Icma.az
close
up
RU
Romalılar barbar torpaqlarında dəhşətli izlər buraxıb Alimlər

Romalılar barbar torpaqlarında dəhşətli izlər buraxıb Alimlər

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Roma imperiyası çox vaxt tərəqqi, urbanizasiya və mədəni dəyişikliklərlə əlaqələndirilir, lakin yeni elmi araşdırma Romanın "tərəqqi” gətirdiyi ərazilərdəki qaranlıq tərəfi üzə çıxarır. Dəmir dövrü və Roma dövrünə aid yüzlərlə skeleti təhlil edən alimlər müəyyən ediblər ki, romalıların Britaniya adalarını işğal etməsi yerli əhalinin sağlamlığının ciddi şəkildə pisləşməsinə səbəb olub. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Antiquity” jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilir.

Roma işğalı Britaniyada eramızın 43–410-cu illəri arasında davam edib. Bu müddətdə bölgə köklü dəyişikliklərə məruz qalıb: urbanizasiya genişlənib və bununla birlikdə yeni xəstəliklər, əhali sıxlığı və sosial bərabərsizlik artıb. Araşdırmanın müəllifi, Ridinq Universitetindən Rebekka Pitt qeyd edir ki, Roma Britaniyasında əhalinin sağlamlıq səviyyəsi əvvəlki "barbar" dövrü ilə müqayisədə daha aşağı olub.

Tədqiqat 646 skeletin analizinə əsaslanır. Onlar İngiltərənin cənub və mərkəzi bölgələrindən tapılıb və eramızdan əvvəl IV əsrdən eramızın IV əsrinə qədərki dövrü əhatə edir. Alimlər sümüklər və dişlərdə stress göstəricilərini – emal qüsurlarını, metabolik xəstəlikləri (məsələn, raxit, C və D vitamini çatışmazlığı), infeksiyaları (tuberkulyoz, osteomielit), anemiyanın göstəricisi olan cribra orbitalia izlərini və böyümənin ləngiməsini araşdırıblar.

Nəticələr göstərib ki, Roma hakimiyyəti dövründə şəhər əhalisinin sağlamlıq vəziyyəti kənd yerləri ilə müqayisədə, həmçinin Roma öncəsi dövrlə müqayisədə xeyli pis olub. Uşaqlar arasında patologiya göstəriciləri Roma öncəsi dövrdə 26 faiz təşkil edirdisə, Roma dövrünün kənd yerlərində 41 faizə, şəhərlərdə isə 61,5 faizə yüksəlib. Yetkin qadınlarda bu göstərici şəhər yerlərində 81,1 faizə qədər çatıb (Roma öncəsi dövrdə 62,1 faiz idi).

Araşdırmanın müəllifi bu dəyişiklikləri belə izah edir: Roma şəhərləri sıx məskunlaşmışdı, lakin müasir sanitariya yanaşmasına malik deyildi. Həmçinin urbanizasiya olunmuş mərkəzlərdə yoxsulluq daha geniş yayılmışdı, halbuki kənd icmaları daha çox zülal tərkibli qida rejimini qoruyub saxlayırdı.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:248
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri