Azərbaycanda yalan danışırlar: Bəs dünya 1 apreli necə qeyd edir?

Bu gün - 1 Aprel dünyada Ümumdünya Gülüş Günü kimi qeyd olunur. 

Modern.az-ın məlumatına görə, bu gün dünyada daha çox “Aprel axmaqları günü” kimi tanınmaqla yanaşı, əsas mahiyyəti zarafat, oyun və insanları qısa müddətlik çaşdırmaq üzərində qurulub.

Belə ki, ənənə yüzillərdir müxtəlif ölkələrdə fərqli adlarla və özünəməxsus adətlərlə yaşamaqda davam edir. Maraqlıdır ki, bu günün konkret yaranma tarixi tam dəqiqləşdirilməsə də, bir sıra mənbələrin araşdırmasına görə, XVI əsrdə Fransada təqvim dəyişikliklərindən sonra formalaşıb. Yeni ilin 1 apreldən 1 yanvara keçirilməsi ilə köhnə tarixə sadiq qalan insanlar lağa qoyulub və zamanla bu, zarafat gününə çevrilib.

Bu ənənə Avropadan başlayaraq dünyanın müxtəlif bölgələrinə yayılıb və hər ölkədə fərqli formada adlandırılıb. Nümunə olaraq, Fransada 1 aprel “Poisson d’Avril”, yəni “Aprel balığı” kimi tanınır. Burada uşaqlar və böyüklər bir-birinin kürəyinə kağız balıq yapışdıraraq zarafat edir və bunu fərq edənlər “Aprel balığı!” deyə səslənirlər. Bu, həm sadə, həm də daha çox uşaqlar arasında sevilən bir ənənədir.

Böyük Britaniyada isə günün özünəməxsus qaydası var. Zarafatlar yalnız günorta saat 12-yə qədər edilir. Bu saatdan sonra isə kim zarafat edərsə, artıq özü “axmaq” sayılır. Bu xüsusilə İngiltərədə ənənənin bir hissəsinə çevrilib.

Almaniya və Skandinaviya ölkələrində bu gün daha çox media və iş mühitində hiss olunur. Qəzetlər, televiziya kanalları və böyük şirkətlər bəzən qəsdən uydurma xəbərlər yayır, insanları çaşdıran məlumatlar təqdim edir. Bu tip zarafatlar bəzən o qədər inandırıcı olur ki, geniş auditoriya tərəfindən həqiqət kimi qəbul edilir və sonradan bunun zarafat olduğu açıqlanır.

Şotlandiyada isə bu ənənə bir qədər fərqli şəkildə qeyd olunur. Burada 1 aprel “Gowkie Day” adlanır və “gowk” sözü sadəlövh insan mənasında işlədilir. Ənənə bəzən iki gün davam edir. Birinci gün insanları aldatmaq üzərində qurulursa, ikinci gün daha çox “quyruq zarafatları” ilə yəni insanların kürəyinə müxtəlif yazılar yapışdırılması ilə yadda qalır.

Braziliyada bu gün “Dia da Mentira”, yəni “Yalanlar günü” kimi tanınır. Tarixdə hətta bəzi qəzetlərin bu gün saxta xəbərlər dərc etdiyi hallarına da rast gəlinib. Bu da öz növbəsində, həmin gündə cəmiyyətin reaksiyasını yoxlamaq və eyni zamanda əyləncəli mühit yaratmaq məqsədi daşıyıb.

ABŞ və digər Qərb ölkələrində isə 1 aprel daha geniş miqyasda qeyd olunur. Burada həm insanlar bir-birinə zarafat edir, həm də iri şirkətlər və brendlər xüsusi olaraq uydurma məhsullar təqdim edir, sosial şəbəkələrdə qeyri-real elanlar yayır. Bəzi hallarda bu zarafatlar milyonlarla insanın diqqətini çəkir və geniş müzakirə mövzusuna çevrilir.

Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, İspaniya və bəzi Latın Amerikası ölkələrində oxşar ənənə 1 apreldə deyil, 28 dekabrda qeyd olunur. Bu gün “Məsumlar günü” kimi tanınır və məzmun baxımından "Aprel axmaqları" gününə çox bənzəyir.

Müxtəlif ölkələrdə fərqli ənənələrə baxmayaraq, ümumilikdə, bu gün insanların gündəlik həyatın gərginliyindən uzaqlaşıb gülməsi, bir-biri ilə zarafat etməsi və sosial ünsiyyətdə daha yumşaq atmosfer yaratması üçün bir fürsət kimi qəbul olunur.