Mendeleyev arağın “yaradıcısı” deyilmiş..?

Nə sağaldır, nə də isidir: alkoqol haqqında ən məşhur miflər... Elmi dəlillər alkoqol və onun sağlamlığa təsiri haqqında uzun müddətdir mövcud olan qərəzli fikirləri təkzib edib...

...Cəmiyyətdə hələ də mövcud olan spirtli içki haqqında bir çox miflər elmi tədqiqatlar tərəfindən uzun müddətdir ki, təkzib edilib.

SİA-nın məlumatına görə, rusiyalı kimyaçı spirtli içki istehlakı ilə bağlı altı məşhur yanlış təsəvvürü təkzib edib.

...Onun təkzib etdiyi ilk mif arağın tarixi ilə bağlıdır. Uzun müddətdir ki, Dmitri Mendeleyevin arağın "yaradıcısı" olduğuna inanılırdı. Bu mif, arağın alimin işindən çox əvvəl məlum olmasına baxmayaraq, davam edir.

Rusiyalı həkimin izah etdiyi kimi, Mendeleyev sulu-spirtli məhlulları araşdırıb, lakin o, prinsipcə yeni bir şey təklif etməyib.

Başqa bir yanlış təsəvvür etil və metil spirtləri arasındakı fərqlə bağlıdır. Bəziləri inanır ki, bu maddələri, məsələn, alovlarının rəngi və ya çörək sodası istifadə etməklə asanlıqla ayırd etmək olar.

Lakin, ekspertin izah etdiyi kimi, spirtdə metanolu aşkar etmək üçün xüsusi kimyəvi reaksiyalar və ya avadanlıqlar tələb olunur.

Xalq üsulları etibarlı nəticələr vermir, bu da, xüsusən də təcrübəsiz şəraitdə nəzərə alınmalıdır.

Ekspertin qeyd etdiyi üçüncü mif istiləşmə təsiri ilə bağlıdır. Çoxları inanır ki, alkoqol soyuq havada bədənin isinməsinə kömək edir.

...Əslində, o, qan damarlarını genişləndirir və istilik hissi yaradır, lakin bu, yalnız bədəndən istilik itkisini sürətləndirir və insan, əksinə, daha tez hipotermik olur.

...Dördüncü yanlış təsəvvür alkoqolun dərman məqsədləri üçün istifadəsinə aiddir.

Çoxları inanır ki, alkoqol viruslar və soyuqdəymə ilə mübarizə aparmağa kömək edir. Lakin həkimə görə, alkoqol xaricdən, məsələn, antiseptiklərdə tətbiq edildikdə bakterisid xüsusiyyətlərinə malik olsa da, daxilə qəbul edildikdə heç bir terapevtik təsir göstərmir.

... Beşinci mif alkoqolun iştaha təsiri ilə bağlıdır. Yeməkdən əvvəl içki içməyin "iştahanı açmaq" üçün faydalı olduğuna dair ümumi bir inanc var.

Əslində, ekspertin izah etdiyi kimi, alkoqol mədə astarını qıcıqlandırır və qastrit kimi mədə-bağırsaq xəstəliklərinin inkişafına kömək edə bilər.

Son mif alkoqolun sakitləşdirici təsiri ilə bağlıdır. Çoxları inanır ki, alkoqol insanların rahatlamasına və stressi azaltmasına kömək edir.

Lakin, həkimin izah etdiyi kimi, alkoqol sadəcə qavrayışı kütləşdirir və sinir sisteminə təsir edərək sakitlik illüziyası yaradır.

Bu, problemin həlli deyil, əksinə, problemi müvəqqəti olaraq bilməməkdir.

Əli Babayev