Ağciyərləri qoruyan 7 qida

Ağciyərlərin sağlamlığı barədə adətən nəfəsalma ilə bağlı problem yaranana qədər düşünmürük. Halbuki onların vəziyyətini gündəlik olaraq, o cümlədən qidalanma vasitəsilə dəstəkləmək mümkündür. Qida siqaret çəkmənin nəticələrini aradan qaldıra və ya ağciyər xəstəliklərini müalicə edə bilməz. Lakin antioksidant və iltihabəleyhinə maddələrlə zəngin məhsullar orqanizmə çirkli hava, allergenlər və adi oksidləşdirici stressin təsirləri ilə mübarizədə kömək edə bilər.

Bu barədə “Dockside” yazır.

Ağciyərlər hər gün təxminən 11 min litr havanı özündən keçirir. Hava ilə birlikdə müxtəlif qıcıqlandırıcı maddələr də orqanizmə daxil olur. Bunun nəticəsində ağciyər toxumasında oksidləşdirici stress yarana və iltihab inkişaf edə bilər.

Müəllifin qeyd etdiyi kimi, C və E vitaminləri, karotinoidlər və omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngin məhsullar orqanizmə bu proseslərin öhdəsindən gəlməyə kömək edə bilər. Tədqiqatlar həmçinin meyvə, tərəvəz və tam qidalardan zəngin rasionu uzunmüddətli perspektivdə ağciyər funksiyasının daha yaxşı göstəriciləri ilə əlaqələndirir. Bununla belə, belə təsir tədricən formalaşır və digər sağlam vərdişlərlə birlikdə daha yaxşı özünü göstərir.

Müəllif gündəlik rasiona asanlıqla əlavə edilə bilən 7 məhsul və məhsul qrupu müəyyənləşdirir: alma, pomidor, yarpaqlı tərəvəzlər, yağlı balıq, sarımsaq və soğan, paxlalılar və qoz.

Alma

Bir neçə böyük tədqiqatda alma daha yaxşı ağciyər funksiyası göstəriciləri ilə əlaqələndirilib. Almanın qabığında kversetin də daxil olmaqla flavonoidlər var. Müşahidə xarakterli tədqiqatlarda müntəzəm alma yeyən insanların ağciyər funksiyasının daha yavaş zəiflədiyi müşahidə olunub.

Pomidor

Pomidor antioksidant xüsusiyyətlərə malik likopen və digər karotinoidlərin mənbəyidir. Müəllif bildirir ki, bişmiş pomidor məhsulları, məsələn sous və tomat pastası, likopenin mənimsənilməsi baxımından xüsusilə faydalı ola bilər. İstilik emalından sonra orqanizmin likopeni mənimsəməsi asanlaşır.

Həm alma, həm də pomidor ilboyu əlçatandır və mürəkkəb hazırlanma tələb etmir.

Yarpaqlı tərəvəzlər

İspanaq və kələm kimi yarpaqlı tərəvəzlər də xüsusi yer tutur. Onların tərkibində C vitamini, beta-karotin və folat var. Belə göyərtinin kiçik porsiyası nisbətən az kalori ilə orqanizmə çoxlu antioksidant verə bilər.

Yağlı balıq

Qızılbalıq, sardina və skumbriya kimi yağlı balıqlar orqanizmi omeqa-3 yağ turşuları ilə təmin edir. Müəllifin sözlərinə görə, bu yağlar orqanizmdə iltihabi proseslərin tənzimlənməsinə kömək edir.

Bəzi tədqiqatlarda omeqa-3 yağ turşularının daha çox qəbul edilməsi tənəffüs sisteminin daha yaxşı sağlamlıq göstəriciləri ilə əlaqələndirilib.

Balıq yeməyən insanlar üçün bitki mənşəli omeqa-3 mənbələri arasında qoz, kətan toxumu və çia toxumu göstərilir. Lakin orqanizm bitki mənşəli omeqa-3 formasını daha az effektiv mənimsəyir və digər formalara çevirir.

Sarımsaq və soğan

Müəllif sarımsaq və soğanı da ağciyər sağlamlığını dəstəkləyə bilən məhsullar sırasına daxil edir. Onlar dad xüsusiyyətlərindən əlavə, kükürd birləşmələri və kversetin ehtiva edir. Bu maddələr laboratoriya və əhali üzərində aparılan tədqiqatlarda iltihabəleyhinə aktivlik nümayiş etdirib.

Paxlalılar

Lobya və mərcimək də bu siyahıya daxildir. Onların tərkibində tənəffüs yollarının əzələlərinin rahatlamasında iştirak edən maqnezium, həmçinin bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyən lif var.

Müəllifin sözlərinə görə, bağırsaqların vəziyyəti immun sisteminin fəaliyyəti ilə getdikcə daha çox əlaqələndirilir. Bundan başqa, paxlalılar münasib qiymətli və toxluq hissi yaradan məhsullardır və müxtəlif yeməklərdə istifadə edilə bilər.

Qoz

Qoz omeqa-3 yağ turşuları və E vitamini ilə zəngindir. Bu maddələr antioksidant və iltihabəleyhinə dəstək təmin edə bilər.

Bir günlük sadə menyu necə ola bilər?

Müəllif ağciyər sağlamlığını dəstəkləyən məhsullardan ibarət sadə günlük rasion nümunəsi də təqdim edir.

Səhər yeməyində qoz və doğranmış alma ilə yulaf sıyığı hazırlamaq olar. Nahar üçün ispanaq salatı ilə mərcimək şorbası uyğun seçimdir. Ara yemək kimi alma və ya bir ovuc qoz qəbul etmək olar. Axşam isə pomidor və sarımsaqla sobada hazırlanmış qızılbalıq təklif edilir.

Məhsulların əsas qida maddələri və ehtimal olunan təsirləri də ayrıca qeyd olunur. Almada flavonoidlər və C vitamini var və bu məhsul daha yaxşı ağciyər funksiyası göstəriciləri ilə əlaqələndirilir. Pomidorun tərkibindəki likopen tənəffüs yollarına antioksidant dəstək verir. Yarpaqlı tərəvəzlər C vitamini və beta-karotinlə ağciyər toxumasını oksidləşdirici stressdən qorumağa kömək edə bilər.

Yağlı balıq omeqa-3 yağ turşuları ilə iltihabın tənzimlənməsini dəstəkləyir. Sarımsaq və soğanda olan kükürd birləşmələri və kversetin iltihabəleyhinə aktivlik nümayiş etdirir. Paxlalılar maqnezium və lif təmin edərək tənəffüs yollarının əzələlərinin fəaliyyətini və bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir. Qoz isə omeqa-3 və E vitamini hesabına antioksidant və iltihabəleyhinə dəstək verir.

Ən vacib məsələ yalnız qida deyil

Müəllif xüsusi olaraq vurğulayır ki, qidalanma ağciyərlərə qayğının yalnız bir hissəsidir. Siqaretdən imtina etmək, passiv siqaret tüstüsündən qorunmaq, çirkli havanın təsirini azaltmaq, fiziki aktivlik və tövsiyə olunan peyvəndlər daha böyük əhəmiyyət daşıyır.

Astma, XAMX (xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi) və ya davamlı nəfəsalma problemi olan insanlara həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur. Belə hallarda düzgün qidalanma müalicəyə əlavə ola bilər, lakin onu əvəz etmir.

Ağciyərlər üçün ən faydalı bir məhsul varmı?

Müəllif bu suala mənfi cavab verir. Tədqiqatlar daha çox tək bir məhsulun üstünlüyündən deyil, meyvə, tərəvəz, balıq, qoz-fındıq və paxlalıların yer aldığı ümumi sağlam rasionun əhəmiyyətindən xəbər verir.

Qidalanma ağciyərlərin sağlamlığını dəstəkləyə və iltihabın idarə olunmasına kömək edə bilər. Lakin artıq yaranmış zədələnmələri geri qaytara bilməz. Ağciyər xəstəlikləri zamanı əsas məsələ tibbi yardımdır.

Müəllifin fikrincə, insanların əksəriyyətinin ağciyər sağlamlığı üçün xüsusi qida əlavələrinə ehtiyacı yoxdur. Lazımi qida maddələrini müxtəlif və balanslı rasiondan almaq mümkündür. Əlavələr, xüsusilə yüksək dozada qəbul edilməzdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.

Bununla yanaşı, yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsullar, əlavə şəkər və duzun çox olduğu rasion daha güclü iltihabla əlaqələndirilir. Buna görə belə məhsulların məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.

AzPost.az