Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanın dostu olan özbək şairin həyat hekayəsİ Qafur Qulam kimdir?

Azərbaycanın dostu olan özbək şairin həyat hekayəsİ Qafur Qulam kimdir?

Icma.az xəbər verir, Kulis.az saytına əsaslanaraq.

Bu gün görkəmli özbək şair Qafur Qulamın anım günüdür.

Kulis.az Savalan Fərəcovun şair haqqında yazısını təqdim edir.

Qafur Qulam 10 may 1903-cü ildə Daşkənddə ziyalı ailədə dünyaya göz açıb. İlk təhsilini mədrəsədə alır. Mütaliə yolu ilə biliyini artırır. Atası Qulam ağa savadlı şəxs olub, tacik dilini də bilib. 44 yaşında ikən vəfat edib. Anası da yazıb-oxumağı bacarıb, yaddaşı el ədəbiyyatı nümunələri ilə təzələnib. Dayısı Abdulla “Mirzə” təxəllüsü ilə şeirlər yazıb. Belə bir mühitdə böyüyən Qafurda erkən çağlardan özbək və fars-tacik ədəbiyyatına dərin maraq yaranıb. Məktəbli yaşlarından şeirlər yazmağa başlayıb. O, sonralar xatirələr kitabında ədəbi zövqün formalaşması ilə bağlı yazıb: “Mən öz mütəliəmlə biliklər əldə etdim.

II Dünya müharibəsi zamanı qazanan müharibədə itirən özbəklərə acıyan şair 1942-ci ildə “Sən yetim deyilsən” şeirini qələmə. Bu 1958-ci ildə Azərbaycanda “Özbək ədəbiyyatı antologiyası”nda şair Qasım Qasımzadənin, 1979-cu ildə əlavə olaraq şairhəd Muxtarın tərcüməsində, həm də Q.Qulamın “Ömrün baharında” kitabında işıq üzü görüb.

Ədəbiyyatşünas, professor Pənah Xəlilov Q.Qulamın yaradıcılığı ilə bağlı araşdırmada yazır: “Qafur Qulamın hər bir şeirində tamamlanmamış bir poetik fikir və müəllif əlvan təsvirlərindən bu fikir vermək üçün istifadə edilir”.

Görkəm ədibin şeirləri, poema, hekayə və dünya klassiklərindən tərcümələr Özbəkistan ədəbi mühitinin inkişafına böyük təsir göstərir. Nazim Hikmətin pyesləri, U.Şekspirin “Otello”, Ş.Rustavelinin “Pələng dərisi geymiş pəhləvan” əsərləri Q.Qulamın tərcüməsində özbək oxucularına təqdim olunub.

Özbək ədəbi rolunun tanınmışlarından İbrahim Qafurov şairin yaradıcılığı haqqında qeyd edir ki, xalqın tarixi, insanı yer üzünün əşrəfi edən əmək və yaşadıqları dövrün ictimai-siyasi prosesləri Q.Qulamın ədəbi irsində diqqət mərkəzində olub. Şair bu ideyaları daim məhəbbətlə tərənnüm edib. Onun “Mən Şərqdənəm” şeiri əzəmət, milli iftixar və qürurdan yaranıb.

Q.Qulamın ədəbi irsi Azərbaycan oxucusunun daim diqqət mərkəzində olub. Tanınmış Azərbaycan şairləri Xəlil Rza, Qasım Qasımzadə, Məmməd Aslan, Səyavuş Sərxanlı, Əhəd Muxtar, Nüsrət Kəsəmənli, Vaqif Hüseynov, İsgəndər Coşqun, Şəkər Aslan, Cavad Zeynal və başqaları şeirlərini dilimizə tərcümə edə bilər.

Araşdırmalardan aydın olur ki, əsərlərinin Azərbaycanda sevilməsinin şairimiz onun xalqımıza və onun sevgisi dayanır. Müəllifin “Bir- uşaq uşaq, bir- yemək ustad”, “Qırx yaşlı Azərbaycan”, “Qardaşım Səməd Vurğuna”, “Qardaş Azərbaycan pambıqçılarına”, “Xəzər” və s. şeirlərində onun ölkəmizə səmimi məhəbbəti əksini tapıb. O, XX əsr Azərbaycan poeziyasının əsərləri, Xalq şairi Səməd Vurğunun pərəstişkarlarından olub. Müəllif “Qardaşım Səməd Vurğuna” şeirini ölməz şairin 50 illik yubileyinə həsr olunmuş edib:

Burnumun ucu göynər yada düşəndə ​​dostlar,
Səməd Vurğun adını çəkərəm qürur ilə.
Özbəkistan göyləri mənim qəlbimtək dolar
Azərbaycandan gələn sevinclə, nur ilə!

Q.Qulamın başqa bir şeirində klassik ədəbiyyatımızın gözəl simalarına şükranlıq duyğusunu öz əksini tapıb:

Nizami dühasının tükənməyən sərvəti
Şərqdə necə şairin yapışıb qalmasından.
Füzuliyə, Vaqifə, Vidadiyə min hörmət,
Canlı klassikidir Səməd Vurğun bu əsrin.

Bənzərsiz yaradıcılığı yüksək qiymətləndirilən və ədəbi həyəcanla qarşılanan Q.Qulam 1943-cü ildə Özbəkistan SSR Elmlər Akademiyasının maraq qazandırması seçilir. “Xalq şairi” Le fəxri adına, məktəb dövlət və nin mükafatlarına layiq görülür.

Özbək ədəbi fikrin inkişafında mühüm rol oynamış Qafur Qulam 10 iyul 1966-cı ildə Daşkənddə vəfat edib.

"Aç başından bu şalı, qara bağlamaq olmaz..." - Xəlil Rza Ulutürkün həbsxana şeirləri "Sevgi yüksəlişin yollarından biridir..." - Onun ən böyük sirri nədədir? Flora Kərimova xəstəxanadan evə buraxıldı
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:127
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 10 İyul 2026 12:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri