Son uçuş...

Dekabrın 25-dən bəri çoxları eyni hadisədən -  AZAL-a məxsus Bakı-Qroznı aviareysini həyata keçirən "Embraer” tipli sərnişin təyyarəsinin  Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğramasından danışır.  Avialaynerin göyərtəsində olan 67 nəfərdən 42-si Azərbaycan, 16-sı Rusiya, 6-sı Qazaxıstan, 3-ü isə Qırğızıstan vətəndaşı olub. Qəza nəticəsində sərnişinlərin 38-i həlak olub, 3-ü uşaq olmaqla 29-u sağ qalıb.

Dekabrın 26- sı ölkədə matəm günü idi. Hər kəs həlak olanların xatirəsini yad etdi. 

Təyyarə qəzasının səbəbləri ilə bağlı müxtəlif versiyalar var. Bir sıra məlumatlara görə, nəqliyyat vasitəsi Rusiyanın raketinə tuş gəlib. Hər halda araşdırmalar davam edir. İndi haqqında yazmaq istədiyim məsələ bu deyil. 

...Bu günə qədər təyyarəyə dəfələrlə minmişəm. Hər dəfə təyyarə yerə enəndə sərnişinlərin alqış səsi eşidilir. Bu, adətdir. Həm də pilotlara minnətdarlıqdır- sərnişinləri sağ - salamat çatdırdığına görə.

Sözügedən qəza mənə indiyədək heç vaxt ciddi yanaşmadığım həmin alqışların  əslində nə qədər önəmli və həm də həyati əhəmiyyətli olduğunu göstərdi.

Çünki bəzən səfər başa çatmır, təyyarə təhlükəsiz şəkildə yerə enmir, alqış səsləri eşidilmir. Eyni ilə dekabrın 25- də olduğu kimi.

Hadisə birdən- birə baş verməyib. Belə ki, Rusiyanın Qroznı şəhərinə uçan təyyarədə nasazlıq yaranıb. Sərnişinlərin sözlərinə görə partlayış səsi eşidilib. Bundan sonra pilotlar hərəkətə keçiblər. Mahaçqalada təyyarəni qəbul etməyiblər.

 Məsələni siyasi cəhətdən analiz edənlər deyirlər ki, nəqliyyat vasitəsinin dənizə düşməsində, beləliklə, izin itirilməsində maraqlı olanlar var idi. Amma pilotlar buna imkan verməyib. Onlar təyyarəni uzun müddət havada saxlamağa çalışıblar. Sona kimi mübarizə aparıblar. Bir çox ekspertin sözünə görə, pilotlar namümkünü bacarıblar. Əgər onların peşəkarlığı olmasa idi, qurban sayı daha çox ola bilərdi.

Partlayışdan sonra indiyə qədər hər şeyin yolunda olduğunu anlayan, səbrlə çatmaqlarını gözləyən sərnişinlərin duyğuları dəyişib. Demək olar, hər kəsdə narahatlıq yaranıb. Ölümlərini gözləyiblər...Möcüzə axtarıblar.

Həmin anlarda səsi bir neçə gündür qulağımdan getməyən təyyarə bələdçisi Hökumə Əliyeva ümid verib onlara: "Kəmərlərinizi bağlayın. Təlimata uyğun hərəkət edin. Hər şey yaxşı olacaq...".

 Hərçənd hamıdan yaxşı özü bilirdi ki, bu dəfə alınmayacaq: təyyarə sakitcə yerə enməyəcək və o, sərnişinlərin üzünə baxaraq təbəssümlə "yaxşı yol" deməyəcək. Buna baxmayaraq, gənc stüardessa həmin anlarda özünü yox, sərnişinləri düşündü. Maraqlıdır, görəsən, ağlından nə keçib? Kiməsə zəng etmək, səsini son dəfə eşitmək istəyibmi? Bəlkə də, hə.

Bəs görəsən, pilotlar- İqor Kşnayinlə Aleksandr Kalyaninov nə fikirləşiblər? Bir- birilərinə, təkidlə onların Bakıya qayıtmasına icazə verməyən dispetçerə nə deyiblər? Aralarında hansı dialoq olub? Bunu heç birimiz bilməyəcəyik. Eyni ilə hadisənin dəqiq motivi kimi.

Amma bu dəqiqdir ki, pilotlar səmada qalmaq üçün mübarizə aparanda həm də iz qoydular: təqdim olunan görüntülərdən məlum olur ki, onlar səmada sonsuzluq işarəsi çəkiblər. Sonsuza kimi unudulmayacaqsınız...

Əsl peşəsi pilotluq olan fransız yazıçısı Antuan de-sent Ekzüperi özünün "Balaca şahzadə" əsərində yazıb: Yəqin ulduzlar ona görə parıldayır ki, hər kəs əvvəl-axır özününkünü tapa bilsin". Görəsən, pilotlar və Hökumə xanım öz ulduzlarını tapa bildilər?

...Elə həmin gün bir nəfərlə açıq havada oturmuşdum. Qəfil qoluma toxunub səmanı göstərdi:

- Bax, gör, nə gözəldir...

Birrəng səmanın bir hissəsi açıq mavi idi. Doğrudan da, çox gözəl idi. Bəlkə də, son ana kimi insanları ümidsiz qoymayan pilotlarla stüardessaların ruhları idi səmanı gözəllişdirən. Ruhunuz şad olsun.

Kənan Novruzov