Icma.az
close
up
RU
“Ağrısız dünya” günü

“Ağrısız dünya” günü

Adelet.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

“Krasnodardan gələn məktub” silsiləsindən

Bu gün dünyada anestezioloqlar günü kimi qeyd olunur və bu gün haqqında bir az əlavə məlumat vermək istərdim. 16 oktyabr 1846-cı ildə stomatoloq Vilyam Tomas Morton və cərrah Con Uorren ilk dəfə olaraq cərrahi əməliyyat zamanı narkoz tətbiq etdilər və beləliklə də təbabətdə yeni bir inqilabi dövr başlandı. Həmin gün dünyada anestezioloqlar günü sayılır və bayram edilir. Deməli, bəşər övladı cəmi 179 il öncəyə qədər ağrılara bir təhər dözə-dözə yaşayırdı, hər hansı bir əməliyyat gərəkirsə, uzaqbaşı spirt və uyuşdurucu qəbul edirdi, qədim Romada isə  dəyənəklə yüngülcə kəlləsinə tutuzdururdular və bu cür də əməliyyat edirdilər. Bir az fəlsəfi yanaşsaq, bəlkə də bu gün bəşəriyyətin bu cür kinlə-kidurətlə, bir-birinə qarşı sevgisiz, aqressiv yanaşmasının kökündə min illərlə çəkdiyi ağrı-acılar dayanır. Hər halda narkozun tətbiqi dünya elmi üçün böyük bir töhfə oldu və o zamana qədər mümkün sayılmayan işlər, yəni qarın boşluğunda, döş boşluğunda, digər orqanlarda əməliyyatlar aparılması mümkün oldu.

 Bir ixtisas kimi anestezioloq sənəti XX əsrin əvvəllərində formalaşdı, çünki əvvəllər cərrahlar özləri həm narkozla keyitmə ilə, həm də əməliyyat ilə məşğul olurdular. Cəmi 100 ildən artıq bir dövrdə anesteziologiya çox mükəməlləşdi və indi saatlarla davam edən cərrahi əməliyyatların uğuru həm də uğurlu keyitmədən asılı olur.   

 Dünya cərrahiyyə və anesteziologiya elminə böyük töhfə verən alimlərdən biri də Azərbaycan təbabətinin qüruru, akademik Mustafa bəy Topçubaşov olmuşdur.  M. Topçubaşov 1937-ci ildə dünya anesteziologiya elmi tarixində ilk dəfə yeni orijinal keyitmə üsulunu — injeksion efir-yağ narkozunu  kəşf etdi. İkinci dünya müharibəsində yaralılara yardım üçün tətbiq olunan bu üsul 1943-cü ildə dövrün ən böyük mükafatına - Stalin mükafatına layiq görüldü. 1978-ci ildə isə İsveç Akademiyası Mustafa Topçubaşovu və onun həmkarı Qəhrəman Qəhrəmanovu “Uzunmüddətli analgeziya, tibbin və fiziologiyanın problemləri” birgə elmi işinə görə Nobel mükafatına təqdim etdi. O dovrün siyasi motivlərinə görə bizim alimlərin namizədliyi təsdiq olunmadı və həmin il təbabət üzrə Nobel mükafatı heç kimə verilmədi. Amma dünya elminə tövsiyə olunan metod bu gün də müasir anestetik (keyidici) preparatların əsasında durur, hər gün bəlkə də tonlarla  həmin preparatlar istifadə olunur,  insanlar ağrısız ən müxtəlif əməliyyatlar olunurlar.

 Bu gün hər birimiz bu peşə sahibləri ilə bu və ya digər dərəcədə təmasda olmuşuq, bir daha olmağınızı arzu etmirəm. Amma onları təbrik etmək vacibdir, əgər belə bir tanış anestezioloqunuz varsa zəng edin, təbrik edin, kefini-əhvalını soruşun.

Ülvi Hüseyn, həkim,                                                                             RF, Krasnodar diyarı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:230
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 16 Oktyabr 2025 14:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see353

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see293

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see292

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see291

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see283

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see275

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see268

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see267

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see266

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see253

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see248

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see247

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see245

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see244

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see235

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see234

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see232

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see222

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri