Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Gecələr Xəzər dənizinin üzərində görünən ağ paltarlı qadın... FOTOLAR

Gecələr Xəzər dənizinin üzərində görünən ağ paltarlı qadın... FOTOLAR

GlobalInfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

“Zərdüştilik dünyanın qədim dini təlimlərindən biridir. Bu dini təlim onun banisi Zərdüştün adı ilə bağlıdır. Zərdüşt e.ə. VI əsrdə yaşamışdır. Orta əsrlərin bir çox müsəlman müəllifləri, eləcə də müasir tədqiqatçılar bu peyğəmbərin vətəninin Azərbaycan olduğunu deyirlər”.

Globalinfo.az xəbər verir ki, bunu tarixçi alim Zaur Əliyev deyib.

O bildirib ki, Zərdüştilik tarixən Azərbaycan ərazisində yaranaraq digər ərazilərə yayılıb:

“Zərdüştilərin inanclarına görə, Xəzər dənizi su ruhlarının yaşadığı müqəddəs sahədir. Məhz Zərdüştilikdən sonra Azərbaycan coğrafiyasında müxtəlif səmavi dinlər yayılsa da, xalq arasında Avestadan gələn fikirlər əsasında rəvayət və miflər formalaşıb

Belə miflərdən biri də Xəzər dənizi üzərində gecələr görünən Ağ paltarlı qadın obrazıdır. Əfsanələrə görə, Xəzər xatunu dənizin qoruyucu və hökmran ruhudur, qadın surətində görünür. Onun adını ilk dəfə balıqçılar çəkiblər — “dənizin ağ qadını”, “ağ pərdəli xanım” və ya “dalğaların xatunu” kimi.

(“Dəniz ilahəsi” mifik obrazının təsvirlərindən biri)

Bununla bağlı Abşeron və Bakı folkloruna nəzər salanda qarşıma belə bir məlumat çıxdı: “Saçları uzun və sanki su ilə birləşən Xəzər xatununun gözləri dəniz kimi dərin və mavidir, baxışı isə həm cəlbedici, həm də qorxuludur”.

Yerli əhali arasında uzun müddət belə bir şayiə yayılmışdı ki, kim Xəzər dənizinə çox baxırsa, “Xəzər xatununun baxışı” adamı özünə çəkir və insan qeyri-iradi halda özünü dənizə ataraq onun yanına getmək istəyir”.

Tarixçi bildirib ki, Qız qalası əfsanəsi kimi, Xəzər xatunu əfsanəsinin də maraqlı tarixi olduğu qeyd edilir:

“Rəvayətə görə, balıqçı qızın atasının sağ geri qayıtmasına görə etdiyi duaya görə dəniz onun atasını sahilə çıxarmış və qızı özü ilə aparıb. O gündən bəri də qız Xəzərdə arada gecələr çıxaraq dəniz üzərində gəzinti edir.

Əlbəttə, bunlar mif və rəvayətdir. Lakin tarixdə hansısa hadisə mifləri oxuyandan sonra həqiqət kimi üzə çıxır bəzən. Xəzər dənizi ətrafında olan dövlətlərin sakinləri olan balıqçılar, xüsusən Qazaxıstan və Rusiyadan olanlar iddia edirlər ki, guya XX əsrin əvvələrində dənizçilər dəniz üzərində gəzən qadını görüblər: gecələr dənizin üstündə ağ işıq görünüb, sonra dalğalar yüksəlib. Bəziləri deyir ki, həmin işıq qadın fiquru şəklində idi.

Xəzər xatununa dair ilk yazılı qeyd XIX əsrin sonlarında rus dənizçilərinin gündəliklərində rast gəlinir — onlar yazırdılar ki, gecə dənizdə “ağ geyimli bir qadın kölgəsi” görünüb”.

Z.Əliyev qeyd edib ki, bu mif və rəvayətlərin yaranmasına səbəb Xəzər dənizinin mistik bir yer olmasından irəli gəlib:

“Xəzər dənizi böyükdür, möhtəşəmdir, bəzən dağıdıcı fırtınalar törədir. Buna görə insanlar ona mistik anlamlar veriblər. Ehtimal ki, balıqçılar, dənizçilər suyla əlaqəli dualar edib, “Xəzər xatunu” adlı bir varlığa inanaraq qorunmaq istəyiblər.

Bəlkə də “Xəzər xatunu” obrazı Azərbaycan folklorundakı  “Su anası”nın dəniz versiyası kimi yaranıb. Qeyd edim ki, “Su anası” anlayışı dünyanın müxtəlif mifologiyalarında, folklorlarında və dinlərində mövcuddur.

Alimlər arasında “Xəzər nəfəs alır” deyimi var. Çünki suyun səviyyəsi tez-tez dəyişir. Bunu isə iqlim dəyişiklikləri ilə izah edilir. Bəlkə də bu dənizçi və balıqçıların belə bir mif yaratmasına səbəb olub.

Xəzər dənizinin yaşı təxminən 6 milyon ildir və bu cür əfsanələrin yaranması labüddür”.

Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:323
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2025 06:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri