Icma.az
close
up
RU
Romalılar barbar torpaqlarında dəhşətli izlər buraxıb Alimlər

Romalılar barbar torpaqlarında dəhşətli izlər buraxıb Alimlər

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Roma imperiyası çox vaxt tərəqqi, urbanizasiya və mədəni dəyişikliklərlə əlaqələndirilir, lakin yeni elmi araşdırma Romanın "tərəqqi” gətirdiyi ərazilərdəki qaranlıq tərəfi üzə çıxarır. Dəmir dövrü və Roma dövrünə aid yüzlərlə skeleti təhlil edən alimlər müəyyən ediblər ki, romalıların Britaniya adalarını işğal etməsi yerli əhalinin sağlamlığının ciddi şəkildə pisləşməsinə səbəb olub. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Antiquity” jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilir.

Roma işğalı Britaniyada eramızın 43–410-cu illəri arasında davam edib. Bu müddətdə bölgə köklü dəyişikliklərə məruz qalıb: urbanizasiya genişlənib və bununla birlikdə yeni xəstəliklər, əhali sıxlığı və sosial bərabərsizlik artıb. Araşdırmanın müəllifi, Ridinq Universitetindən Rebekka Pitt qeyd edir ki, Roma Britaniyasında əhalinin sağlamlıq səviyyəsi əvvəlki "barbar" dövrü ilə müqayisədə daha aşağı olub.

Tədqiqat 646 skeletin analizinə əsaslanır. Onlar İngiltərənin cənub və mərkəzi bölgələrindən tapılıb və eramızdan əvvəl IV əsrdən eramızın IV əsrinə qədərki dövrü əhatə edir. Alimlər sümüklər və dişlərdə stress göstəricilərini – emal qüsurlarını, metabolik xəstəlikləri (məsələn, raxit, C və D vitamini çatışmazlığı), infeksiyaları (tuberkulyoz, osteomielit), anemiyanın göstəricisi olan cribra orbitalia izlərini və böyümənin ləngiməsini araşdırıblar.

Nəticələr göstərib ki, Roma hakimiyyəti dövründə şəhər əhalisinin sağlamlıq vəziyyəti kənd yerləri ilə müqayisədə, həmçinin Roma öncəsi dövrlə müqayisədə xeyli pis olub. Uşaqlar arasında patologiya göstəriciləri Roma öncəsi dövrdə 26 faiz təşkil edirdisə, Roma dövrünün kənd yerlərində 41 faizə, şəhərlərdə isə 61,5 faizə yüksəlib. Yetkin qadınlarda bu göstərici şəhər yerlərində 81,1 faizə qədər çatıb (Roma öncəsi dövrdə 62,1 faiz idi).

Araşdırmanın müəllifi bu dəyişiklikləri belə izah edir: Roma şəhərləri sıx məskunlaşmışdı, lakin müasir sanitariya yanaşmasına malik deyildi. Həmçinin urbanizasiya olunmuş mərkəzlərdə yoxsulluq daha geniş yayılmışdı, halbuki kənd icmaları daha çox zülal tərkibli qida rejimini qoruyub saxlayırdı.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:278
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 16:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see362

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see361

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see353

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see347

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see340

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see330

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see325

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see313

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see312

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see309

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see299

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see297

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see292

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see277

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see267

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see258

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see244

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see201

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri