Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Valideynlərin boşanması uşağa necə təsir edir? Psixoloqun fikiri

Valideynlərin boşanması uşağa necə təsir edir? Psixoloqun fikiri

Icma.az bildirir, Saglamolun portalına istinadən.

Son zamanlar uzun illərlə formalaşmış ər və arvad stereotipləri, şablon davranış qaydaları pozulur. Artıq daha çox insan boşanır.

Boşanmanın bəziləri üçün xeyirli, bəziləri üçün, həqiqətən də, pis nəticələri olur. Xüsusilə də boşanma prosesi uşaqlara düzgün izah olunmursa, ata və ananın ayrılması, ayrı-ayrı evlərdə yaşaması onlara ağır psixoloji zərbə vurur. Bu zərbələrdən yaralar dərinsə, sağalmaya da bilər.
Psixoloq Vəfa Rəşidovanın bildirdiyinə görə, boşanma prosesi mütləq uşağa izah olunmalıdır: "Boşanma, həqiqətən də, uşaqların ciddi narahatlıq və sarsıntı keçirmələrinə səbəb olur. Bunun fəsadları həddindən artıq çoxdur. Boşanma hadisəsi övladı illər boyu narahat edə bilər. Hətta vaxtilə valideynləri boşanmış insan 30-35, 40-45 yaşlarında belə bu hadisənin depressiyasını, qoyduğu izləri yaşaya bilər. Ona görə də boşanma prosesində ər və arvad ayrılıqdan öncə uşağı psixoloji hazırlaşdırmalıdır".

Boşanma çıxış yolu deyil

V.Rəşidovanın fikrincə, boşanma problemlərin həlli yolu deyil: "Boşanmanın mənfi tərəfləri çoxdur. Birinci növbədə, uşaq əziyyət çəkir. İkincisi, boşanan ailələr sonradan peşmançılıq içində yaşayır. Cütlüklər bunu boyunlarına almasalar belə, bu, həqiqətən də, belədir. İş təcrübəm bunu göstərir ki, boşanmadan, fərqi yoxdur, bir və ya bir neçə il sonra kişi və qadın peşman olur. Bu səbəbdən də, tələsik boşanmağa qərar verməkdənsə, ailəni qorumağın, problemləri yoluna qoymağın müsbət cəhətləri daha çoxdur".

Rəşidova bildirib ki, boşanma qaçılmazdırsa, heç olmasa uşağı buna hazırlamaq lazımdır: "Təəssüf ki, biz etik qaydaları gözləyərək ayrıla bilmirik. Boşanma tərəflərin alçaldılması, dava-qışqırıq, psixoloji, bəzi hallarda fiziki zərbələrsiz ötüşmür. Ana uşağın yanında atanı pisləyir, təhqir edir, onun mənfi tərəflərini şişirdir, hadisələri qabardır, ata da ananı. Nəticədə uşağın gözündə ata və ya ana modeli dağılır. Uşaqda ailəyə qarşı inam hissi qırılır. Övladın fikrində canlanan ailə modelini sındırmaqsa, insanlıqdan kənardır və bu, çox ciddi fəsadları olacaq bir addımdır.

Uşaq sabah böyüdükdə, müəyyən evlilik yaş dövrünə çatdıqda, evlənməyi belə özünə lazım bilməyəcək. Evlənməkdən uzaq duracaq. Ailə qurmaq həvəsində olmayacaq. Onun qarşısında "Ailə modeli budurmu?" sualı duracaq. "Ailə bu idimi? Anam atam evləndilər və sonda belə bir durum, belə bir vəziyyət alındı", - deyə fikirləşəcək. Müəyyən yaşda övlad, hətta deyə bilər ki, "Heç nədən ayrıldılar". Bu kimi düşüncə tərzi ona ailə qurmağa mane olacaq. Özündən asılı olmadan şüuraltısında "Mənim də quracağım ailə dağılacaq, mənim də övladlarım bu zülmü çəkəcək" fikirləri oturuşacaq.

