Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Zarafatlar edə bilən, insan dilini başa düşən meymun: Minecraft belə oynayıb

Zarafatlar edə bilən, insan dilini başa düşən meymun: Minecraft belə oynayıb

Icma.az xəbər verir, Sfera.az saytına əsaslanaraq.

Sizə meymunun Pac-Man oynaya biləcəyini desək, inanarsınızmı? Bəs zarafat etdiyi bir tədqiqatçıdan aylar sonra üzr istəməsini eşitmisinizsə? Meymun Kanzi bunların hamısını edib. Təkcə oyunlar deyil; onun repertuarında söhbətlər, sözlər, hətta zarafatlar da var idi. Onu sadəcə bir bonobo kimi görmək həqiqətən mümkün deyildi. 

Sfera.az bu maraqlı hekayənin təfərrüatlarını təqdim edir.

Kanzi 1980-ci ildə anadan olanda onun elm tarixinə düşəcəyini heç kim gözləmirdi.

Tədqiqatçılar əslində anası Matata simvollarla ünsiyyət qurmağı öyrətməyə çalışırdılar, lakin maraqsız qalan Matata yerinə Kanzi səhnəyə çıxdı. O, tədqiqatçıların istifadə etdikləri leksiqram simvollarını sadəcə izləməklə başa düşdü və onlardan özbaşına istifadə etməyə başladı.

O, ilk müşahidə günündə 120 dəfədən çox düzgün simvol seçimi edib. Zamanla o, 3000-ə yaxın sözü tanıdı və bu simvolları birləşdirərək yeni ifadələr yaratdı. O, bir dəfə etdiyi zarafatı "pis sürpriz" kimi təsvir edərək, təkcə əzbərləməyi deyil, həm də anlayışları şərh edə bildiyini göstərirdi.

Kanzinin istedadları təkcə simvollarla məhdudlaşmırdı.

8 yaşında özünə və bir insan övladına verilən 660-dan çox müxtəlif şifahi əmri düzgün dərk edərək elm aləmini heyrətə gətirdi. Yəni o, təkcə simvolları başa düşmürdü, həm də birbaşa ingiliscə danışırdı.

Üstəlik, o, Koko adlı qorillanın işarə dili videolarına baxaraq Amerika işarə dilinin bəzi əlamətlərini öyrənib. Bacısı Panbanişa ilə aralarında baş verən insidentdə qatıq üçün divar arxasından çıxardığı xüsusi səslə onun diqqətini çəkməyi bacarıb.

Kanzinin zəkası təkcə dillə məhdudlaşmırdı.

O, eramızdan əvvəlki insanlar kimi daş alətlər hazırlamağı öyrənib. Əslində, bu istedad onun “bonobo dahisi” adlandırılmasına səbəb olub. Daha maraqlısı odur ki, o, od yandırmağı və yemək bişirməyi öyrənib. O, həmçinin video oyunlarına olan marağı ilə tanınırdı:

“Pac-Man” oynayır və “Minecraft”da son patronu məğlub edirdi.

Tədqiqatçılar onun problem həll etmə, öyrənmə və bu səviyyədə diqqəti toplamaq bacarığına heyran qaldılar. Kanzi insanlarla meymunlar arasındakı koqnitiv fərqin düşündüyümüz qədər böyük olmadığının canlı nümunəsi idi.

Təbii ki, Kanzinin uğuru mübahisəsiz qəbul edilmədi. Bəzi elm adamları onun etdiklərinin həqiqi bir dil olmadığını, əksinə inkişaf etmiş bir ünsiyyət forması olduğunu iddia etdilər. Lakin onun leksiqramları birləşdirərək, sözləri səsləyərək, jestlərlə ifadə gücünü artıraraq yeni mənalar yaratmaq bacarığı bu fərqi bulandırdı. Son araşdırmalar göstərir ki, primatların daha geniş səs tutumu və beyin quruluşu nitqə bizim düşündüyümüzdən daha yaxın ola bilər.

Aysel

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:275
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 03 İyun 2025 00:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri