İranlı ekspertlərdən Azərbaycana dair əsassız ittiham: “Güvənə bilmərik”

Məlum olduğu kimi, İran Azərbaycan üzərindən keçməklə Rusiyandan qaz xətti çəkməyə çalışır.

Tribunainfo.az xəbər verir ki, Tehran və Moskva arasında bununla bağlı bir qədər əvvəl razılaşma əldə edilib.

Qeyd edək ki, bu razılaşmaya əsasən İran özünün şimal əyalətlərini qazla təmin etmək üçün Rusiyadan 55 milyard kub metr qaz almaq niyyətindədir. Bundan başqa, Tehran bu kəmər vasitəsi ilə Türkiyəyə də qaz nəql etmək fikrindədir.

Amma görünən odur ki, Pezeşkian hökumətindən fərqli olaraq, İrandakı bəzi siyasi dairələr bu məsələdən məmnun deyillər. Bunun yansıması isə yerli mediada artıq özünü göstərməyə başlayıb.

Ekspert Mürtəza Behruzifar İLNA Agentliyinə verdiyi açıqlamasında qeyd edib ki, 55 milyard kubmetr qazın Azərbaycan üzərindən ötürülməsi üçün boru kəməri tikilməlidir.

O hesab edir ki, Rusiyadan alınacaq qazın Türkiyəyə tranzit olunmasının heç bir mənası yoxdur. “Çünki  yaxın bir neçə ildə Türkiyə nəinki idxala ehtiyac duymayacaq, həm də qaz ixracatçısına çevriləcək”.

Behruzifar qeyd edib ki, İranın yeganə yolu ölkəyə idxal olunan qazı LNG-yə çevirməkdir. “Bu da ölkədə LNG qurğularının olmaması səbəbindən qısa müddətdə mümkün deyil”.

İranlı ekspert Azərbaycana da toxunub. O deyib ki, Tehranın Bakı ilə İsrail məsələsində problemi var. “Bizim İsrailə yaxın olan Azərbaycanla problemimiz var. Başqa bir məsələ də odur ki, enerji təhlükəsizliyini potensial problemimiz olan bir ölkəyə bağlamaq çətin məsələdir. Azərbaycanın bu qazı 10 milyard kubmetr qazdan asılı vəziyyətə salmaq istəməsinə haqq qazandırmaq olmaz. Hər an qışda bizə problem yarada bilərlər”.

Tribunainfo.az xəbər verir ki, digər iranlı ekspert Mirqasim Mömini isə qeyd edib ki, İranın problemi qazın nəqli, Azərbaycanın qaz ixracı və neft ixracının özüdür. “Bakı-Tbilisi-Ceyhan və Gürcüstan da daxil olmaqla bir neçə boru kəməri vasitəsilə neft və qazı başqa ölkələrə ötürür. Ona görə də sual ondan ibarətdir ki, biz Rusiyadan və Azərbaycan vasitəsilə qazı necə idxal etmək istəyirik”.

Mömini hesab edir ki, Zəngəzur kimi bəzi məsələlərdə arada olan fikir ayrılıqlarına görə, Azərbaycanla kəmər müqaviləsi uzunmüddətli olmalı və siyasi təhlükəsizlik də olmalıdır. “Biz siyasi, sanksiya məsələlərini, Azərbaycanla münasibətlərin şərtlərini də nəzərə almalıyıq. Çünki Azərbaycanın şimalından, qaz xətti ilə Azərbaycandan asılı olan və ya olmayan səbəbdən problem yarana bilər. Ona görə də, bir marşrutdan asılı olmamalıyıq”.

Mömeni bir qədər də irəli gedərək, Azərbaycana şər atmaqdan da çəkinməyib. “Necə ki, Ukrayna həmişə müxtəlif bəhanələrlə Rusiya qazını Avropaya nəqlini dayandırmağa və ya gecikdirməyə çalışıb, Azərbaycan da analoji addımı ata bilər”.

Fərda Uğur