Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İnsanlar “halal haram”dan bezib: Yeni tələb hansı təhlükəyə yol açır?

İnsanlar “halal haram”dan bezib: Yeni tələb hansı təhlükəyə yol açır?

Olke.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

“Son illərdə Azərbaycanda və ümumiyyətlə İslam dünyasında inanclı insanların yanaşmasında nəzərəçarpacaq bir transformasiya yaşanır”. 

Bu sözləri Ölkə.Az-a açıqlamasında ilahiyyatçı Fərid Abdulla inanclı insanların getdikcə klassik ruhanilərdən daha çox müasir düşüncəli, psixoloji və sosioloji yanaşması olan ilahiyyatçılardan fikir alması barədə danışarkən deyib. o bildirib ki, müasir dövrdə ruhanilik halal-haram məsələlərini çatdırmaqdan daha çox məna kəsb edir:

“İnsanlar artıq sadəcə fiqhi suallarla kifayətlənmir. Onlar öz iç dünyalarına, ailə münasibətlərinə, cəmiyyətlə əlaqələrinə, travmalarına və psixoloji zəmində yaşadıqları ziddiyyətlərə dini bir baxış axtarırlar. Bu isə yeni bir ruhani modelinə tələbat yaradıb: dinin həm ruha, həm ağıla, həm də gündəlik həyata toxunduğu bir model.
Əvvəllər ruhanilər daha çox haram-halal sərhədləri çəkən, müctəhidlərin fətvalarını çatdıran bir funksiyada idilər. İndi isə bu, yetərli sayılmır. Çünki bir insan “halal qazanc” qazanmaqla kifayətlənmir, qazandıqlarının ailədə necə paylaşılacağı, münasibətləri necə quracağı, övladını hansı tərzdə tərbiyə edəcəyi kimi suallarla üz-üzə qalır. Dinə bu cür suallarla yanaşan insanlar, təbii olaraq, daha dərin cavab istəyirlər. 
Müasir ilahiyyatçılar, xüsusilə həm də psixoloji və sosioloji savadı olanlar bu ehtiyaca cavab verə bilirlər. Onlar yalnız hökm demirlər, izah edirlər, yalnız çağırmırlar, müşayiət edirlər, yalnız günahı göstərmirlər, onun səbəbini anlamağa çalışırlar.

F.Abdullanın sözlərinə görə, bu dəyişikliyin müsbət tərəfi olduğu kimi, təhlükəli yönləri də var:

“Təəssüf ki, bəzi insanlar bu yeni ruhani modelinə olan ehtiyacı anlayıb, onu öz şəxsi maraqları üçün bir vasitəyə çevirirlər. Onlar müasir olmaq adı ilə dinin sabit sütunlarını sarsıdır, öz fikirlərini “dini zərurət” kimi təqdim edirlər. Din artıq populist cümlələrlə, səhnə tərzi ilə, emosiya manipulyasiyası ilə bir şouya çevrilir. 
Yəni müasirlik adı ilə yerə, öz rəy və zövqlərinə uyğun bir din formalaşdırır, insanları da buna dəvət edirlər.
Bu adamlar “Allah adından danışdıqlarını” deyərək, Quranın və sünnənin ruhunu qurban verirlər. Halbuki müasir olmaq, əsasları inkar etmək demək deyil. Əksinə, bu əsasları zamanın dili ilə izah etməkdir. Amma bəziləri üçün bu, sadəcə “dini istədiyim kimi yozmaq” anlamına gəlir. Beləliklə, cəmiyyətin bir hissəsi doğru axtarış içində olarkən, digər bir hissəsi saxta rahatlıqla aldadılır.
Üstəlik, dini xurafat bilən, İslam qaydalarını yad ünsür sayan bəzi adamlar bu parçalayıcı ilahiyyatçılara dəstək verir ki, onlar daxilən bunu bir az da sarsıtsınlar. Çünki bunu özləri edə bilmirlər”.

İlahiyyatçı deyib ki, mövcud mənzərə dində dərin parçalanmalar, ziddiyyətlər, təfriqələr yaradır:
“Ənənəvi ruhani təbəqəsi ilə bu “müasir” yanaşmanı sərgiləyənlər arasında uçurum dərinləşir. İnsanlar isə arada qalır. “Kefli İsgəndər” obrazlı müasir ilahiyyatçılar bununla kifayətlənmir, özləri kimi düşünməyənlərə qarşı xalqı qaldırırlar. 

Hər bir halda burada ümidverici notlar da görmək olar. Çünki bu hallar müasir dünyada xalqın dini ehtiyaclarını tənzimləməkdə səy göstərən, milli-mənəvi ruhiyyəli, sağlam din xadimləri də yetişdirir”.

Billurə Yunus

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 02 İyun 2025 19:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see252

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see249

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see245

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see243

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see238

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see231

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see227

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see223

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see218

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see205

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see200

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see196

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see194

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see192

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see191

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see188

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see179

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see175

Xərçənglə mübarizədə mühüm kəşf: Xəstələrin ömrü uzana bilər

15 Noyabr 2026 05:49see174

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see170
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri