İran məsələsi region üçün uzunmüddətli problem olaraq qalacaq ŞƏRH

"ABŞ və İran arasında danışıqların davam etdiyi bir vaxtda müharibənin yenidən alovlanması və tərəflərin bir-birinin mövqeyini qəbul etməməsi göstərir ki, İran ətrafında baş verən proseslər uzunmüddətli problem olaraq qalacaq. Çünki tərəflər nə qədər danışıqlar masasına əyləşsələr də, onların mövqeləri kifayət qədər ziddiyyətlidir. Bu ziddiyyətlərin kökü dərindir və onları aradan qaldırmaq asan görünmür. Hesab edirəm ki, sülhün əldə olunması və müharibənin dayanmasının yeganə yolu tərəflərdən birinin zəifləməsi və ya geri çəkilməsi ola bilər".

Bu fikirləri politoloq Asif Nərimanlı Redaktor.az-a ABŞ-İran münasibətlərindən danışarkən səsləndirdi.

O bildirdi ki,  mövcud vəziyyət ABŞ tərəfinin təxminən 40 gün davam edən müharibədən sonra fərqli taktika seçdiyini göstərir:

"Bir tərəfdən danışıqlar prosesini davam etdirir, digər tərəfdən isə müəyyən səviyyədə hərbi addımlar atır. Bununla yanaşı, İrana qarşı iqtisadi blokadanı daha da dərinləşdirməyə çalışır. Görünən odur ki, ABŞ genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlardan daha çox, məhdud zərbələr və iqtisadi təzyiq vasitəsilə mövcud hakimiyyəti geri çəkilməyə məcbur edəcəyini düşünür. Bu isə uzunmüddətli təzyiq siyasətinə bənzəyir və prosesin qısa müddətdə başa çatmayacağını göstərir. Baş verənlər onu deməyə əsas verir ki, İran ətrafındakı gərginlik hələ uzun müddət davam edəcək. İranın geri çəkilməsi və ya təslim olması məsələsi isə hələ də açıq qalır. Son, təxminən 40 gün davam edən müharibə göstərdi ki, İran rejimi təslim olmaq niyyətində deyil. Onlar bütün resurslarını sərf etmək bahasına olsa belə, sona qədər müqavimət göstərməyə çalışırlar. Hətta yekunda məğlub olsalar belə, döyüşmədən və mübarizə aparmadan təslim olmaq istəmirlər. Bu da onu göstərir ki, İran məsələsi region üçün uzunmüddətli problem olaraq qalacaq".

Politoloqun fikrincə, yaxın perspektivdə hadisələrin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini təxmin etmək çətin deyil:

"Müharibə və ondan sonrakı proseslər göstərdi ki, tərəflər zaman-zaman yenidən danışıqlar masasına qayıdacaq, razılaşma əldə etməyə çalışacaqlar. Bununla yanaşı, hərbi addımlar, ABŞ-nin iqtisadi təzyiq və blokada siyasəti, eləcə də İranın Hörmüz boğazı üzərindəki təsir imkanlarından istifadə etməsi danışıqlar masasında öz mövqeyini gücləndirmək və qarşı tərəfi geri çəkilməyə məcbur etmək məqsədi daşıyır. Yəni həm ABŞ, həm də İran mahiyyət etibarilə oxşar taktikalardan istifadə edir. Bu isə onu göstərir ki, tərəflərdən biri ciddi şəkildə zəifləməyən və ya geri çəkilməyənədək problemin həlli mümkün görünmür. Buna görə də qarşıdurmanın uzunmüddətli regional problem kimi davam edəcəyi ehtimalı yüksəkdir".

Xədicə BAXIŞLI