Şəbəkə marketlərinin iqtisadiyyata TƏSİRİ Ekspert Şərhləri

Son illərdə Azərbaycanda iqtisadi mənzərədə müşahidə olunan əsas yeniliklərdən biri şəbəkə marketlərinin sürətlə yayılmasıdır. Dövlətin iqtisadi siyasətində qeyri-neft sektorunun inkişafı əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu baxımdan, şəbəkə marketləri vergi daxilolmalarının artmasına, yerli istehsalın təşviqinə və pərakəndə ticarət sahəsində şəffaflığın təmin olunmasına öz töhfəsini verir.

Gununsesi.info-ya danışani iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov bildirib ki, şəbəkə marketlərinin pərakəndə ticarətdəki rolu son 50 ildə qlobal iqtisadiyyatda davamlı artan dinamika ilə müşahidə olunub:

“Xüsusilə, Azərbaycanda son 10 ildə şəbəkə marketlərinin artan inkişafı, qlobal təcrübələrlə uyğun olaraq daha peşəkar xidmət və iqtisadi fayda gətirib. Bəzi ölkələrdə, məsələn, ABŞ, Fransa və ya digər inkişaf etmiş bazarlarda, şəbəkə marketləri gündəlik tələbat mallarına və ərzaq məhsullarına olan tələbatın 80%-dən 90%-ə qədərini qarşılayır. Bu, təbii bazarın inkişafı ilə əlaqəli bir trendin nəticəsidir və Rəşad Həsənovun fikrincə, bu inkişaf həm də bazar dinamikalarını dəyişdirir”.

Ekspert əlavə edib ki, bu inkişafın bir neçə üstünlüyü vardır:

“İlk növbədə, pərakəndə ticarətdə peşəkar xidmətin təşkili sahənin daha da peşəkarlaşmasına səbəb olur. İkinci olaraq, şəbəkə marketləri sağlam investisiyaların cəlb edilməsi və davamlılıq imkanlarının genişlənməsi ilə iqtisadiyyata uzunmüddətli fayda təmin edir. Xüsusilə Azərbaycanda dövriyyənin legallaşdırılması, qeyri-formal sahibkarlığın qarşısının alınması və fiskal yığımların artırılması ilə vergi bazasının gücləndirilməsində mühüm rol oynayır”.

Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, şəbəkə marketləri əmək bazarının legallaşmasına töhfə verir, çünki fərdi sahibkarlardan fərqli olaraq, sağlam əmək münasibətləri və müqavilə əsaslı gəlirin rəsmiləşdirilməsini təmin edir.

Meritokratiya prinsipinin vacibliyini vurğulayaraq, ekspert deyib ki, işçilər bilik, bacarıq və peşəkarlıq səviyyələrinə görə seçilir. Bu yanaşma, tanışlıq və nepotizmi azaldır, işçi məmnuniyyətini və motivasiyanı artırır.

O qeyd edib ki, müasir xidmət standartlarına, gigiyena və sanitariya qaydalarına riayət olunması şəbəkə marketlərində sağlam istehlak mühiti yaradır və istehlakçılara keyfiyyətli xidmət təqdim edir. Bu, bazarın daha əlverişli şərtlərlə fəaliyyət göstərməsini təmin edir.

Bundan əlavə, ekspert bildirib ki, şəbəkə marketləri böyük resurslarla təchizatçılarla optimal şərtlərlə müqavilələr bağlayır. Bu, son istehlak qiymətlərinin aşağı salınmasına və istehlakçılara daha əlverişli qiymətlərlə xidmət göstərilməsinə şərait yaradır, nəticədə isə Azərbaycan iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir.

İqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov Gununsesi.info  -ya bildirib ki, şəbəkə marketlərinin inkişafı və genişlənməsi qaçılmaz bir tendensiyadır:

“Dünya təcrübəsi göstərir ki, bu prosesin qarşısını almaq mümkün deyil. Şəbəkələşmə getdikcə artır və bunun həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri var. Mənfi tərəflərdən biri odur ki, xırda marketlər rəqabətə davam gətirə bilməyib bağlanır, bu da iqtisadiyyatın təbii qanunu olaraq baş verir.”

Eldəniz Əmirov həmçinin qeyd edib ki, şəbəkə marketləri qadınlar və gənclər üçün yeni iş imkanları yaradır:

“Bu marketlər, xüsusilə yeni əmək fəaliyyətinə başlayan və bilik və bacarıqları az olan şəxslər üçün əlverişli iş yerləri təklif edir. Beləliklə, şəbəkə marketləri sosial inkluziyaya töhfə verərək, həm iqtisadiyyatı, həm də cəmiyyəti müsbət yöndə dəyişdirə bilər.”

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info