Icma.az
close
up
RU
Kollektiv Qərb üçün Hörmüz sınağı Müharibədən SONRA...

Kollektiv Qərb üçün Hörmüz sınağı Müharibədən SONRA...

Moderator.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Fevralın 28-dən etibarən başlayan İran böhranı Qərb dünyasının daxilindəki ziddiyyətləri də üzə çıxarıb. Xüsusilə Donald Tramp administrasiyasının sərt ritorikası və Tehrana qarşı maksimal təzyiq strategiyası fonunda ABŞ ilə onun ənənəvi müttəfiqləri arasında gözlənilməz fikir ayrılıqlarının yaranması diqqətdən yayınmır. Avropa paytaxtları və bəzi regional tərəfdaşlar açıq şəkildə hərbi eskalasiyadan yayınmağa çalışır, diplomatik həll yollarını ön plana çəkir. 

Birləşmiş Ştatlar əvvəlki kimi vahid cəbhə formalaşdırmaq gücünü saxlayırmı? Yoxsa müttəfiqlər artıq öz milli maraqlarını önə çəkərək, ABŞ-ın strateji xəttindən məsafə saxlayırlar? Bu qarşıdurma başa çatdıqdan sonra ABŞ müttəfiqləri ilə münasibətlərini yenidən dizayn edəcəkmi?

AMİP Ali Məclisinin sədri, politoloq Rəşad Bayramov Musavat.com-a açıqlamasında qeyd etdi ki, ABŞ-ın müttəfiqlərini bu məsələlərdə başa düşmək lazımdır:

“Həqiqətən də Yaxın Şərqdə İran ətrafında gərginliyin artması təkcə regional təhlükəsizlik məsələsi kimi deyil, eyni zamanda, Qərb dünyasının daxili siyasi balanslarını sınağa çəkən mühüm geosiyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Xüsusilə Tramp administrasiyasının İran siyasətində sərt və konfrontasiya xətti bu ziddiyyətləri daha görünən edib.

ABŞ-nin təşəbbüslərinə münasibətdə Avropa dövlətlərinin daha ehtiyatlı və balanslı mövqe sərgiləməsi əslində başa düşüləndir. Avropa İttifaqı ölkələri hərbi eskalasiyanın davam etməsinin yalnız regionda deyil, qlobal miqyasda enerji təhlükəsizliyinə və iqtisadi sabitliyə ciddi zərbə vuracağından haqlı olaraq ehtiyat edir. Bu baxımdan Hörmüz boğazı ətrafında təhlükəsizlik təşəbbüslərinə birmənalı dəstəyin verilməməsi təsadüfi deyil. Avropa paytaxtları bu cür addımların gərginliyi daha da artıra biləcəyini düşünür”.

Politoloqa görə, bu vəziyyət Vaşinqtonun qlobal liderlik modelində müəyyən transformasiyanın baş verdiyini göstərir:

“Soyuq müharibədən sonra formalaşmış “vahid Qərb cəbhəsi” anlayışı artıq əvvəlki qədər monolit deyil. Vaşinqtonun çağırışlarına avtomatik dəstək verilməsi mərhələsi tədricən arxada qalır. Bunun əvəzində müttəfiqlər daha praqmatik yanaşma sərgiləyərək öz milli maraqlarını ön plana çəkirlər. Xüsusilə enerji asılılığı, regional sabitlik və daxili ictimai rəy kimi faktorlar Avropa ölkələrinin qərarlarına birbaşa təsir edir.

Digər tərəfdən, ABŞ daxilində də İran siyasətinə münasibətdə konsensusun olmaması bu parçalanmanı daha da dərinləşdirir. Sərt xətt tərəfdarları Tehrana qarşı təzyiqlərin artırılmasını zəruri hesab etsələr də, daha ehtiyatlı yanaşmanı müdafiə edən siyasi dairələr bunun uzunmüddətli perspektivdə ABŞ-ın maraqlarına zidd ola biləcəyini vurğulayırlar. Bu isə Vaşinqtonun xarici siyasətinin ardıcıllığı və etibarlılığı ilə bağlı suallar doğurur”.

Ekspert onu da diqqətlərə çatdırdı ki, İranla mümkün qarşıdurma yalnız hərbi müstəvidə deyil, eyni zamanda, diplomatik və siyasi platformalarda da ciddi sınaqlarla müşayiət olunur:

“Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, bu prosesdən sonra ABŞ müttəfiqləri ilə münasibətlərini necə formalaşdıracaq. Əgər Vaşinqton daha inklüziv və məsləhətləşməyə əsaslanan yanaşmaya keçərsə, Qərb blokunda müəyyən balans bərpa oluna bilər. Əks halda, birtərəfli qərarların davam etməsi müttəfiqlər arasında etimadın daha da azalmasına və strateji məsafənin artmasına gətirib çıxara bilər. Odur ki, İran böhranı Qərb dünyasında gizli qalan ziddiyyətləri üzə çıxarmaqla yanaşı, beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni güc balanslarının formalaşdığını göstərir. Bu prosesin necə yekunlaşacağı isə yalnız regionun deyil, bütövlükdə qlobal nizamın gələcəyinə təsir edəcək əsas faktorlardan biri olacaq”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 17 Mart 2026 14:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri