Icma.az
close
up
RU
71 min rusa 340 məktəb, 3 milyon azərbaycanlıya isə... Bakıdan kritik qərar

71 min rusa 340 məktəb, 3 milyon azərbaycanlıya isə... Bakıdan kritik qərar

Yenisabah saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

2025-ci tədris ili üzrə Azərbaycandakı ümumi təhsil müəssisələrində 1 619 335 şagird var. Onlardan təxminən 100 mini rus dilində təhsil alır ki, bu da ümumi şagird sayının 6,18 faizini təşkil edir. Bu haqda APA-nın araşdırma yazısında bildirilir.

Statistikaya əsasən, Azərbaycanda yaşayan etnik rusların sayı təxminən 71 min nəfərdir. Bu isə o deməkdir ki, rus bölməsində oxuyanların əksəriyyəti etnik ruslar deyil, məhz azərbaycanlı uşaqlardır. Hazırda Azərbaycanda tam rus dilində tədris aparan 17 məktəb fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, 340 ümumi təhsil müəssisəsində rus bölməsi mövcuddur.

Maraqlıdır ki, Rusiyada təxminən 3 milyona yaxın azərbaycanlının yaşadığı bildirilsə də, Rusiya Federasiyası ərazisində Azərbaycandilli məktəb mövcud deyil. Bu məsələ zaman-zaman ictimaiyyət tərəfindən müzakirə olunur. Dördpendirli pizza

Eyni zamanda, İran da bu kontekstdə tez-tez tənqid olunur. Bildirilir ki, İran İslam Respublikasında 40 milyona yaxın Azərbaycan türkü yaşasa da, onların ana dilində təhsil ala biləcəkləri məktəblər fəaliyyət göstərmir. Bu isə çoxları tərəfindən mədəni və dil hüquqlarının pozulması kimi qiymətləndirilir.

Globalinfo.az-a danışan deputat Ceyhun Məmmədovun fikrincə, bu kimi məsələlərin müzakirəsi zamanı diqqətli olmaq lazımdır.

O, Azərbaycanı Rusiya və İranla müqayisə etməyin əleyhinə olduğunu qeyd edib:

“Azərbaycan tolerant, multikultural ölkədir. Məhz bu səbəblərdən Azərbaycana dünyada böyük diqqət var. Ölkəmizdə rus dili məktəblərinin hazırkı dönəmdə fəaliyyət göstərməsi normaldır. Biz birdən-birə həmin məktəblərin hamısını bağlaya bilmərik. Bununla bağlı Elm və Təhsil Nazirliyinin də açıqlaması oldu. Qeyd olunan rəqəmlər böyük bir göstərici deyil. Ölkəmizdə təxminən 100 minə yaxın rus yaşayır. Eyni zamanda, informasiya müharibəsində uduzmamaq üçün bizə rus dilini bilən mütəxəssislər də lazımdır”.

Deputat deyib ki, birdən-birə rus dilində olan məktəblərin bağlanması çoxlu sayda müəllimin işsiz qalmasına səbəb olacaq:

“Rusdilli məktəblərin bağlanması, ümumilikdə, təhsil və tədris prosesimizə də təsir göstərə bilər. Ona görə də hələ tələsməməliyik. Onsuz da bu məktəblər mərhələli şəkildə bağlanır. Getdikcə azalacaq və daha az insan o məktəblərdə təhsil alacaq. Prosesləri təmkinlə gözləməli və sona kimi dövlətimizin yanında olmalıyıq. Bu gün prioritet məsələ Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunması, orada azərbaycanlılara qarşı təzyiqlərin qarşısının alınmasıdır. Mövqeyimizi bu istiqamətdə gücləndirməliyik”.

Təhsil məsələləri üzrə ekspert Sona Əliyevanın sözlərinə görə, bu fakt göstərir ki, rus bölməsində təhsil alan şagirdlərin əhəmiyyətli hissəsi etnik azərbaycanlılardır və valideynlərin bir qismi övladlarını rus bölməsində oxutmağa üstünlük verir:

“Səbəblər arasında rus dilinin regiondaxili və beynəlxalq kommunikasiyada önəmli mövqeyə malik olması, eləcə də gələcək karyera imkanlarını genişləndirdiyi barədə yayılmış təsəvvürlər dayanır. Hazırda Azərbaycanda tamamilə rus dilində təhsil verən 17 məktəb və rus bölməsi olan 340 ümumi təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Bu göstəricilər ölkədə rus dilində təhsilə münasibətdə liberal və tolerant yanaşmanın olduğunu təsdiqləyir. Digər tərəfdən, maraqlı müqayisə obyektinə çevrilən Rusiya və İran kimi ölkələrdə fərqli mənzərə müşahidə olunur. Bu fakt Azərbaycanla müqayisədə həmin ölkələrdə milli azlıqlara yönəlik dil siyasətinin daha məhdudlaşdırıcı olduğunu göstərir”.

Ekspert deyib ki, 2025-ci tədris ilində Azərbaycanda rus bölməsində təhsil alan şagirdlərin sayı ümumi şagird kontingentinin təxminən 6 faizini təşkil edir və bu göstəricinin yaxın illərdə sabit qalacağı və ya müəyyən qədər artacağı proqnozlaşdırılır:

“Çünki bir çox valideyn hələ də rus dilini beynəlxalq ünsiyyət və gələcək karyera baxımından üstünlük kimi görür. Bununla belə, uzunmüddətli perspektivdə dövlət dili siyasətinin güclənməsi və milli identitetin möhkəmlənməsi fonunda rus bölməsinə marağın tədricən azalması mümkündür. Hazırda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən rusdilli məktəblərin və bölmələrin tamamilə bağlanması məqsədəuyğun hesab edilmir. Bu, həm azsaylı rus icmasının hüquqlarını, həm də çoxdilli təhsil ənənəsini qoruyur. Digər tərəfdən, Rusiyada milyonlarla azərbaycanlının, İranda isə on milyonlarla Azərbaycan türkünün olmasına baxmayaraq, ana dilində təhsil hüququnun tanınmaması həmin ölkələrin vahid və mərkəzləşdirilmiş dil siyasəti, assimilyasiya yönümlü yanaşmaları, milli azlıqlar üçün hüquqi mexanizmlərin məhdudluğu və azərbaycanlı icmaların təşkilatlanma çətinlikləri ilə izah olunur. Bu amillər oradakı icmaların dil və mədəniyyət baxımından identitet risklərini artırır. Nəticə etibarilə, Azərbaycanda mövcud dil siyasəti beynəlxalq miqyasda daha açıq və tolerant model hesab edilə bilər, lakin dövlət dili prioriteti də mütləq şəkildə qorunmalıdır”.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda fars və digər qeyri-rəsmi dillərdə tədris aparan məktəblər mövcud deyil.


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:269
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 05 İyul 2025 19:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri