100 yaşlı həkimin uzun ömür SİRRİ

Uzun və sağlam ömür yaşamaq üçün nə etmək lazımdır? 100 yaşlı Dr. John Scharenberg uzunömürlülük üçün yeddi əsas prinsipi bölüşüb. 

News24.az 100 yaşlı həkimin 7 qızıl qaydasını təqdim edir.

1- SİQARƏTDƏN UZAQ DURMAQ

Siqaret çəkmək ağciyər xərçəngi, ürək xəstəliyi və vaxtından əvvəl qocalma da daxil olmaqla çoxsaylı sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.  Həkim siqaretdən uzaq olan insanların daha uzun ömür sürdüyünü və Alzheimer və infarkt kimi xəstəliklərə tutulma riskinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını bildirir. Sadəcə olaraq, tütündən uzaq durmaq uzunömürlülük üçün ən yaxşı qərarlardan biridir.

2- ALKOQOLA “YOX” DEYİN

Alkoqol istehlakı uzun müddətdir müzakirə olunur, lakin yeni araşdırmalar göstərir ki, hətta kiçik miqdarlar da sağlamlıq risklərini artıra bilər. Genişmiqyaslı bir araşdırma göstərib ki, alkoqolun həqiqətən "təhlükəsiz" səviyyəsi yoxdur. Hətta orta dərəcədə içmək belə xərçəng, qaraciyər xəstəliyi və ürək-damar problemləri riskini artırır. Bir çox insanlar bir stəkan şərabın zərərsiz olduğuna inansalar da, bu həkim daha yaxşı sağlamlıq və uzunömürlülük üçün spirti tamamilə kəsməyi şiddətlə tövsiyə edir.

3- HƏR GÜN MƏŞQ EDİN

Oturaq həyat tərzi erkən ölüm üçün ən böyük risk faktorlarından biridir. Daimi fiziki fəaliyyət ürək sağlamlığını qorumağa, əzələləri gücləndirməyə və zehni rifahı yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Həkim vurğulayır ki, orta yaş (40-70 yaş) aktiv qalmaq üçün ən kritik dövrdür. Çəkisi və sağlamlığından asılı olmayaraq, hər gün idman edən insanlar oturaq qalanlara nisbətən daha uzun yaşayırlar. Gəzinti, üzgüçülük və güc məşqləri fit qalmaq və həyatınıza illər əlavə etmək üçün əla yoldur.

4- SAĞLAM ÇƏKİ

Piylənmə diabet, ürək xəstəliyi və xərçəng də daxil olmaqla, demək olar ki, bütün əsas xəstəliklərin riskini artırır. Ancaq həkim izah edir ki, hətta artıq çəkisi olanlar da müntəzəm idmanla öz sağlamlıqlarını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilərlər. O, bir çox insanın maddə asılılığına bənzər qida asılılığı səbəbindən həddindən artıq yemək yediyini də vurğulayır. 

5- ŞƏKƏRİ AZALDIN

Həddindən artıq şəkər istehlakı piylənmə, diabet və hətta infarktla əlaqələndirilir. Bir çox insanlar, istər işlənmiş qidalar, istər şirinləşdirilmiş içkilər, istərsə də gündəlik desertlər vasitəsilə bilmədən çox şəkər istehlak edirlər.

Həkim, hər gecə çoxlu miqdarda dondurma yemək vərdişi səbəbindən xolesterin və trigliseridləri kəskin şəkildə yüksələn bir xəstənin nümunə araşdırmasını paylaşır. Şəkərin azaldılması daha yaxşı ürək sağlamlığına, balanslaşdırılmış enerji səviyyələrinə və ümumi sağlamlığınızı qorumağa kömək edir.

6- ƏT YEMƏYİ AZALDIN

Xüsusilə heyvan mənşəli doymuş yağlarla zəngin bir pəhriz ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra bilər. Bir çox insan ətdən imtina etmək istəməsə də, səhiyyə təşkilatları indi bitki mənşəli qidalara üstünlük verməyi tövsiyə edir. Amerika Ürək Assosiasiyası daha çox bitki əsaslı pəhrizi effektiv şəkildə dəstəkləyir. Həkim vurğulayır ki, vegetarian və ya bitki yönümlü pəhriz uzunömürlülüyü təşviq etmək və xəstəlik riskini azaltmaq üçün elmi cəhətdən sübut edilib.

7- SAĞLAM HƏYATA DİQQƏT EDİN

Həkimin sözlərinə görə, infarkt, insult və şəkərli diabet kimi xroniki xəstəliklərin əksəriyyətinin qarşısını həyat tərzində dəyişiklik etməklə almaq olar.

Tədqiqatlar göstərir ki, həyat tərzi dəyişiklikləri dərmanlara ehtiyac olmadan infarkt, insult və diabet riskini azalda bilər.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Avropa Kardiologiya Cəmiyyəti kimi təşkilatlar bu tapıntıları dəstəkləyir, lakin bir çox insan dəyişiklik etməzdən əvvəl diaqnozu gözləyir. Bu gün qabaqlayıcı addımların atılması gələcəkdə böyük sağlamlıq problemlərinin qarşısını ala bilər.

Günel Məlikzadə