Problem ondadır ki, uşaqlar boşanmanı öz həyatlarına yansıda bilərlər. Bu, olmasın deyə boşanarkən valideynlər diqqətli olmalı, uşağı buna psixoloji hazırlaşdırmalı, övladlarını stressdən qorumaq üçün müəyyən tədbirlər görməlidir. Bunu valideynlər özləri edə bilmirlərsə, heç olmasa psixoloqlara həvalə etməlidir".

Mütəxəssis vurğulayır ki, uşaq boşanma prosesini travmatik bir hadisə kimi qəbul edir: "Uşaq üçün ata da, ana da çox sevdiyi və önəmli bir şəxsiyyətdir. Nə qədər çətin və ağır xarakteri olsa da, içki aludəçisi və şiddətə meylli olsa da, yenə də atadır. Ata uşaq üçün sevimli və önəmli bir insandır. Ana da həmçinin.

Boşanma zamanı valideyn uşağın yanında ata və ya anaya qarşı elə bir söz işlədə bilər ki, boşanma prosesi bir kənarda qalar və həmin sözlər uşağın dünyasını dağıdar.
Valideyni burada günahkar kimi çıxartmayaq. Belə ki, valideyn həmin sözləri uşağı sarsıtmaq üçün qəsdən deyil, bilməyərəkdən də deyə bilər".

Valideynlərin boşanması yeniyetmələr üçün təhlükəlidir

Psixoloqun sözlərinə görə, balaca uşaqlar valideynlərin boşanmasını daha asan keçirir: "Valideynlər uşaqlar balaca olarkən boşanıblarsa, uşaq bu hadisənin necə baş verdiyini xatırlamaya da bilər. Və ya boşanma prosesini təxmini, duman içində xatırlayar.

Yeniyetməlik yaşlarında isə uşaqların valideynlərindən xüsusi gözləntiləri var. Ana və ata boşanarkən onların gözləntiləri param-parça olur. Yeniyetməlik yaşa qədərki uşağın da gözləntiləri var. Amma uşağın başını qatmaq olur. Yeniyetmənin isə başını qatmaq olmur. Yeniyetmə hər şeyin fərqində olur və onun ideallaşdırdığı ata və ya ana modeli dağılır.
Boşanma zamanı yeniyetməyə "hər şey yaxşıdır, güllər, çiçəklər açıb" da demək düzgün deyil".

Boşanma və ya konflikt dolu ailə

Rəşidova hesab edir ki, uşağı valideynlərin boşanması və ya konflikt dolu ailədə yaşamaq seçimi qarşısında qoysan, əslində, heç birini seçməzdi: "Uşaq üçün hüzurlu ailə lazımdır. Uşağın günahı yoxdur, o konflikt dolu ailənin problemlərini yaşamamalıdır!

Əlbəttə ki, hər bir valideyn ailə qurursa, bunu düşünərək qurmalıdır. Yüz ölçüb, bir biçməlidir ki, sabah konflikt dolu ailədə yaşayıb boşanma ilə üzləşməsin".

Psixoloqun fikrincə, elə bir ailə yoxdur ki, o ailədə söz-söhbət olmasın: "Amma konfliktləri yoluna qoymaq olar, problemlərin həlli yolları var. "Konfliktdir" deyib uşağa o problemləri yaşatmaq cinayətdir.

Əgər boşanmaq son qərarınızdırsa, bunu sivil qaydada etməlisiz. Ayrılmaq dalaşmaq demək deyil. O demək deyil ki, ayrılırsızsa, bir-birinizi məhv etməlisiz. Heç nəyi gözə almırsızsa, heç olmasa övladlarınızı gözə almalısız! Onlar üçün bu, çox ağrılı prosesdir. "Nə olsun ki, uşaqdı da, həyatında adlayacaq" deyə heç kim zəmanət verə bilməz! Yox, adlamaya da bilər..."

Milli.az

Saglamolun.Az


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 21:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see343

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see329

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see325

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see306

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see300

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see298

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see289

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see280

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see268

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see264

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see252

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see251

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see246

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see242

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see237

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see229

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see225

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see222

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see221

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see217
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri