Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Suriya məsələsində Türkiyənin təhlükəsizliyi də nəzərə alınmalıdır AÇIQLAMA

Suriya məsələsində Türkiyənin təhlükəsizliyi də nəzərə alınmalıdır AÇIQLAMA

Redaktor.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

İsrail və Suriya arasında son 25 ildə ilk dəfə yüksək səviyyəli danışıqlar baş tutub. "Axios" portalının məlumatına görə, Parisdə ABŞ-nin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barakın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə İsrailin strateji planlaşdırma naziri Ron Dermer və Suriyanın keçid hökumətinin xarici işlər naziri Əsəd əl-Şeybani iştirak ediblər. Dörd saat davam edən danışıqlarda əsas məqsəd Suriyanın cənubunda gərginliyin azaldılması və atəşkəslə bağlı razılığa gəlmək olub.

İsrail və Suriyanın yüksək səviyyəli təmas qurması, xüsusilə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə baş tutması, Yaxın Şərqdə yeni diplomatik açılımın və ya "sakit diplomatiya" mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilərmi? Bu prosesin arxasında duran strateji maraqlar nədir?

Redaktor.az-a danışan politoloq Sədrəddin Soltan bildirdi ki, bu, Suriya ilə İsrail rəsmiləri arasında son 25 ildə keçirilən üçüncü görüşdür:

"O görüşlərdən biri də Bakıda reallaşıb. Amma son hadisələr fonunda belə bir görüşün keçirilməsi, təbii ki, yeni Suriyanın qurulması üçün mühüm çağırışlar anlamına da gələ bilər. Burada yeni Suriya, yeni konstitusiya, ölkənin adının dəyişdirilməsi, Suriyada etnik, dini və məzhəbi azlıqların hüquqlarının qorunması kimi məsələlər nəzərdə tutulur.

Bundan başqa, Suriya ilə İsrail arasında Colan təpəlikləri problemi də var. 1967-ci ildən bu günə qədər bu ərazinin statusu dəqiq müəyyənləşdirilməyib. Colan təpələrinin İsrail ərazisi kimi tanınmasını yalnız Amerika Birləşmiş Ştatları qəbul edib. Odur ki, Suriya ilə İsrail arasında müzakirə olunacaq məsələlər az deyil.

Druzların və kürd etnik azlıqlarının milli və məzhəbi haqlarına dair məsələlərin də bu danışıqlarda gündəmə gəlməsi istisna deyil. Çünki İsrail həm druzların, həm də kürd etnik qrupunun müdafiəçisi, hətta müəyyən mənada "hamisi" rolunda çıxış edir. Son illər bu istiqamətdə rəsmi Təl-Əvivin fəaliyyəti xeyli artıb. Artıq bir neçə aydır ki, druzların yaşadığı bölgədə hökumət qüvvələri ilə bu qrupun silahlı, qanunsuz dəstələri arasında toqquşmalar baş verir. İsrail isə onları "müdafiə" adı altında Suriya ərazisinə raket zərbələri endirib və bu əraziləri bombalayıb. Bu, eyni zamanda İsrailin Suriyaya qarşı güc nümayişidir.

Hazırda Suriyada mövcud olan Əhməd Əl Şaraa hakimiyyətini ABŞ tanıyır. Hətta Donald Trampla Əl Şaraa arasında görüş də olub. Bu hakimiyyətin tanınması nəticəsində Suriyaya tətbiq olunan sanksiyalar ABŞ tərəfindən ləğv edilib. Bu isə o deməkdir ki, Əhməd Əl Şaraa Qərb tərəfindən qəbul edilən bir liderdir".

Politoloq qeyd etdi ki, ölkədə vəziyyətin normallaşdırılması, yaranmış gərginlikdən çıxış yollarının müəyyən olunması, müxtəlif təbəqələri təmsil edən qrupların hüquqlarının qorunması, ordunun yenidən qurulması, İslam təbliğatının və dini təsirin azaldılması, milli və etnik azlıqların hüquqlarının müdafiəsi, koalision və inklüziv hökumətin yaradılması kimi məsələlər tələb olunur.

"Hesab edirəm ki, həmin görüşdə bu məsələlər də müzakirə olunub və bu prosesin arxasında, əsasında Qərbin maraqları daha çox dayanır. Lakin region ölkələrinin, xüsusilə İsrailin təhlükəsizlik məsələsi də burada aparıcı ola bilər.

Əgər İsrailin təhlükəsizliyindən söhbət gedirsə, onda Türkiyənin təhlükəsizliyi məsələsi də nəzərə alınmalıdır. Çünki Suriya ilə Türkiyə arasında 900 kilometrdən çox sərhəd mövcuddur. Həmin sərhəd boyunca PKK terror qruplaşmasının silahlı dəstələri və onun Suriyadakı qolları olan YPG, PYD tərəfindən təsis edilən Suriya Demokratik Güclərinin (SDG) silahlı birləşmələri yerləşir.

Suriya tərəfindən bəyan olunan əsas məsələ isə ərazi bütövlüyü və suverenlikdir. Amerika Birləşmiş Ştatları da Suriyanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini açıqlayıb. Ölkədəki qanunsuz silahlı qruplaşmaların silahı dövlətə təhvil verməli olduqları və rəsmi silahlı qüvvələr tərkibində xidmət etmələri öncədən elan edilmişdi. SDG bu addımı atacaqlarını bildirsələr də, hələlik bu istiqamətdə real addımlar atılmayıb. Ola bilsin ki, həmin görüşdə bu məsələ də müzakirə olunub.

Strateji maraq təbii ki, yeni Suriyanın yaranması və qeyd olunan druzlar və kürd etnik qrupunun hüquqlarının müdafiəsi məsələsinin önə çıxarılmasıdır. Qeyd edək ki, oxşar hadisə bir vaxtlar İraqda da baş vermişdi. Orada problem ölkənin şimalında Kürd Muxtar Hökumətinin yaradılması ilə nəticələndi.

İndi Suriyada da həm kürdlər, həm də druzlar geniş səlahiyyətli muxtariyyət tələb edirlər və görünən odur ki, İsrail bu istəkləri dəstəkləyir. Lakin Suriyanın Prezidenti Əhməd Əl Şaraa ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin toxunulmazlığını bəyan edib. Buna görə də danışıqlar hələ ilkin mərhələdədir və yekun nəticələr barədə danışmaq tezdir. Amma strateji maraqlar, xüsusilə Yaxın Şərqdəki güc balansı baxımından Suriya məsələsi hələ uzun müddət regional və beynəlxalq siyasətin əsas gündəmlərindən biri olaraq qalacaq", - deyə Sədrəddin Soltan vurğuladı.

Xədicə BAXIŞLI

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:282
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 25 İyul 2025 18:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see359

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see309

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see279

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see253

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see248

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see243

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see229

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see224

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see221

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see206

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see202

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see202

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see199

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see193

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see193

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see193

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see187

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see183

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri