Köçürmə edən şəxsə “OTP” mesajı gəlmədən balansdan pul çıxılırsa, məsulliyyəti kim daşımalıdır? ARAŞDIRMA FOTO

Müasir dövrdə texnologiyanın sürətli inkişafı ilə birgə insanların alış-veriş vərdişləri də ciddi şəkildə dəyişib. Artıq evdən çıxmadan, sadəcə bir neçə toxunuşla istənilən məhsulu əldə etmək mümkündür.
Avtosfer.az xəbər verir ki, bu rahatlıq və sürət isə, təbii ki, bank kartlarının və tətbiqlərin köməyi ilə mümkün olur. Ancaq bu asanlığın kölgəsində ciddi bir təhlükə də gizlənir, hansı ki, kiberdələduzluq və şəxsi maliyyə məlumatlarının oğurlanması.
Son zamanlar Azərbaycanda bir çox vətəndaş bank kartlarından icazəsiz və böyük məbləğdə vəsaitlərin çıxılması halları ilə üzləşir. Bu vəziyyət nəzərə alaraq bildirmək istəyirik ki, bəzən vətəndaşlar, adətən, bank tərəfindən göndərilən bir dəfəlik OTP (One-Time Password) təhlükəsizlik kodu vasitəsilə əməliyyatı təsdiqləyirlər. Lakin digər bir situasiyada bu kod göndərilmədən, əməliyyat avtomatik olaraq icra olunur. Məhz bu zaman suallar yaranır: Bu necə baş verir? Bu hal baş verdikdə hansı addımlar atılmalıdır?

Məsələ ilə bağlı "Kapital Bankın"ın mətbuat katibi Arzu Əliyeva saytımızı açıqlamasında bildirib ki, bütün “Kapital Bank” kartlarında 3D təhlükəsizlik sistemi mövcuddur. 
"Əməliyyat edilən tərəfin ödəniş sistemi 3D təhlükəsizlik sistemini dəstəklədiyi halda müştəriyə təsdiq üçün kod göndərilir. Yəni, kodun göndərilməməsi ödəniş edilən tərəflə bağlıdır. Qarşı tərəf tələb etdiyi halda və mobil operatorda heç bir çətinlik yoxdursa müştəri anında 3D təhlükəsizlik kodunu əldə edir.
Bununla yanaşı əməliyyat zamanı müştəridən SMS təsdiq kodu istənilməyən saytlarda keçən əməliyyatlar mütəmadi olaraq monitorinq olunur. Şübhəli kateqoriyasına düşdükdə isə  bloklanır". 

Bu hal digər bank kartlarında da baş tutu bilər. Bəzən bir toxunuş ciddi məbləğ itkisinə səbəb olur. “Ödəniş xidmətləri və ödəniş sistemləri haqqında” qanunun 25-ci maddəsində buna bənzər vəziyyət avtorizə edilməmiş və ya səhv icra edilmiş ödəniş əməliyyatları adlandırılır. 

Maddədə qeyd edilir ki, əgər vətəndaş bank və ya digər ödəniş xidməti ilə pul göndəribsə və sonradan bu əməliyyatın ondan xəbərsiz həyata keçirildiyini, ya da səhv icra olunduğunu (məsələn, səhv adama göndərildiyini) başa düşübsə, bu barədə təxirə salmadan banka və ya ödəniş şirkətinə xəbər verməlidir. Əməliyyat baş verəndən sonra ən geci 6 ay ərzində bunu etməlidir. Əgər vətəndaşa əməliyyatla bağlı düzgün məlumat verilməyibsə (məsələn, şəxsə xəbər gəlməyibsə), bu 6 ay qaydası keçərli olmur.
Bank və ya ödəniş şirkəti vətəndaşın iddiasını araşdırmalı və 5 iş günü ərzində sübut etməlidir ki, bu əməliyyatı o özü edib (yəni razılığı olub). Əgər bunu sübut edə bilmirlərsə, məsuliyyət onların üzərinə düşür.

Fidan