Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Natəvanın şair qohumları ədəbi mühitə hansı töhfələri verib?

Natəvanın şair qohumları ədəbi mühitə hansı töhfələri verib?

Azertag portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

AZƏRTAC Xurşidbanu Natəvana həsr olunan yazılar silsiləsini davam etdirir

Bakı, 10 avqust, AZƏRTAC

Xurşidbanu Natəvanın ailə şəcərəsinə nəzər saldıqda diqqətçəkən bir ədəbi mənzərə ilə qarşılaşırıq. Şairənin dayıları, bibiləri, əmisi, əmisi oğlu, hətta övladları belə söz sənətinə bağlı olublar. Onların bir qismi öz dövrünün tanınmış şairləri sırasında yer alıb, bir qismi isə yaradıcılığı ilə bu ədəbi ənənənin davamına töhfə verib. Bu zəngin ədəbi irsin yaradıcılıq dünyası barədə əvvəlki materialımızda da bəhs etmişdik.

Bu çevrədə Azərbaycan və fars dillərində yazan, müxtəlif poetik məktəbləri təmsil edən, fərqli dünyagörüşünə və yaradıcılıq üslubuna malik sənətkarlar bir araya gəlirdi. Onların hər birinin ədəbiyyata özünəməxsus yanaşması olsa da, hamısını birləşdirən əsas cəhətlərdən biri söz sənətinə olan bağlılıqları idi.

Maraqlıdır ki, bu ailədə poeziyaya maraq yalnız şairlərlə məhdudlaşmayıb. Natəvanın anası Bədircahan bəyimin də zaman-zaman şeir yazması ailədəki ədəbi ənənənin daha geniş çevrəyə yayıldığını göstərir.

Bəylər Məmmədovun müəllifi olduğu, Mustafa Çəmənlinin isə “Ön söz” yazıb redaktə etdiyi "Xurşidbanu Natəvan" kitabında şairənin şair qohumları ilə bağlı müxtəlif maraqlı məlumatlar yer alır. Həmin məqamları AZƏRTAC oxuculara təqdim edir.

Ya rəbb, üşşaqi nə üçün yaratdın,

Onu eşq oduna yandırıb yaxdın?!

Bu misraların müəllifi Xurşidbanu Natəvanın anası Bədircahan bəyimdir. XIX əsrdə azad məhəbbət, şəxsiyyət azadlığı problemi klassik poeziyamızın əsas mövzusunu təşkil etdiyi kimi, qadınların hüquqsuz vəziyyəti, nakam aşiqlərin acınacaqlı halı da Bədircahan bəyimi düşündürmüş və onların ədalətsiz dövran tərəfindən hər cür məhrumiyyətlərə, əzab-əziyyətlərə məhkum edilməsinə qarşı öz etirazını şeirlə bildirmək qərarına gətirib.

Bədircahan bəyim qadınların maariflənməsinin, azad və mədəni həyat keçirməsinin tərəfdarlarından olub, bu məqsədlə də qız məktəblərinin açılmasını, azərbaycanlı tələbələrin Rusiyada, Qafqazın müxtəlif şəhərlərində təhsil almasını ürəkdən alqışlayıb və bu yolda xeyli vəsait sərf edib.

İbrahimxəlil xanın qızı, şairə Xurşidbanu Natəvanın bibisi Ağabəyim ağa keçən yüzilliyin istedadlı qələm sahiblərindən olub. O, 1782-ci ildə Şuşada dünyaya gəlib, sarayda qayğısız uşaqlıq illərini yaşayıb. Qarabağın füsunkar təbiəti, qaynar həyatı Ağabəyim ağada gözəlliyə, vətənə və onun adamlarına vurğunluq hissini qüvvətləndirib, hafizəsində dərin iz salıb. O, ağlı, qabiliyyəti, həm də gözəlliyi və yüksək natiqlik məharəti ilə şöhrət tapıb.

Mən aşiqəm Qarabağ,

Şəki, Şirvan Qarabağ.

Tehran cənnətə dönsə,

Yaddan çıxmaz Qarabağ.

Bu misralarda Qarabağa olan sonsuz sevgisini ifadə edən Ağabəyim ağanın həyatı və yaradıcılığı da elə bu dərin vətən məhəbbəti ilə sıx bağlı olub. O, müasirləri olan alim, şair, tarixçi, jurnalist və dövlət xadimlərinin nəzər-diqqətini cəlb edib, xalq arasında çoxlu pərəstişkarlar qazanıb. İstər sağlığında, istərsə də ölümündən sonra Ağabəyim ağanın incə zövqə, poetik təbə və dərin məlumata malik olmasına dair dövri mətbuatda bir sıra qiymətli rəy və mülahizələr söylənilib, haqqında maraqlı epizodlar, rəvayətlər yaranıb.

Şövqünlə yaşamaq əcəb xəyaldır,

Vüsalına çatmaq fəqət mahaldır.

Tuti təxəllüsü ilə Azərbaycan və fars dillərində şeir və qəzəllər yazan Natəvanın əmisi Əbülfət xan, məşhur Qarabağ hakimi İbrahimxəlil xan Cavanşirin oğludur. Şuşada təvəllüd tapan Əbülfət xan, saray mühitində tərbiyə alıb böyüyüb, tanınmış alim və mirzələrdən dərs alıb. Hələ məktəb yaşlarından görkəmli şair, dövlət xadimi Molla Pənah Vaqifin köməyi ilə klassik üslubda lirik şeirlər yazmağa həvəs göstərib, gənclik ehtirası ilə yaratdığı beyt və misralarda məhəbbətin ülviyyətinə, həyat gözəlliklərinə, ayrılığa dair dəyərli sözlər deməyə müvəffəq olub.

Beləliklə, Xurşidbanu Natəvanın şair qohumları sırasında adı çəkilən sənətkarların hər biri Qarabağın ədəbi mühitində özünəməxsus iz qoyub. Lakin bu ədəbi çevrə yalnız onların adları ilə məhdudlaşmır. Natəvanın digər şair qohumlarının həyat və yaradıcılığına nəzər saldıqda da bu zəngin ədəbi mühitin fərqli və maraqlı səhifələri üzə çıxır.

Müxbir – Gülay Nəzərova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 10 Avqust 2026 17:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see332

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see306

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see292

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see272

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see270

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see267

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see266

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see262

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see253

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see241

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see239

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see238

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see237

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see230

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see228

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see215

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see215

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see208

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri