Diytoloqlar qırmızı ətin ən faydalı 8 hissəsini açıqladı

Diytoloqlar yüksək zülal tərkibli və nisbətən az yağlı bir neçə ət hissəsini müəyyən ediblər - bunlara mal əti, donuz əti və hətta maral əti daxildir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, qırmızı ət ənənəvi olaraq insan orqanizmi üçün vacib mikroelementlərin – xüsusilə dəmir, sink və B12 vitamininin əsas mənbələrindən biri hesab olunur. Bu maddələr eritrositlərin yaranması, enerji səviyyəsinin qorunması və immun sistemin normal fəaliyyəti üçün vacibdir. 

ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutu bildirir ki, dəmir orqanizmdə oksigen daşınmasında və hüceyrə mübadiləsinin dəstəklənməsində əsas rol oynayır. Bununla yanaşı, dietoloqlar vurğulayır ki, ən faydalı seçimlər doymuş yağların az olduğu yağsız ət hissələridir:

* Mal ətinin üst hissəsi ("top sirloin") – yüksək zülal və nisbətən az yağ tərkibinə malikdir.

* Mal ətinin göz hissəsi ("eye of round") – ən yağsız hissələrdən biridir.

* Mal ətinin budunun alt hissəsi ("bottom round roast") – əlçatan və yağsız, zülalla zəngin ət növüdür.

* Mal ətinin budunun üst hissəsi ("top round roast") – az kalorili və yağsız hesab olunur.

* Mal filesi ("beef tenderloin") – yumşaq və nisbətən az doymuş yağlı ət növüdür.

* Donuz filesi ("pork tenderloin") – donuz ətinin ən yağsız variantlarından biridir.

* Donuz kotleti ("pork loin chop") – zülal və B qrupu vitaminləri ilə zəngindir.

* Maral filesi ("venison tenderloin") – çox aşağı yağ tərkibli ən dietik qırmızı ət növlərindən biridir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu səkkiz seçim yüksək zülal və mikroelement tərkibinə malik olmaqla yanaşı, digər hissələrlə müqayisədə daha az doymuş yağ ehtiva edir. Bir sıra elmi araşdırmalar göstərir ki, qırmızı ət normada və balanslaşdırılmış rasion çərçivəsində istehlak edildikdə faydalı ola bilər.

Elmi sübutlar

"Nutrition Reviews” jurnalında dərc olunan sistematik icmal və meta-analiz göstərib ki, qırmızı ət istehlakının artırılması orqanizmdə hemoqlobin və ferritin səviyyəsini yüksəldə bilər. Bu, dəmir, sink və B qrupu vitaminlərinin birgə təsiri ilə izah olunur.

"The Journal of Nutrition” jurnalında 2025-ci ildə dərc edilən klinik tədqiqatda isə alimlər mal əti ilə bitki mənşəli ət əvəzedicilərinin təsirini aşağı ferritin səviyyəsinə malik qadınlarda müqayisə ediblər. Nəticələr göstərib ki, mal ətinin müntəzəm istehlakı bitki mənşəli alternativlərlə müqayisədə kardiometabolik riskləri artırmayıb.

"Nutrients” jurnalında dərc edilən və 3600-dən çox insanın iştirak etdiyi araşdırma isə qırmızı ətin rasiona daxil edilməsinin B12 vitamini, sink, selen və dəmir kimi əsas mikroelementlərin daha yüksək səviyyəsi ilə əlaqəli olduğunu göstərib. Eyni zamanda, normada ət istehlakı bağırsaq mikroflorasına mənfi təsir göstərməyib.

Qırmızı ət nə qədər istehlak olunmalıdır?

Faydalarına baxmayaraq, mütəxəssislər ölçünü qorumağı tövsiyə edirlər. "American Institute for Cancer Research” və "World Cancer Research Fund” tövsiyələrinə əsasən, qırmızı ət istehlakı həftədə təxminən üç porsiya (bişmiş halda 350–500 qram) ilə məhdudlaşdırılmalıdır. Ekspertlər həmçinin kolbasa, sosis və digər emal olunmuş məhsullardan uzaq durmağı məsləhət görürlər, çünki onlar çoxlu duz və doymuş yağ ehtiva edə bilər.

Nəticə etibarilə, mütəxəssislər razılaşır ki, qırmızı ət düzgün seçildikdə, normada istehlak edildikdə və qızartma əvəzinə sobada bişirmə və ya buğlama kimi üsullarla hazırlandıqda sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.

Aydın