Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Zarafatlar edə bilən, insan dilini başa düşən meymun: Minecraft belə oynayıb

Zarafatlar edə bilən, insan dilini başa düşən meymun: Minecraft belə oynayıb

Icma.az xəbər verir, Sfera.az saytına əsaslanaraq.

Sizə meymunun Pac-Man oynaya biləcəyini desək, inanarsınızmı? Bəs zarafat etdiyi bir tədqiqatçıdan aylar sonra üzr istəməsini eşitmisinizsə? Meymun Kanzi bunların hamısını edib. Təkcə oyunlar deyil; onun repertuarında söhbətlər, sözlər, hətta zarafatlar da var idi. Onu sadəcə bir bonobo kimi görmək həqiqətən mümkün deyildi. 

Sfera.az bu maraqlı hekayənin təfərrüatlarını təqdim edir.

Kanzi 1980-ci ildə anadan olanda onun elm tarixinə düşəcəyini heç kim gözləmirdi.

Tədqiqatçılar əslində anası Matata simvollarla ünsiyyət qurmağı öyrətməyə çalışırdılar, lakin maraqsız qalan Matata yerinə Kanzi səhnəyə çıxdı. O, tədqiqatçıların istifadə etdikləri leksiqram simvollarını sadəcə izləməklə başa düşdü və onlardan özbaşına istifadə etməyə başladı.

O, ilk müşahidə günündə 120 dəfədən çox düzgün simvol seçimi edib. Zamanla o, 3000-ə yaxın sözü tanıdı və bu simvolları birləşdirərək yeni ifadələr yaratdı. O, bir dəfə etdiyi zarafatı "pis sürpriz" kimi təsvir edərək, təkcə əzbərləməyi deyil, həm də anlayışları şərh edə bildiyini göstərirdi.

Kanzinin istedadları təkcə simvollarla məhdudlaşmırdı.

8 yaşında özünə və bir insan övladına verilən 660-dan çox müxtəlif şifahi əmri düzgün dərk edərək elm aləmini heyrətə gətirdi. Yəni o, təkcə simvolları başa düşmürdü, həm də birbaşa ingiliscə danışırdı.

Üstəlik, o, Koko adlı qorillanın işarə dili videolarına baxaraq Amerika işarə dilinin bəzi əlamətlərini öyrənib. Bacısı Panbanişa ilə aralarında baş verən insidentdə qatıq üçün divar arxasından çıxardığı xüsusi səslə onun diqqətini çəkməyi bacarıb.

Kanzinin zəkası təkcə dillə məhdudlaşmırdı.

O, eramızdan əvvəlki insanlar kimi daş alətlər hazırlamağı öyrənib. Əslində, bu istedad onun “bonobo dahisi” adlandırılmasına səbəb olub. Daha maraqlısı odur ki, o, od yandırmağı və yemək bişirməyi öyrənib. O, həmçinin video oyunlarına olan marağı ilə tanınırdı:

“Pac-Man” oynayır və “Minecraft”da son patronu məğlub edirdi.

Tədqiqatçılar onun problem həll etmə, öyrənmə və bu səviyyədə diqqəti toplamaq bacarığına heyran qaldılar. Kanzi insanlarla meymunlar arasındakı koqnitiv fərqin düşündüyümüz qədər böyük olmadığının canlı nümunəsi idi.

Təbii ki, Kanzinin uğuru mübahisəsiz qəbul edilmədi. Bəzi elm adamları onun etdiklərinin həqiqi bir dil olmadığını, əksinə inkişaf etmiş bir ünsiyyət forması olduğunu iddia etdilər. Lakin onun leksiqramları birləşdirərək, sözləri səsləyərək, jestlərlə ifadə gücünü artıraraq yeni mənalar yaratmaq bacarığı bu fərqi bulandırdı. Son araşdırmalar göstərir ki, primatların daha geniş səs tutumu və beyin quruluşu nitqə bizim düşündüyümüzdən daha yaxın ola bilər.

Aysel

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:289
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 03 İyun 2025 00:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri