Icma.az
close
up
RU
Kreditlərin həcmi də artır, faizi də Zatən çox idi

Kreditlərin həcmi də artır, faizi də Zatən çox idi

Ayna portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

“Faiz dərəcələrinin artması kreditə tələbin artması ilə bağlıdır”

Bankların və bank olmayan kredit təşkilatlarının kredit portfeli ötən ilin yekunlarına əsasən artım nümayiş etdirir və bu il də bu tendensiya davam edib. Üstəlik, təkcə kredit portfeli deyil, həm də kreditlər üzrə faizlər artır.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) hesabatına diqqətlə baxsanız, bu ilin yanvar ayında verilən kreditlərin ümumi həcmi 29,3 milyard manatı ötüb, yəni daha 0,1% artıb. Bununla yanaşı, problemli borcların portfelləri də artıb – yanvarın sonunda toksik kreditlər 5,8% - kifayət qədər kəskin artım nümayiş etdirərək 475 milyon manatı keçib.

AMB-nin məlumatları milli valyutada olan kreditlərin əhəmiyyətli üstünlük təşkil etdiyini göstərir - manat kreditləri bütün maliyyələşdirmənin əsas hissəsini təşkil edir, xarici valyutada olan kreditlər isə yanvarda daha 1,8% azalıb. Onların payına cəmi 4 milyard 434,9 milyon manatı düşür.

Özəl bank kreditləşməsinin əhəmiyyətli üstünlüyü diqqəti çəkir və istehlak kreditlərinin kəskin üstünlük və artım tendensiyası davam edir. 17 milyard 147,7 milyon manat ev təsərrüfatlarının kreditlərinin payına düşür. Müqayisə üçün qeyd edək ki, kənd təsərrüfatının kreditləşməsi nisbətən cüzi - 577 milyon manat təşkil edib, sənaye və istehsal sektorunda banklar vasitəsilə maliyyələşdirmə isə 2 milyard 279,67 milyon manatdan çox deyil.

Milli Məclisin üzvü, iqtisadçı alim Vüqar Bayramov AYNA.AZ-a açıqlamasında deyib ki, kreditləşmə nəinki həcmcə artır, həm də bahalaşır: “Son illər kreditlər üzrə faiz dərəcələrinin aşağı düşəcəyi gözləntiləri olsa da, cəlb olunmuş vəsaitlərin dəyəri nəinki ucuzlaşmayıb, əksinə artmaqda davam edir. Monitorinqlər göstərir ki, bankların (bu, xüsusilə sistem əhəmiyyətli kredit və maliyyə institutlarına aiddir) istehlak kreditləri üzrə faiz dərəcələrində nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Kreditlərin bahalaşması Mərkəzi Bankın rəsmi məlumatları ilə də təsdiqlənir”.

Onun sözlərinə görə, ötən ilin yanvarında kommersiya kredit-maliyyə təşkilatlarının kredit portfeli 19 milyard 594 milyon manat olub. Həmin vaxt tənzimləyicinin məlumatına görə, respublikada kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi 12,27% olub. Cəmi bir il sonra əsas bankın hesablamalarına görə, yerli bankların məcmu kredit portfeli 23 milyard 182 milyon manat səviyyəsində olub və faiz dərəcəsi 12,58%-ə yüksəlib. Nəhayət, bu il yanvarın əvvəlinə kredit portfeli 27 milyard 477 milyon manata çatıb, bank kreditləri üzrə faiz dərəcələri isə 13,19%-ə yüksəlib.

“Gördüyünüz kimi, son iki ildə ölkədə kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi 12,27%-dən 13,19%-ə yüksəlib. Üstəlik, kredit götürülmüş pulun orta dəyərinə iqtisadiyyatın real sektorunda mənzil alınması üçün uzunmüddətli kreditlər üzrə faiz dərəcələri və güzəştli maliyyələşdirmə təsir göstərir. Ona görə də bu gün maliyyə qurumunun adi istehlakçıya verdiyi standart kredit daha baha başa gəlir və orta istehlak krediti faizi ölkədə qeyd olunandan yüksəkdir”, - deyə deputat bildirib.

Bayramovun qənaətincə, kreditlər üzrə faizlərin artırılması daha çox bankların cəlb etdiyi vəsaitlərin dəyərinin nisbi artması ilə bağlıdır: “Son bir il ərzində biz ölkənin sistem əhəmiyyətli banklarında depozitlər üzrə faiz dərəcələrinin artdığını müşahidə etdik ki, bu da verilən kreditlərin qiymətinə təsir göstərməyə bilməzdi. Kreditlərin dəyərini optimallaşdırmaq üçün maliyyə institutları üçün ucuz vəsaitlərin əlçatanlığını genişləndirmək kifayətdir”.

Reallığın göstərdiyi kimi, bizim kommersiya banklarının faiz dərəcələri aşağı düşməyi düşünmür, əksinə, həvəslə artır, və bu da kredit götürənlər arasında adi narazılıq yaradır. Bununla belə, yüksək faiz dərəcələri əsasən artan tələblə bağlıdır, çünki pul eyni əmtəədir.

İqtisadçı ekspert Pərviz Heydərov AYNA.AZ-a şərhində söyləyib ki, bu bank məhsuluna artan tələbat adətən onun bahalaşmasına səbəb olur: “Tələb və təklif qanunları bu seqmentdə də keçərlidir. Tələbin artması qiymətlərin və faiz dərəcələrinin formalaşmasında əsas rol oynayır. Yüksək faiz dərəcələri pul kütləsinin yüksək qiyməti deməkdir. Mövcud vəziyyətə nəzər salsanız, istehlak kreditlərinə tələbat kifayət qədər yüksəkdir, bu isə o deməkdir ki, kredit və maliyyə qurumlarının faiz dərəcələri aşağı qala bilməz”.

Nəhayət, ekspertlər bildirirlər ki, bir çox yerli banklarda artıq likvidlik yoxdur. Yeganə istisnalar iri maliyyə strukturlarıdır, halbuki kommersiya maliyyə institutlarının əksəriyyətində bu imkan yoxdur və buna görə də borc vəsaitlərinin dəyərinin azaldılması praktikasından uzaqdır.

Başqa bir nüans da var: Bu gün kommersiya banklarının verdiyi kreditlərin aslan payı -70%-dən çoxu Bakıdadır, regionlar isə bank kreditləşməsində autsayder olaraq qalır. Respublikada ən yüksək ödəmə qabiliyyətinə malik tələbat Bakıda və Abşeronda cəmləşdiyindən, risklərin yüksək səviyyəsinə görə maliyyəçilər paytaxta ölkənin regionlarına üstünlük verirlər.

V.Bayramov hesab edir ki, regionların zəif maliyyələşməsinin digər səbəbi girovun olmamasıdır. Onun sözlərinə görə, banklar hələ də iqtisadiyyatımızın strateji əhəmiyyətli sahələrinin maliyyələşdirilməsində maraqlı deyil.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:234
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 01 Mart 2025 16:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see324

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see324

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see320

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see316

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see299

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see297

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see283

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see279

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see274

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see273

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see270

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see268

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see261

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see258

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see258

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see246

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see242

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see241

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see225

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri