Icma.az
close
up
RU
İstehsalçıdan mağazaya qədər qiymət niyə şişir?

İstehsalçıdan mağazaya qədər qiymət niyə şişir?

Cebheinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Məhsulların istehsalçıdan istehlakçıya çatana qədər qiymətində bir neçə mərhələdə əlavə xərclər və marjalar formalaşır.

İstehsalçı, topdansatışçı, distribütor və pərakəndə satıcının payı, eləcə də logistika, anbar, vergi və digər xərclər məhsulun son satış qiymətinə təsir göstərir.

Bəzi hallarda isə məhsulun ilkin qiyməti ilə mağazadakı satış qiyməti arasında ciddi fərq yaranır. Bu baxımdan qiymətin hansı mərhələdə və hansı səbəblərdən artması, vasitəçilərin rolu və bazarda qiymətlərin formalaşmasına nəzarət mexanizmləri maraq doğurur.

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki, məhsuldan məhsula fərq böyükdür:

“Ona görə də istehsalçı, topdansatışçı və pərakəndə satıcının son qiymətdə sabit payını müəyyən etmək mümkün deyil. Ərzaq məhsullarında ümumi yanaşma kimi istehsalçı qiyməti son pərakəndə qiymətin təxminən 50-70 faizini təşkil edə bilər. Qalan hissə isə logistika, topdansatış və pərakəndə ticarət marjası, vergi və digər xərclərin payına düşür.

Lakin bəzi məhsullarda istehsalçının payı daha aşağı, pərakəndə və vasitəçi marjaları isə daha yüksək ola bilər.

İstehsalçıdan mağazaya qədər qiymətin ciddi artmasının əsas səbəbləri nəqliyyat və yanacaq xərcləri, anbar və soyuducu sistemlərinin saxlanması, məhsul itkisi, qablaşdırma, vergi və digər əməliyyat xərcləridir.

Bundan başqa, məhsulun bir neçə vasitəçinin əlindən keçməsi hər mərhələdə əlavə marjanın yaranmasına səbəb olur. Tələb-təklif nisbəti, mövsümilik, idxal məhsullarında valyuta məzənnəsi və gömrük xərcləri də son qiymətə təsir edir.

Vasitəçilərin rolu xüsusilə kənd təsərrüfatında daha nəzərəçarpandır. Fermer məhsulunu aşağı qiymətə satdığı halda, məhsulun şəhərə daşınması, çeşidlənməsi, saxlanması və bir neçə dəfə alınıb-satılması nəticəsində mağazadakı qiymət xeyli yüksələ bilər”.

O bldirib ki, amma bütün qiymət fərqini vasitəçinin mənfəəti kimi qiymətləndirmək də düzgün deyil:

“Bu fərqin içərisində real logistika və ticarət xərcləri də var. Süni qiymət artımının qarşısını almaq üçün əsas mexanizmlər rəqabət qaydalarının tətbiqi, bazarda dominant mövqedən sui-istifadənin və qiymət razılaşmalarının araşdırılması, istehlakçı hüquqlarının qorunması və ticarət obyektlərində qiymətlərin şəffaf göstərilməsidir.

Burada əsas məsələ sadəcə qiymətin yüksək olması deyil, bazar iştirakçısının rəqabəti məhdudlaşdıraraq və ya razılaşdırılmış şəkildə qiyməti süni artırıb-artırmamasıdır. Əslində problemin daha fundamental həlli istehsalçı ilə istehlakçı arasındakı zəncirin qısaldılmasıdır”.

İqtisadçı qeyd edib ki, fermerlərin kooperativlər vasitəsilə birbaşa supermarketlərə çıxışı, logistika və anbar infrastrukturunun inkişafı, topdansatış bazarlarında şəffaflığın artırılması və elektron ticarət platformalarının genişləndirilməsi vasitəçi xərclərini azaltmaqla həm istehsalçının gəlirini, həm də istehlakçı üçün daha münasib qiyməti təmin edə bilər.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: qiymət Akif Nəsirli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 18 Avqust 2026 16:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri