“Dünyada insan hüquqları getdikcə daha çox pozulur“ “Amnesty International“

"2026-cı ilin hesabatı qlobal sistemin təhlükəli istiqamətə yönəldiyini göstərir"

"Amnesty International" təşkilatının 2026-cı il hesabatına görə, dünyada getdikcə daha çox ölkə insan hüquqlarının qorunması ilə bağlı beynəlxalq normalardan geri çəkilir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dw.com" nəşri yazıb.

Qlobal nizam dəyişir: cəzasızlıq və zorakılıq artır

Nəşrin yazdığına görə, hesabat Berlində təqdim olunub. Sənəddə qeyd olunur ki, bir çox ölkədə insan hüquqları pozuntularına görə cəzasızlıq artır, sistemli ayrı-seçkilik isə dərinləşir. Bu isə "mütləq qəddarlığın təşviq olunduğu" təhlükəli bir mühit yaradır. Təşkilatın baş katibi Anyes Kallamar bildirib ki, yeni formalaşan qlobal nizam fərqli fikirlərin susdurulmasına, etirazların boğulmasına və nifrət zəminində cinayətlərin artmasına şərait yaradır.

Yeni risklər və çağırışlar

Təşkilat ölkələri beynəlxalq əməkdaşlığa çağıraraq hüquq pozuntularının qarşısının alınmasını tələb edir. Xüsusilə məsuliyyətsiz silah tədarüklərinin dayandırılması, o cümlədən İsrailə ixracın məhdudlaşdırılması vurğulanır. Hesabatda həmçinin süni intellektin istifadəsi ilə bağlı risklər qeyd olunur. Bildirilir ki, insan hüquqlarına zidd sistemlərin hazırlanması qadağan edilməli, sosial şəbəkə şirkətləri isə fəaliyyətlərini bu prinsiplərə uyğunlaşdırmalıdır.

Münaqişələr və repressiyalar fonunda artan təzyiq

Sənəddə Rusiyanın Ukraynada müharibə cinayətləri törətməkdə davam etdiyi, işğal olunmuş ərazilərdə işgəncə və itkin düşmə hallarının qeydə alındığı bildirilir. Eyni zamanda İsrail və Qəzza bölgəsi ilə bağlı vəziyyət də kəskin tənqid olunur. Hesabat müəllifləri İsraili fələstinlilərə qarşı "soyqırım" və müharibə cinayətlərində ittiham edir.

Bundan əlavə, İran, Pakistan və digər ölkələrdə fərqli düşünənlərə qarşı təzyiqlər, bir sıra dövlətlərdə isə etirazların zorla dağıdılması və "antiterror" qanunları ilə dissentin boğulması qeyd olunur. Ümumilikdə hesabat dünyada hüquq və azadlıqların vəziyyətinin pisləşdiyini və bu meylin davam edəcəyi təqdirdə daha ciddi qlobal böhrana gətirib çıxara biləcəyini vurğulayır.