Naz çəkmək istəmirlər, rahat boşanma qərarı verirlər

Bir neçə gün əvvəl Dövlət Statistika Komitəsi nikah və boşanmalarla bağlı rəsmi rəqəmləri açıqlayıb. Qeyd olunur ki, 2024-cü il ərzində ölkədə 49508 nikaha daxilolma və 21384 boşanma halları qeydə alınıb. Nikahların sayının 2023-cü illə müqayisədə azaldığı, boşanmaların sayının isə eyni qaldığı bildirilir.

Rəsmi açıqlanan rəqəmlər həmişə olduğu kimi cəmiyyətdə narahatlıq doğurub. Azərbaycan ictimaiyyətində boşanmalarla bağlı müxtəlif səbəblər göstərilir. 

Ölkə.Az boşanma mövzusu ilə bağlı klinik psixoloq Fuad Əsədovun fikirlərini öyrənib. Boşanmaların artma səbəblərinin çox olduğunu deyən psixoloq bunu 2 qrupa bölüb:

“Birincisi, modern dövrün gətirdiyi yeni gözləntilər və cütlüklərin bu gözləntiləri qarşılaya bilməməsidir. İkinci səbəb də əvvəllər boşanmağa əngəl olan məsələlərin aradan qalxmasıdır. 
Birinci tip boşanmalara o aiddir ki, indi texnologiya, internet, sosial şəbəkə əsridir.  İnsanlar asanlıqla milyonlarla insanın həyat tərzini görə bilirlər və bu, hər kəsdə bir gözlənti yaradır. İstəyirlər ki, onlar da o cür həyatı yaşasınlar. Tutaq ki, xanımlar istəyir ki, onların ərləri də onları səyahətə aparsın, onlara restoranda çox gözəl evlilik ildönümü və yaxud daha romantik vaxt keçirsin. Kişilərdə də eyni şəkildə xanımlarından gözləyirlər ki, nəsə onlara hörmət və ya qəhrəman kimi hiss etdirmək adına daha maraqlı şeylər eləsinlər, qadın kişini daha yaxşı hiss etdirsin. Çünki hər kəs sosial mediada o qədər fərqli və rəngli paylaşımlar görür ki, insanlar bunu özləri də yaşamaq istəyir. Gözləntinin bu qədər çox və dəyişkən olduğu bir dünyada aydın məsələdir ki, əksər hallarda bu gözləntilər suya düşəcək, yerinə yetməyəcək. Bu da məyusluğa, problemə, konfliktə gətirib çıxarır”. 

F.Əsədov hesab edir ki, bəzi yaşam kouçlarının və ictimai insanların açıq bir şəkildə insanlara verdiyi “öyüdlər” də boşanmalara mənfi təsir göstərir:

“Çünki insanları öz sərhədlərini qorumaq bəhanəsi altında buna yönləndirirlər ki, əgər həyatınızda qanınızı qaraldan insan varsa, özünüzü boşuna yormayın, ondan ayrılın. Siz reabilitasiya deyilsiniz”, “kimisə dəyişdirən deyilsiniz” ya da “kimsə üçün nəsə etməli deyilsiniz” tipli fikirlər səsləndirilir. Bu fikirlər, əlbəttə, müəyyən nöqtəyə qədər doğrudur, amma indi elə bir həddə çatıb ki, insanlar münasibətlərdə çəkməli olduqları nazı belə çəkmirlər.
Bir münasibət o qədər asanlıqla bitirilə bilməz. Bir konflikt yaranırsa, onun həll yolunu da axtarmaq lazımdır. Tərəflər bir-birinə qarşılıqlı güzəştə getməlidirlər.  Amma sanki bu cür fikirlərin təsiri ilə güzəştə getmək və bir-biri ilə empatiya qurub başa düşmək minimum səviyyəyə enir. Bu da təbii ki, boşanmaların sayını artırır”. 

Psixoloqun sözlərinə görə, boşanmalara normal baxılması və maddiyyat məsələsi də da statistikaya təsir edir:

“İkinci tip boşanmalara, yəni əvvəllər boşanmağa əngəl olan səbəblər aradan qalxmasına cəmiyyət basqısı aiddir. Əvvəllər boşanmış insana, xüsusilə qadına daha pis baxırdılarsa, indi daha normal yanaşılır. Onların həyatları nisbətən daha rahat olur. Bəzən heç problem yaşamırlar. 
İndi müasir dövrün gətirdiyi azadlıq və norma analayışının dəyişməsi insanların boşanma ilə bağlı daha rahat qərar verməsinə gətirib çıxarır. 

Təbii ki, maddiyyat məsələsi də önəmlidir. İndi keçmiş dövrlərə nisbətən daha çox qadın təhsil alır, işləyir. Əvvəllər isə bu daha az idi. Ona görə də hansısa məqamda bir qadın əvvəllər boşanmaq istəyəndə ikinci dəfə düşünüb deyirdi ki, yox, bu mənim üçün maddi cəhətdən çətin olacaq, boşanmayım. İndi bu əngəl aradan qalxdığı üçün emosional və ya hər hansı bir problem olduqda daha rahat boşanma qərarı verilə bilir”.

Billurə Yunus