Icma.az
close
up
RU
Rusiyanın yanacaq böhranı Azərbaycana bunları vəd edir

Rusiyanın yanacaq böhranı Azərbaycana bunları vəd edir

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Məlum olduğu kimi, Rusiya hökuməti benzin ixracına tətbiq etdiyi qadağanı 2026-cı ilin sonunadək uzadıb. Rusiya baş nazirin müavini Aleksandr Novakın açıqlamasına görə, qərar həm benzin istehsalçılarına, həm də qeyri-istehsalçılara şamil ediləcək və Rusiyanın daxili bazarında qiymət sabitliyini təmin etməyə hesablanıb. Rəsmi Moskva bunu logistika problemləri və bəzi bölgələrdə yaranan yanacaq çatışmazlığı ilə izah etsə də, ekspertlər hesab edirlər ki, qərarın arxasında daha geniş geosiyasi və iqtisadi məqsədlər dayanır. Mütəxəssislərin fikrincə, Rusiya daxili tələbatı tam təmin etməklə yanaşı, yaxın müttəfiqlər üçün də yanacaq ehtiyatlarını qorumağa çalışır. Xüsusilə Qazaxıstanın benzin ehtiyacının müəyyən hissəsinin Rusiyadan qarşılanması ehtimalı bu siyasətin əsas istiqamətlərindən biri kimi göstərilir. Bu isə region ölkələrinin yanacaq bazarında yeni balansın formalaşmasına səbəb ola bilər.

Belə bir vəziyyətdə Azərbaycanın da adı müzakirələrdə hallanır. Rusiya bazarında ixrac məhdudiyyətlərinin davam etməsi regionda benzin və neft məhsullarının qiymətlərinə, logistika marşrutlarına, idxal-ixrac axınlarına və enerji təhlükəsizliyinə necə təsir göstərə bilər? Azərbaycanın yanacaq bazarı bu qərardan birbaşa və ya dolayısı ilə necə təsirlənə bilər? Ölkəmizin neft məhsulları ixracı üçün yeni imkanlar yarana bilərmi?

Mövzu ilə bağlı enerji məsələləri üzrə ekspert, Neft Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban Musavat.com-a danışıb.

Ekspert qeyd edib ki, Rusiya cari ilin mart ayından etibarən ciddi problemlərlə üzləşir:

"Belə ki, ölkənin neftayırma zavodları, eləcə də neft saxlama anbarları mütəmadi olaraq Ukrayna hərbi qüvvələrinin hücumlarına məruz qalır. Ümumiyyətlə, qeyd olunur ki, Rusiyada fəaliyyət göstərən 74 iri neftayırma zavodundan 38-i bu və ya digər formada Ukrayna dronlarının hücumuna məruz qalıb. Təbii ki, bunun nəticəsində həmin müəssisələrin istehsal gücü azalıb, onlardan bir neçəsi isə fəaliyyətini tamamilə dayandırıb. Bu da Rusiyanın daxili bazarında avtomobil yanacağının qıtlığına səbəb olub və nəticədə Rusiya hökuməti belə bir qərar qəbul edib".

İlham Şabanın fikrincə, belə bir şəraitdə Azərbaycanın mövcud vəziyyətdən iqtisadi baxımdan faydalanmaq imkanları məhduddur:

"Əgər siz Dövlət Gömrük Komitəsinin və Dövlət Statistika Komitəsinin bülletenlərinə baxsanız, görərsiniz ki, biz yanacaq idxal edən ölkələr sırasındayıq. Azərbaycan 2014-cü ildən etibarən yüksək oktanlı benzini idxal edir. Müəyyən dövrlərdə Aİ-92 markalı benzini də idxal edir. Eyni zamanda Azərbaycan aviasiya yanacağını, kerosini idxal edən ölkələr sırasındadır. Yəni biz Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunda 2015-ci ildə başlanan modernizasiya prosesini hələ də tam başa çatdıra bilməmişik. Bu baxımdan da biz neft məhsulları ilə özünü tam təmin edən ölkələrdən deyilik. Çox yaxşı olardı ki, həmin modernizasiya prosesi artıq başa çatdırılaydı. İndi Azərbaycanda emal həcmləri azalıb. Bununla bağlı Energetika Nazirliyinin məcmuələrinə, rüblük hesabatlarına baxmaq olar. Əgər həmin zavod kifayət qədər səmərəli işləsəydi, texnoloji və texniki imkanları daha geniş olsaydı, əlbəttə ki, mövcud şəraiti nəzərə alaraq bundan kifayət qədər qazanc əldə edə bilərdik. Çox təəssüf ki, əvvəllər Rusiyadan idxal etdiyimiz, hazırda isə həmin ölkənin daxili bazarında tələbat duyulan yanacağı biz indi daha yüksək qiymətə Avropanın neftayırma zavodlarından idxal etmək məcburiyyətindəyik".

Ekspert hökumət qurumlarının bu sahədə analitik hesabatlarının olmamasını da vurğulayıb:

"Çox təəssüf edirəm ki, Azərbaycanın yanacaq bazarındakı vəziyyətin təhlili ilə bağlı hökumət qurumlarının, o cümlədən Hesablama Palatasının nə bir tövsiyəsinə, nə də vəziyyətə dair hər hansı məlumatına rast gəlmişəm. Hətta zamanında yeni neftayırma zavodunun tikilməməsi səbəbindən Azərbaycanın itirdiyi mümkün maliyyə gəlirləri ilə bağlı hökumət qurumlarının nə məlumatını, nə də adi bir arayışını görmüşəm. Əvəzində nə baş verir? Neftin qiyməti 1 dollar artan kimi Azərbaycanın bütün KİV-ləri yazır ki, guya bundan Azərbaycan büdcəsinə nə qədər böyük gəlir daxil olub.

İran-ABŞ müharibəsi zamanı neftin qiymətinin 100 dolları aşması bir daha göstərdi ki, Azərbaycan KİV-lərinin hər gün dərc etdiyi məlumatlara baxmayaraq, büdcəyə neft sektorundan nə qədər əlavə gəlir daxil olması ilə bağlı nə Dövlət Vergi Xidməti, nə Maliyyə Nazirliyi, nə də hökumətin hər hansı qurumu rəsmi açıqlama verib. Biz bilmirik ki, 2025-ci ildə, eləcə də 2026-cı ilin birinci və ikinci rüblərində xam neft hansı orta qiymətə ixrac olunub. Eyni zamanda təbii qazın orta satış qiymətinin nə qədər olduğu barədə də ictimaiyyətə məlumat verilmir. Deyə bilərlər ki, bununla bağlı Dövlət Gömrük Komitəsi hər ay hesabat dərc edir. Ancaq həmin hesabatlar reallığı tam əks etdirmir. Çünki onlar ölkədən ixrac olunan real həcmləri belə tam şəkildə göstərmir".

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 28 İyul 2026 12:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri