Gecənin xeyrindənsə gündüzün şəri yaxşıdır? Nəqliyyat böhranı Yol təmiri niyə pik saatlara sıxışdırılır?

Şəhərdə gündüz saatlarında aparılan yol təmir işləri nəqliyyatın hərəkətini demək olar ki, tamamilə iflic edir. Xüsusilə iş günlərində əsas magistral və prospektlərin təmir səbəbilə bağlanması saatlarla davam edən tıxacların yaranmasına gətirib çıxarır. Sürücülər və sərnişinlər üçün adi halda 10–15 dəqiqəlik yolun 1 saata qədər uzanması artıq adi hala çevrilib. Bu vəziyyət yalnız fərdi nəqliyyatı deyil, ictimai nəqliyyatın fəaliyyətini də pozur. Avtobusların hərəkət cədvəli gecikir, marşrutlar toplanır və minlərlə sərnişin mənzilinə həm gec, həm də böyük narazılıqla çatır.

Gündüz təmir işlərinin yaratdığı problemlərin əsas səbəbi, onların nəqliyyat yükünün ən ağır olduğu pik saatlarla üst-üstə düşməsidir. Bir və ya iki zolağın bağlanması belə, bütün prospekt boyunca hərəkəti ləngidir, alternativ küçələrin isə ya dar, ya da onsuz da yüklənmiş olması vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Bəzi hallarda təmirin elan edilən vaxtda başa çatmaması əlavə anlaşılmazlıq yaradır, sürücülər qəfil bağlanmış yola düşür və başqa çıxış yolu tapana qədər saatlarla tıxacda qalırlar.

Bu prosesin sosial və iqtisadi təsirləri də kifayət qədər ciddidir. İnsanlar hər gün saatlarla vaxt itkisi yaşayır, bu isə həm iş rejiminə, həm gündəlik psixoloji rahatlığa, həm də ümumi həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Tıxacda gözləyən avtomobillərin yanacaq sərfiyyatı xeyli artır, bu da əlavə xərclər və ekologiyaya daha çox zərər deməkdir. Sosial şəbəkələrdə və ictimai mediada gündüz təmir işləri ilə bağlı narazılıqların çoxalması da vəziyyətin ciddiliyini göstərir.

Dünya təcrübəsində yol təmir işlərinin böyük hissəsi gecə həyata keçirilir, çünki bu saatlarda nəqliyyat yükü minimum olur və işlərin aparılması daha təhlükəsiz və daha operativ olur. Yerli qurumlar bəzən gecə işlərinin daha baha başa gəldiyini əsas göstərsələr də, gündüz tıxaclarının yaratdığı ümumi iqtisadi ziyan çox vaxt bu xərcləri üstələyir.

Problemin həlli üçün ən optimal yanaşma təmir işlərinin əsasən gecə saatlarına keçirilməsi, alternativ marşrutların əvvəlcədən aydın şəkildə müəyyənləşdirilməsi və ictimaiyyətin vaxtında məlumatlandırılmasıdır. Təmir prosesinin hissə-hissə aparılması da nəqliyyatın tam dayanmasının qarşısını almağa kömək edə bilər. Uzunmüddətli perspektivdə isə şəhərdaxili nəqliyyat strategiyasının yenilənməsi, ağıllı idarəetmə sistemlərinin tətbiqi və infrastrukturun optimallaşdırılması qaçılmazdır.

Göründüyü kimi, gündüz saatlarında aparılan yol təmir işləri təkcə texniki proses deyil, həm sosial, həm iqtisadi, həm də psixoloji yük yaradan genişmiqyaslı problemdir. Təmir işlərinin daha planlı, çevik və müasir tələblərə uyğun şəkildə təşkil edilməsi nəqliyyatın axıcılığını bərpa etməklə yanaşı, vətəndaşların gündəlik həyatının rahatlığını da təmin edə bilər.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info