Avtomobil əvəzinə tank: Almaniya istehsalçıları çıxış yolunu tapıblar

Almaniyanın hərbi sənayesi ölkə iqtisadiyyatını durğunluqdan çıxara bilər: avtomobil yox, hərbi texnika istehsal edəcəklər

Avropada təhlükəsizlik vəziyyətinin kəskin pisləşməsi və müdafiə xərclərinin artırılması zərurəti fonunda Almaniyanın hərbi sənayesi ölkə iqtisadiyyatını koronavirusdan əvvəlki dövrlərdən bəri yaşadığı durğunluqdan çıxara bilər. Avtomobil sənayesindəki tənəzzüldən əziyyət çəkən avtomobil istehsalçıları artıq hərbi texnika istehsalına keçərək işçilərini müdafiə sənayesi sahəsinə köçürməyə başlayıblar. Almaniyanın yeni hakimiyyət orqanları hərbi ehtiyaclara 200 milyard avro xərcləmək istəyir və bu məqsədlə büdcə məhdudiyyətlərini aradan qaldırmaq üçün digər tərəflərlə razılığa gəliblər.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra müttəfiq qüvvələr Almaniyanın aviasiya sənayesini məhv etdilər və bir çox yüksək ixtisaslı mühəndis və tərtibatçılar işlərini itirərək avtomobil istehsalına üz tutdular. Fəaliyyətdəki bu dəyişiklik Almaniyanın avtomobil sənayesinin dünya liderinə çevrilməsini təmin edən əsas amillərdən biri oldu. “Soyuq müharibə”nin bitməsindən sonra inkişaf edən, amma üç onillik sülhdən sonra ölkənin müdafiə sektoru çətin vəziyyətə düşdü. Lakin Ukraynada üç illik müharibədən sonra və ABŞ-ın yeni Donlad Tramp administrasiyasının Avropanın təhlükəsizliyini təmin etmək səylərindən əl çəkməsi fonunda əks proses başlayıb.

Alman hərbi-sənaye kompleksi böyük dərəcədə ixrac yönümlü olduğu üçün Çin iqtisadiyyatındakı yavaşlamadan əziyyət çəkən və elektromobil bazarında Çindəki rəqiblərinə uduzmuş avtomobil sektorunu ələ keçirir. “Volkswagen” müharibədən sonrakı 80 ildə ilk dəfə Almaniyada iş yerlərini ixtisar etmək qərarına gəlib. İndi tank, radar və digər silah istehsalçıları ölkə iqtisadiyyatına yeni təkan verməyə hazırlaşır.

Avropa mediasının məlumatına görə, Almaniyanın ən böyük müdafiə şirkəti “Rheinmetall” keçən həftə iki avtomobil hissələri zavodunun təyinatını dəyişdirəcəyini açıqlayıb. Şirkət silah istehsalına başlayacaq. Ukraynanın Rusiya ilə müharibəsində istifadə etdiyi TRML-4D radar sistemlərini istehsal edən “Hensoldt” şirkəti isə böyük avtomobil hissələri tədarükçüləri “Bosch” və “Continental”dan 200-ə yaxın işçi işə götürmək üçün danışıqlar aparır. “Rheinmetall” həmçinin “Continental”dan 100-ə yaxın işçini transfer etmək niyyətindədir.

"Avtomobil sənayesindəki çətinliklər bizim üçün üstünlüyə çevrildi", deyən “Hensoldt”un baş direktoru Oliver Doerre “Reuters” agentliyinə bildirib ki, gələcək investisiyalar illik radar istehsalını iki dəfədən çox artıraraq 25-30 ədədə çatdıracaq: “Biz müdafiə sənayesini Almaniya iqtisadiyyatının mühərriki kimi görməliyik. O, əvvəlkindən daha əhəmiyyətli rol oynayacaq”.

Almaniyanın ÜDM-i 2023-2024-cü illərdə azalıb və 2019-cu ildən bəri demək olar ki, dəyişməz qalıb. Eyni zamanda, Almaniya Sənaye Federasiyasının məlumatına görə, sənaye istehsalının azalması sürətlidir. “Volkswagen” 2030-cu ilə qədər Almaniyada 35 min iş yerini ləğv etməyi və istehsalı ildə 700 mindən çox avtomobil azaltmağı planlaşdırır. “Continental” ilin sonuna qədər problemli avtomobil bölməsini ayrı bir şirkətə çevirmək niyyətindədir.

Ekspetlər bildirirlər ki, avtomobil sektorunda ehtiyat gücün istifadəsi Almaniyanın mövcud istehsal infrastrukturunun saxlanmasına və hərbi texnikanın istehsalının artırılmasına kömək edəcək.