Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Azərbaycan dilinin qorunmasının təməlində Heydər Əliyevin siyasəti dayanır

Azərbaycan dilinin qorunmasının təməlində Heydər Əliyevin siyasəti dayanır

Modern.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

"1970-ci illərin ortalarından başlayaraq SSRİ-də ictimai-siyasi mühitdə ciddi dəyişikliklər baş verməyə başladı. Xüsusilə milli dillərin sıxışdırılması və rus dilinin üstünlük qazandığı bu dövrdə Azərbaycan dilinin taleyi də təhlükə altına idi. Belə bir şəraitdə milli dili qorumaq və onun dövlət səviyyəsində hüquqi təminatını yaratmaq cəsarət və siyasi iradə tələb edirdi. O dövrün siyasi reallıqlarını nəzərə alsaq, milli dil məsələsini qaldırmaq, onu ictimai müzakirəyə çıxarmaq və Konstitusiyada təsbit etdirmək son dərəcə riskli və nadir hallarda mümkün olan bir addım idi. Ulu Öndər Heydər Əliyev bütün bu riskləri gözə alaraq, Azərbaycan dilinin qorunması və inkişafı uğrunda qətiyyətli mövqe nümayiş etdirdi. Onun rəhbərliyi ilə 1978-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması tarixi bir hadisə olmaqla yanaşı, milli varlığımızın qorunması yolunda əvəzsiz xidmət idi."

Modern.az xəbər verir ki, bu fikirləri Milli Məclisin deputatı Vasif Qafarov deyib.

Deputat bildirib ki, 1977-ci ildə SSRİ Konstitusiyasının qəbulundan sonra respublikaların yeni konstitusiyaları hazırlanmağa başlandı:

"Azərbaycan SSR-də isə bu proses daha fərqli və milli baxımdan əhəmiyyətli istiqamətdə inkişaf etdi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü və şəxsi təşviqi ilə Azərbaycan SSR-in yeni Konstitusiya layihəsinə “Azərbaycan SSR-in dövlət dili Azərbaycan dilidir” maddəsi daxil edildi. Bu, həmin dövrdə nadir və cəsarətli qərar idi, çünki digər ittifaq respublikalarında bu cür təşəbbüslərə ya icazə verilmirdi, ya da rəhbərlik tərəfindən ehtiyatla qarşılanırdı. Heydər Əliyev isə bütün siyasi təzyiqlərə baxmayaraq, milli dildə israr etdi. Bu təşəbbüs yalnız konstitusion dəyişikliklə kifayətlənmədi, həm də geniş ictimai dəstəyə çevrildi. 1978-ci il aprelin 2-də IX çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Azərbaycan SSR Konstitusiyasının layihəsi və onun ümumxalq müzakirəsinin yekunlarına həsr olunmuş VII sessiyasında məruzə ilə çıxış edən Heydər Əliyev təklif etdi ki, 73-cü maddə “Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir” şəklində verilsin. Bu təklif yekdilliklə qəbul olundu."

Vasif Qafarov deyib ki, ana dili hər bir xalqın kimliyinin, milli yaddaşının və mənəvi dəyərlərinin əsas daşıyıcısıdır:

"Azərbaycan xalqı üçün də ana dili təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də milli qürur, tarixi yaddaş və dövlətçilik rəmzidir. Ulu Öndər bu həqiqəti çox gözəl anlayırdı və dilin hüquqi statusunun təmin edilməsini gələcək müstəqil dövlətçiliyin ideoloji bazası kimi dəyərləndirirdi. Azərbaycan dilinə dövlət dili statusunun verilməsi Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin bariz nümunəsidir. Bu qərar gələcək müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyası, qanunvericilik bazası və milli ideologiyasının formalaşması üçün hüquqi zəmin yaratdı.

1993-cü ildə xalqın tələbi ilə yenidən hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev milli dövlət quruculuğunun əsas prioritetlərindən biri kimi ana dilinin inkişafına və qorunmasına yönəlmiş sistemli siyasət həyata keçirməyə başladı. 1995-ci ildə yeni Konstitusiyanın hazırlanması zamanı dövlət dilinin adlandırılması ilə bağlı müzakirələr gedərkən Heydər Əliyev öz qətiyyətli mövqeyini ortaya qoydu. O bildirdi: “Mən hər bir dilə hörmət edirəm və ehtiramımı bildirirəm. Hesab edirəm ki, Azərbaycan dili ilə fəxr edə bilərik. Çünki bu zəngin dildir, artıq dünyada tanınmış dildir. Xalqımızın da, dilimizin də adı tanınıb. Bu reallıqdır.” Nəticədə,   1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul olunmuş Konstitusiyanın 21-ci maddəsində Azərbaycan dili ölkənin rəsmi dövlət dili kimi təsbit olundu. Bu, ana dilimizin hüquqi baxımdan qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün mühüm sənəd oldu. 2001-ci ilin 18 iyun tarixində imzalanmış “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərmanla Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradıldı. Eyni zamanda, 2001-ci il 9 avqust tarixində “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” Fərmanla hər il avqustun 1-i Azərbaycan dili və əlifbası günü kimi qeyd olunmağa başlandı. Bütün bu tədbirlərin davamı olaraq, 2002-ci il 30 sentyabrda “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanun qəbul edildi. Bu Qanun Azərbaycan dilinin hüquqi statusunu daha da möhkəmləndirdi, onun qorunması və inkişafı üçün əsaslı zəmin yaratdı."

Millət vəkili bildirib ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin ana dilimizin qorunması, inkişaf etdirilməsi və dövlət səviyyəsində hüquqi təminatla təsbit olunması istiqamətində gördüyü işlər milli yaddaşımızın, mədəniyyətimizin və dövlətçiliyimizin təməl sütunlarındandır:

"O, tarixi şəraitdən asılı olmayaraq dilə münasibətdə daim prinsipial və ardıcıl siyasət yürüdərək, Azərbaycan dilini həm Sovet dönəmində, həm də müstəqillik illərində dövlət səviyyəsində qorumağı bacardı. Bu gün müstəqil Azərbaycan Respublikasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi tamhüquqlu şəkildə fəaliyyət göstərir, beynəlxalq səviyyədə tanınır və dünya azərbaycanlılarının milli-mədəni birliyinin simvoluna çevrilib. Bütün bu uğurların təməlində isə Ulu Öndər Heydər Əliyevin dərin zəkası, milli iradəsi və tarixi uzaqgörənliyi dayanır."

Vasif Qafarov

Milli Məclisin deputatı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:218
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 27 Aprel 2025 21:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri