Icma.az
close
up
RU
Səssiz epidemiya həyəcanı: 5 ildə 460 faiz artıb, sürətlə yayılır və ölümcül olur

Səssiz epidemiya həyəcanı: 5 ildə 460 faiz artıb, sürətlə yayılır və ölümcül olur

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

ABŞ-da ən güclü antibiotiklərə belə müqavimət göstərən ölümcül NDM-CRE adlı bakteriya ciddi təhlükə siqnalı verib. 

Qayanrinfo xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu bakteriya artıq qlobal bir sağlamlıq böhranına çevrilib. Sakit şəkildə yayılır, çox vaxt səhv diaqnoz qoyulur və müalicəsi demək olar ki, mümkünsüz hala gəlir.

ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzinin (CDC) məlumatına görə, bu "süper bakteriya" son illərdə sürətlə yayılıb və yalnız ABŞ üçün deyil, bütün dünya üçün böyük təhdidə çevrilib.

CDC-nin laboratoriya məlumatlarına əsasən, 2019–2023-cü illər arasında NDM-CRE bakteriyasının yayılması ölkə üzrə 460 faizdən çox artıb. Bu bakteriya, "karbapenemə davamlı enterobakteriyalar" (CRE) adlı daha geniş və təhlükəli qrupa daxildir.

NDM-CRE "Yeni Dehli metallo-beta-laktamaz" (NDM) adlı ferment istehsal edərək antibiotiklərin təsirini sıradan çıxarır. Buna görə də, demək olar ki, bütün antibiotiklərə qarşı müqavimət qazanır.

CDC-yə görə, təkcə 2020-ci ildə ABŞ-da bu bakteriya 12 min 700 yoluxmaya və 1100 ölümə səbəb olub. Yoluxmalar əsasən sidik yollarında, pnevmoniya, qan infeksiyaları və açıq yaralarda müşahidə olunur. Ən böyük risk isə zəif immunitetli şəxslərdə və xəstəxana mühitində yaranır.

CDC-nin epidemoloqu Daniell Rankin bildirib ki:

"NDM-CRE-dəki kəskin artım ən ağır bakterial infeksiyaları müalicə etmək imkanımızı ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Düzgün müalicəni seçmək heç vaxt bu qədər çətin olmamışdı".

"Fox News"un tibbi analitiki Mark Siqel isə bu vəziyyəti "çox narahatedici tendensiya” adlandıraraq qeyd edib ki, əsas səbəblərdən biri antibiotiklərin həddindən artıq və yanlış istifadəsidir. Onun sözlərinə görə, bu problem yalnız ABŞ-la məhdudlaşmır, dünya üzrə antibiotiklərə davamlı mikroorqanizmlər yayılmaqdadır.

Nyu Cersidəki "Hackensack Meridian" Araşdırma və İnnovasiya Mərkəzinin baş elmi rəhbəri Devid Perlin isə deyib ki, dərman sənayesi bu bakteriyalara qarşı yeni antibiotiklər hazırlamağa kifayət qədər maraq göstərmir, çünki gəlir marjası aşağıdır və investisiya geri dönüşü uzun müddət tələb edir.

O, "NDM-CRE" bakteriyasının daima mutasiya edərək immun sistemi aldatmaq üçün yeni mexanizmlər inkişaf etdirdiyini bildirib. Bu isə xüsusilə yaşlılar, xərçəng xəstələri və orqan köçürülməsi keçirmiş şəxslər üçün ölümcül nəticələr doğura bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, xəstəxanalar daha sürətli və dəqiq test imkanlarına sahib olmalı, tibbi personal bu mövzuda xüsusi təlim keçməlidir. Dr. Perlin xəstələrin də daha diqqətli davranaraq həkimlərinə israrla antibiotik müqaviməti riskini xatırlatmalarının vacibliyini vurğulayıb.

NDM-CRE yalnız xəstəxanalarda deyil, qocalar evlərində, reabilitasiya mərkəzlərində və hətta ictimai mühitlərdə də yayılma potensialına malikdir. Dr. Siqel, xüsusilə immuniteti zəif şəxslərin olduğu məkanlarda dezinfeksiya tədbirlərinin artırılmasının vacibliyini qeyd edib.

Son araşdırmalara görə, geniş istifadə edilən bəzi ağrıkəsicilər bu bakteriyaların inkişafını sürətləndirə bilər. Hələ ilkin mərhələdə olan bu nəticələrə baxmayaraq, alimlər dərmanların lazımsız istifadəsinin prosesi daha da sürətləndirdiyi fikrindədir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Sentyabr 2025 17:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri