Icma.az
close
up
RU
Ömrü qısaldan qidalar ARAŞDIRMA

Ömrü qısaldan qidalar ARAŞDIRMA

Sia Az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İnsan sağlamlığına birbaşa təsir edən əsas amillərdən biri qidalanmadır. Elmi araşdırmalar sübut edir ki, uzun müddət düzgün olmayan qidalarla qidalanmaq təkcə xəstəliklərə deyil, eyni zamanda insan ömrünün qısalmasına da səbəb olur. Xüsusilə müasir dövrdə geniş yayılmış bəzi qida növləri sağlamlıq üçün ciddi risk daşıyır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Ən təhlükəli qida qruplarından biri ultra-emal olunmuş qidalardır. Bu qidalara fast-food məhsulları, paketlənmiş şirniyyatlar, çipslər, hazır pizzalar, kolbasa və sosis kimi sənaye üsulu ilə hazırlanan məhsullar daxildir. Onların tərkibində çoxlu miqdarda konservantlar, dadlandırıcılar, trans yağlar, şəkər və duz olur. Araşdırmalar göstərir ki, bu cür qidalar ürək-damar xəstəlikləri, piylənmə, şəkərli diabet və bəzi xərçəng növlərinin riskini artırır. Uzunmüddətli istifadə isə erkən ölüm ehtimalını yüksəldir.

Şəkərli içkilər və yüksək şəkər tərkibli qidalar da ömrü qısaldan əsas faktorlar sırasındadır. Qazlı sular, enerji içkiləri, paketlənmiş meyvə şirələri və şirniyyatlar qan şəkərini sürətlə yüksəldir, maddələr mübadiləsini pozur və insulin müqavimətinə səbəb olur. Bu da zamanla 2-ci tip diabet, ürək xəstəlikləri və qaraciyər yağlanması kimi problemlərlə nəticələnir. Mütəmadi şəkərli içki qəbul edən insanlarda erkən ölüm riski daha yüksək olur.

Rafinə edilmiş karbohidratlar da sağlamlıq üçün təhlükəlidir. Ağ çörək, ağ düyü və lifdən məhrum edilmiş un məmulatları orqanizmdə tez həzm olunur və qan şəkərində kəskin dalğalanmalar yaradır. Bu isə həm diabet, həm də ürək-damar xəstəliklərinin yaranmasına zəmin yaradır. Uzun illər bu cür qidalarla qidalanmaq ömrün keyfiyyətini və müddətini azalda bilər.

Emal olunmuş ət məhsulları — kolbasa, sosis, bekon və hisə verilmiş ətlər — tərkibində olan nitratlar və yüksək duz səbəbindən xüsusilə təhlükəlidir. Bu maddələr damarların zədələnməsinə, qan təzyiqinin artmasına və xərçəng riskinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Dünya Səhiyyə Təşkilatı emal olunmuş ətləri kanserogen məhsullar siyahısına daxil edib.

Həddindən artıq duzlu və yağlı qidalar da insan ömrünə mənfi təsir göstərir. Çox duz qan təzyiqini artırır, bu isə insult və infarkt riskini yüksəldir. Doymuş və trans yağlarla zəngin qidalar isə xolesterol səviyyəsini artıraraq damarların tutulmasına səbəb olur. Bu proseslər illər ərzində yığılıb ciddi sağlamlıq problemləri yaradır.

Ömrü qısaldan qidalar adətən süni şəkildə emal olunmuş, tərkibi təbii olmayan, şəkər, duz və zərərli yağlarla zəngin məhsullardır. Bu qidaların mütəmadi istehlakı bədəni zəiflədir, xroniki xəstəliklərin yaranmasını sürətləndirir və həyat müddətini azaldır. Sağlam və uzun ömür üçün əsas şərt balanslı qidalanmaq, təbii məhsullara üstünlük vermək və zərərli qidaları minimuma endirməkdir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 30 Dekabr 2025 15:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri