxululuğunun qarşısını almağa kömək edir. Hansı uşaqların və yeniyetmələrin ki valideynləri yuxu rejimi cədvəli təyin edirsə, onlar daha adekvat yuxu alırlar, gün ərzində daha az yorulur və gümrah olurlar.

Uşaqların yuxuya ehtiyacı nə qədərdir?

Uşağın yuxuya ehtiyacı onun yaşından, fəaliyyət səviyyəsindən və fərdi ehtiyyaclarından asılıdır. Mütəxəssislərin tövsiyyələrinə əsasən aşağıdakı qaydalar tədbiq olunur:

- Məktəbəqədər uşaqlar (3-5 yaş) 10-13 saat yuxuya ehtiyac duyurlar.

- Məktəb yaşlı uşaqların (6-13 yaş) 9-11 saat yuxuya ehtiyacı var.

- Yeniyetmələr (14-17) 8-10 saat yuxuya ehtiyac duyurlar.

Araşdırmalar göstərir ki, əksər uşaqlar və gənclər kifayət qədər yuxulamırlar. Təxminən şagirdlərin üçdə ikisi gecə səkkiz saatdan az yatır.

Yay tətilindən sonra yeni dərs ili üçün yuxu ritminə necə qayıtmaq olar?

Tətil zamanı uşaqların yuxu rejiminin dəyişməsi başa düşüləndir. Uşaqlar tətildən dincəlmək və enerjilərini bərpa etmək üçün istifadə edirlər. Bununla belə qısa tətil fasilələrində uşaqlar normal yuxu rejiminə eməl etməyə çalışmalıdırlar. Belə olduqda tətildən sonra yuxu rejiminə yenidən alışmaq məcburiyyətində olmazlar.

Mümkün olduqca uşaqların hər gün eyni vaxtda yatmasına və oyanmasına kömək edilməlidir. Bu yolla uzun fasilədən sonra yenidən dərs başlayanda belə, artıq nizamlı yuxuya öyrəşmiş olurlar.

Ümumiyyətlə valideyn məktəbə yenidən qayıtdıqda uşaqların məktəb yuxu rejiminə dönməsinə necə köməklik edə bilər? Əlbəttə ki addım-addım!

Yuxu rejiminin tənzimlənməsi prosesi tədricən olmalıdır. Dərs ilinə bir neçə həftə qalmış alışdığı vaxtda 15 dəqiqə tez oyanmalı və 15 dəqiqə daha tez yatmalıdır. Yuxu və oyanma vaxtları məktəb rejiminə uyğun olana qədər bir neçə gündən bir 15 deqiqəlik artımlarla tənzimlənməlidir. Məktəbin ilk günündə uşaq artıq yeni yuxu rejiminə alışmalı və dərsə tam konsantrə olunmaga hazır olmalıdır.

Bəzi insanlar yeni yuxu rejiminə uyğunlaşmaqda çətinlik çıkirlər.  Əgər uşaq 20 dəqiqə ərzində yuxuya getmirsə, o, otağından çıxıb mavi işıqdan uzaq olmaqla sakit, yuxu gətirməyə kömək ede biləcək fəaliyyətlə məşğul olmalıdır. Əgər yorularsa yenidən yuxu üçün yatağa qayıtmalıdır.

Bunun üşün valideynlər səbrli olmalı və vaxtlarını ayırmalıdırlar. Yeniyetmələrlə isə yuxunun əhəmiyyəti və yuxu rejimi barədə söhbətlərdən faydalana bilərlər.

Yaxşı yuxu rejimi nədir?

Uşaqlar günün sonunda daha dərin yuxu yata və səhəri gün dərsə daha energili başlaya bilərlər. Yaxşı yuxu rejiminə müəyyən rahatlaşdırıcı fəaliyyətlər də daxildir, məs:

- İsti vanna və ya duş qəbulu

- Meditasiya etmək

- Valideynlərlə bir şeyləri paylaşmaq

- Günlük emosiyalarını gündəlik formasinda yazmaq

- Fiziki məşqlər, lakin unutmaq olmaz ki, yuxu öncəsu məşqlər yuxunun keyfiyyətini pisləşdirə bilər

- Gündüz mürgüləmələri: Əgər uşaq dərsdən çox yorgun qayıtmışsa və dincəlməyə ehtiyacə varsa, mürgüləmə 30 dəqiqəni keçməməlidir. Belə ki uzunmüddətli mürgüləmə gecə yuxusunun keyfiyyətini aşağı salır.

- Kafeindən uzaq durmaq: Kafe, tünd çay və başqa stimullaşdırıcı içkilərdən günün ikinci yarısı uzaq durmaq məsləhət görülür.

Uşaq otağında keyfiyyətli bir yuxu üçün nələrə diqqət yetirmək lazımdır?

- Uşaq otağı qaranlıq olmalıdır. Bunun üçün qalın, işıqkeçirməz pərdələrdən istifadə oluna bilər.

- Uşaq otağı sərin olmalıdır. Çox isti mühit uşağın yuxuya getməsinə mane ola bilər.

- Səs-küydən uzaq olmalıdir.

- Yataq yalnız yatmaq üçün istifadə edilməlidir. Yataq ev tapşırığı yerinə yetirmək, oxu və digər fəaliyyətlər üçün istifadə edilməməlidir.

Mavi işıq, texnilogiya və yuxu

Bir sıra tədqiqatlar göstərir ki, yatmazdan əvvəl mavi işığa məruz qalan insanların yuxu keyfiyyəti pis olur. Mavi işığın bizə yatmaq vaxtının gəldiyini bildirən hormon-elotonini basqıladığı düşünülür.

Mümkün yuxu pozulmalarının qarşısını almaq üçün uşaqlar yatmazda bir saat əvvəl aşağıdakı şeylərdən uzaq durmalıdırlar:

- Televizor

- Kompyuter və ya laptop

- Mobil telefonlar

- Mavi işıq yayan digər elektron cihazlar

Yatmazdan əvvəl elektron cihazlardan imtina etmək bəzi uşaqlar üçün çətin ola bilər. Bunun üçün alternativ istirahət  formalarından istifadə etmək məqsədə uyğundur. Məsələn, mütaliə.

Məktəbə başladıqda uşaqlarda ümumi bir rutin dəyişir, yeni gözləntilər yaranır, daha az boş vaxt olur. Bu bir təlatümlər zamanıdır. Müsbət vərdişləri təşviq etmək üçün diqqətli olmaq lazımdır. Məktəbdən sonra yaxşı istirahət və möhkəm yuxu rejimi faydalıdır. Bunun üçünsə bir neçə həftə ərzində keçid dövrü keçmək  tələb edir.

Məktəb yuxusuna keçid dövrü başa çatanda uşaqlar rahat yuxuya gedirlər. Nəticədə uşaq məktəbdə daha yaxşı oxuyacaq, konsentrasiyasını dərsə yönəldə biləcək və dərs sonrası yorğunluğu daha az olacaq.

Nevroloq Sevinc Mir Seyid
Milli.Az

Saglamolun.Az


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:672
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 16 Noyabr 2024 02:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri