Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Gecələr Xəzər dənizinin üzərində görünən ağ paltarlı qadın... FOTOLAR

Gecələr Xəzər dənizinin üzərində görünən ağ paltarlı qadın... FOTOLAR

GlobalInfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

“Zərdüştilik dünyanın qədim dini təlimlərindən biridir. Bu dini təlim onun banisi Zərdüştün adı ilə bağlıdır. Zərdüşt e.ə. VI əsrdə yaşamışdır. Orta əsrlərin bir çox müsəlman müəllifləri, eləcə də müasir tədqiqatçılar bu peyğəmbərin vətəninin Azərbaycan olduğunu deyirlər”.

Globalinfo.az xəbər verir ki, bunu tarixçi alim Zaur Əliyev deyib.

O bildirib ki, Zərdüştilik tarixən Azərbaycan ərazisində yaranaraq digər ərazilərə yayılıb:

“Zərdüştilərin inanclarına görə, Xəzər dənizi su ruhlarının yaşadığı müqəddəs sahədir. Məhz Zərdüştilikdən sonra Azərbaycan coğrafiyasında müxtəlif səmavi dinlər yayılsa da, xalq arasında Avestadan gələn fikirlər əsasında rəvayət və miflər formalaşıb

Belə miflərdən biri də Xəzər dənizi üzərində gecələr görünən Ağ paltarlı qadın obrazıdır. Əfsanələrə görə, Xəzər xatunu dənizin qoruyucu və hökmran ruhudur, qadın surətində görünür. Onun adını ilk dəfə balıqçılar çəkiblər — “dənizin ağ qadını”, “ağ pərdəli xanım” və ya “dalğaların xatunu” kimi.

(“Dəniz ilahəsi” mifik obrazının təsvirlərindən biri)

Bununla bağlı Abşeron və Bakı folkloruna nəzər salanda qarşıma belə bir məlumat çıxdı: “Saçları uzun və sanki su ilə birləşən Xəzər xatununun gözləri dəniz kimi dərin və mavidir, baxışı isə həm cəlbedici, həm də qorxuludur”.

Yerli əhali arasında uzun müddət belə bir şayiə yayılmışdı ki, kim Xəzər dənizinə çox baxırsa, “Xəzər xatununun baxışı” adamı özünə çəkir və insan qeyri-iradi halda özünü dənizə ataraq onun yanına getmək istəyir”.

Tarixçi bildirib ki, Qız qalası əfsanəsi kimi, Xəzər xatunu əfsanəsinin də maraqlı tarixi olduğu qeyd edilir:

“Rəvayətə görə, balıqçı qızın atasının sağ geri qayıtmasına görə etdiyi duaya görə dəniz onun atasını sahilə çıxarmış və qızı özü ilə aparıb. O gündən bəri də qız Xəzərdə arada gecələr çıxaraq dəniz üzərində gəzinti edir.

Əlbəttə, bunlar mif və rəvayətdir. Lakin tarixdə hansısa hadisə mifləri oxuyandan sonra həqiqət kimi üzə çıxır bəzən. Xəzər dənizi ətrafında olan dövlətlərin sakinləri olan balıqçılar, xüsusən Qazaxıstan və Rusiyadan olanlar iddia edirlər ki, guya XX əsrin əvvələrində dənizçilər dəniz üzərində gəzən qadını görüblər: gecələr dənizin üstündə ağ işıq görünüb, sonra dalğalar yüksəlib. Bəziləri deyir ki, həmin işıq qadın fiquru şəklində idi.

Xəzər xatununa dair ilk yazılı qeyd XIX əsrin sonlarında rus dənizçilərinin gündəliklərində rast gəlinir — onlar yazırdılar ki, gecə dənizdə “ağ geyimli bir qadın kölgəsi” görünüb”.

Z.Əliyev qeyd edib ki, bu mif və rəvayətlərin yaranmasına səbəb Xəzər dənizinin mistik bir yer olmasından irəli gəlib:

“Xəzər dənizi böyükdür, möhtəşəmdir, bəzən dağıdıcı fırtınalar törədir. Buna görə insanlar ona mistik anlamlar veriblər. Ehtimal ki, balıqçılar, dənizçilər suyla əlaqəli dualar edib, “Xəzər xatunu” adlı bir varlığa inanaraq qorunmaq istəyiblər.

Bəlkə də “Xəzər xatunu” obrazı Azərbaycan folklorundakı  “Su anası”nın dəniz versiyası kimi yaranıb. Qeyd edim ki, “Su anası” anlayışı dünyanın müxtəlif mifologiyalarında, folklorlarında və dinlərində mövcuddur.

Alimlər arasında “Xəzər nəfəs alır” deyimi var. Çünki suyun səviyyəsi tez-tez dəyişir. Bunu isə iqlim dəyişiklikləri ilə izah edilir. Bəlkə də bu dənizçi və balıqçıların belə bir mif yaratmasına səbəb olub.

Xəzər dənizinin yaşı təxminən 6 milyon ildir və bu cür əfsanələrin yaranması labüddür”.

Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:315
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2025 06:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see332

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see306

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see292

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see272

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see270

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see267

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see266

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see262

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see253

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see241

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see239

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see238

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see237

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see230

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see228

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see215

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see215

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see208

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri