Icma.az
close
up
RU
Şevçenko Putin və Trampa nə deyərdi?

Şevçenko Putin və Trampa nə deyərdi?

Icma.az, Oxu.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Qan Turalı yazır...

Cəlil Məmmədquluzadəni ölməz edən nədir? Pyesləri, hekayələri, "Molla Nəsrəddin" jurnalındakı titanik fəaliyyəti? Əlbəttə hər kəsin öz mülahizəsi, öz fikri ola bilər. Ancaq mənim üçün Mirzə Cəlil hər şeydən qabaq "Azərbaycan" felyetonu ilə dəyərli və qiymətlidir. Çünki ədəbiyyatşünaslarımızın felyeton adlandırdığı əslində isə esse janrında yazlan bu mətnlə Azərbaycan ruhunu, Azərbaycan şüurunu, azərbaycanlı olmağın fəlsəfəsini ortaya qoymuşdu. Hər nə qədər onu bu vətənə, xalqa zidd ünsür kimi damğalamağa çalışsalar belə "Azərbaycan" yazısı ortadadır.

Mirzə Cəlilin bu barədə poeziyada davamçısı heç şübhəsiz ki, Səməd Vurğun idi. Nə qədər ki, Azərbaycan var, "Azərbaycan" şeiri də var olacaq. Vaqif Səmədoğlu mənə bir əhvalat danışmışdı. Rayonların birinə gediblər, rayonun katibi Vaqif müəllimə bir heykəli göstərib deyib ki, atana heykəl qoymuşuq. Vaqif Səmədoğlu da heykələ baxıb, görüb Cəlil Məmmədquluzadənin heykəlidir, nəzakətlə deyib ki, mənim atam Səməd Vurğundur, Cəlil Məmmədquluzadə deyil. Hərçənd, bu sözlərdə də böyük həqiqət vardır, çünki Cəlil Məmmədquluzadə bütün Azərbaycan yazıçılarının və bəlkə hamıdan da çox Səməd Vurğunun mənəvi atası, ruhi əcdadıdır.

Sözü bir az uzatdıq, mətləbə keçək. Bizim üçün, Səməd Vurğun, Cəlil Məmmədquluzadə kimdirsə Ukrayna üçün də Taras Şevçenko odur. Şevçenkonun 1845-ci ildə yazdığı "Vəsiyyət" şeiri Süleyman Rüstəm, Əhməd Cavad, Mikayıl Müşfiq kimi görkəmli şairlərimiz tərəfindən dəfələrlə Azərbaycan dilinə tərcümə edilib. 150-dən artıq dilə tərcümə olunan bu şeir Süleyman Rüstəmin tərcüməsində belə başlayır:

Mən öləndə, məni basdırarsınız,

Yüksək bir təpədə, bir dağ başında.

Elə bir yerdə ki, görünsün yalnız

O gözəl Ukrayna... Onun daşında,

Onun tarlasında, geniş çölündə,

Mən öləndən sonra, görüm nələr var!

Müharibə az qala iki ildir ki, başlayıb. Və bu iki il ərzində bu müharibə haqqında yüzlərlə, bəlkə də minlərlə xəbər oxumuşam. Ancaq yaddaşımın mənə rahatlıq vermir, hər xəbərdə bu şeiri xatırlayır, Şevçenkonu yad edirəm. Şeirin xüsusən də son misraları dilimdən düşmür:

Qırıb yox ediniz o qandalları.

Düşmənin qanını axıtmaqla siz

Azad olarsınız, biliniz barı.

Və həmişə düşünürəm ki, görəsən, Şevçenkonun ruhu Ukraynaya baxdıqda nə düşünür… Vəsiyyətinə uyğun olaraq Şevçenko Dnepr çayının sahilində Çerneçyada dəfn edilib... Yəni, bütün Ukraynanın göründüyü yerdə...

Cəlil Məmmədquluzadə "Azərbaycan" məqaləsində yazdığı bir cümləni oxuyanda bu sözlərin görkəmli yazıçının qələmindən yox ürəyindən qopduğuna səmimi qəlbdən inanıram: "Ax, gözəl Azərbaycan Vətənim! Harada qalmısan?"

Görəsən, Mirzə Cəlil anadan olmamışdan 8 il əvvəl vəfat edən Şevçenko Mirzənin bu məqaləsini oxuyub nə deyərdi? Nə düşünərdi?

Yeri gəlmişkən, Ukrayna adlı dövlətin, xalqın, dilin mövcud olmadığını düşünənlər "Vəsiyyət" şeirinin 1939-cu ildə görkəmli rus şairi Tvardovski tərəfindən tərcümə edildiyini necə izah edəcəklər? Ukrayna dili adlı bir dil yox idisə, bu tərcümə hansı zərurətdən irəli gəlmişdi?

Və gözəl ukraynalıların gözəl vətəni olan Ukrayna... Bu gün o tapdaq altındadır. Vaxtında nüvə silahı əlindən alınan, qəddar, amansız və qansız qonşusunun qucağına atılan Ukrayna... Taleyi özündən xəbərsiz, özündən uzaq masalarda müzakirə edilən Ukrayna... Torpaqlarını düşmənə peşkəş verməyə məcbur edilən Ukrayna...

Söz yox ki, bu dəhşətli mənzərələr Şevçenkonun ürəyini yaralayacaqdır. Söz yox ki, bu mənzərələri Şevçenko o əngin, hüdudsuz təxəyyülü ilə bağlı yarada bilməzdi...

Və nə yaxşı ki, Mirzə Cəlilin, Səməd Vurğunun yaratdığı Azərbaycan ideyası, Azərbaycan ordusunun və Ali Baş Komandanının ruhunda təcəssüm tapdı. Azərbaycan öz qüvvəti, öz ruhu və öz ideyası ilə torpaqlarını azad etdi. Üzünü Qərbə tutanların qarşısında isə Ukrayna matəmgahı durur. Dəhşətli olan da budur...

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 18 Fevral 2025 09:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see357

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see356

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see346

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see344

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see333

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see327

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see315

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see310

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see308

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see305

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see297

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see294

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see288

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see276

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see275

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see265

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see256

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see242

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see236

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see233
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri