Icma.az
close
up
RU
Valideynlərin gözlədiyi QƏRAR: Azərbaycan yeni qaydalara keçir

Valideynlərin gözlədiyi QƏRAR: Azərbaycan yeni qaydalara keçir

Icma.az bildirir, Bizim media saytına əsaslanaraq.

Uşaqlar cəmiyyətimizin gələcəyidir. Bu səbəbdən onların sağlam və savadlı böyüməsi ilə yanaşı, informasiya hücumlarından qorunması da olduqca vacibdir.
Uşaqlar üçün real təhlükə mənbəyi
Heç kimə sirr deyil ki, sosial şəbəkələr uşaqlar üçün zərərli və qorxunc vərdişlərin təşviq edildiyi bir platformadır. Doğrudur, texnologiyanın inkişafı uşaqlara məlumat əldə etmək, ünsiyyət qurmaq və öyrənmək üçün geniş imkanlar yaradır. Amma bu sahədə “qırmızı xətt”in olmaması uşaqlar üçün bir sıra təhlükəli nəticələrə səbəb olur.
Əvvəla, sosial şəbəkələr uşaqların psixi sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Davamlı olaraq başqalarının həyatını izləmək, özünü onlarla müqayisə etmək uşaqlarda özgüvən problemləri yaradır. Xüsusilə ideal həyat tərzinin nümayiş etdirildiyi paylaşımlar uşaqlarda özlərini uğursuz və ya natamam hiss etmələrinə səbəb olur. Nəticədə depressiya, narahatlıq və tənhalıq hissi güclənir.
Digər mühüm problem sosial şəbəkələrin asılılıq yaratmasıdır. Bir çox uşaq saatlarla telefon və planşet qarşısında vaxt keçirir. Bu isə onların dərs hazırlığına, ailə üzvləri ilə ünsiyyətinə və fiziki fəaliyyətinə mənfi təsir edir. Uzun müddət ekran qarşısında qalmaq yuxu pozuntularına, diqqət dağınıqlığına və akademik göstəricilərin aşağı düşməsinə səbəb olur.
Kibertəzyiq, qeyri-etik davranışlar, aqressiya...
Sosial şəbəkələr həm də kibertəzyiqin yayılmasına şərait yaradır. Uşaqlar təhqir, təhdid və ya lağ obyektinə çevrildikdə bunun psixoloji nəticələri çox ağır olur. Virtual məkanda edilən zorakılıq bəzən real həyatda yaşanan zorakılıqdan daha dərin izlər buraxır. Çünki internetdə yayılan məlumatların silinməsi və ya qarşısının alınması daha çətindir.
Bundan əlavə, sosial şəbəkələr uşaqları zərərli məzmunlarla qarşı-qarşıya qoya bilər. Şiddət, aqressiya, qeyri-etik davranışlar və yaşlarına uyğun olmayan görüntülər onların dünyagörüşünə mənfi təsir göstərir. Uşaqlar hələ formalaşma mərhələsində olduqları üçün gördükləri davranışları təqlid etməyə daha meyllidirlər.
Bəllidir ki, bu mənfi tendensiya bütün dünya ölkələrini bürüyüb. Ona görə də əksər ölkələr uşaqların və yeniyetmələrin sosial platformalara çıxışını bu və digər şəkildə məhdudlaşdırır. Çünki mübarizənin başqa effektiv alternativ yolu yoxdur.
Valideynlərin yeni qanun layihəsinə reaksiyası
Maraqlıdır ki, ölkəmizdə valideynlərin 87.3%-i 16 yaşdan aşağı uşaqların sosial mediadan istifadəsinin tənzimlənməsi təklifini dəstəkləyir. 11.1% təkliflə razılaşmır, 1.6% bu barədə fikir bildirmir. Məktəbyaşlı övladı olanların 90.5%-i təklifə müsbət yanaşır.
Məhz bu səbəbdən sosial sifariş olaraq ölkəmizdə yeni qanunvericilik bazası hazırlanır.
Yaş məhdudiyyətlərinə nəzarət mexanizmi
Yeni qanunvericiliyə görə 16 yaşı tamam olmamış şəxslərin sosial şəbəkə platformalarına çıxışı böyük ölçüdə məhdudlaşdırılacaq.
Belə ki, “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliklərə əsasən,16 yaşı tamam olmamış şəxslərin platformada fərdi rəqəmsal hesablarının yaradılmasına yol verilməyəcək.
Provayder platformada fərdi rəqəmsal hesabın yaradılması zamanı şəxsin yaşının bəyan edilməsi, şəxsin bəyan edilən yaşının dəqiqləşdirilməsi, habelə 16-18 yaş arası uşağın qanuni nümayəndəsinin fərdi rəqəmsal hesabın yaradılmasına razılığının alınması üçün bank kartı, elektron poçt ünvanı və mobil telefon nömrəsi üzrə məlumatların təqdim edilməsi əsas şərt kimi irəli sürülür.
Yeni qanunun əsas fəlsəfəsi
Yeni qanun cəmiyyətə qadağalar yox, tənzimləmələr və sosial platformalardan sağlam istifadə mədəniyyəti gətirir. Çünki qadağanın konkret ünvanı var. Həmin ünvana baxanda aydın şəkildə görürük ki, sosial platformalardakı bəzi səhifələr, trendlər uşaqlarımızın təkcə vaxtını almır, eyni zamanda onların daha aqressiv böyüməsinə və gələcəkdə cinayətkar ünsürə çevrilməsinə stimul verir.
Bundan əlavə sosial platformalar yeniyetmələri yüngül həyat tərzinə səsləyir. Sərhədsiz informasiya axını uşaqların fiziki, psixoloji sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Hətta uşaqların heç bir yaş məhdudiyyəti olmadan sosial şəbəkələrdən istifadəsi onların din pərdəsi altında ekstremist, zərərli təbliğatların qurbanına çevrilməsinə də gətirib çıxara bilir.
Bu mənada ictimai müzakirə mərhələsində olan "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" qanun layihəsi zamanın tələblərinə tam uyğun olan bir təşəbbüsdür.
Zərərli paylaşımlar yerinə, maarifləndirici məzmun
Gələcəyimiz olan uşaqların fiziki və mənəvi cəhətdən sağlam böyüməsini hədəfləyən bu qanun layihəsi bu sahədə dünya ölkələrinin ən nümunəvi qərarlarını özündə ehtiva etməlidir.
Yeni qanunun uşaqların sosial çıxışında filtir rolunu oynaması nəzərdə tutulur. Yəni, alınan hər bir informasiya bu filtirdən keçərək uşaqların zehni, fiziki və mənəvi sağlamlığına xidmət etməlidir.
Hesab edirik ki, yeni qaydalar həm valideynin, həm də uşaqların məsuliyyətini artıracaq. Buna paralel olaraq, rəqəmsal mühitdə maarifləndirici və faydalı resursların sayınının artırılması da kritik əhəmiyyət kəsb edir. Bu üsulla uşaqlar üçün yaranan “boşluğu” səmərəli şəkildə doldurmaq mümkündür.
Valideyn və məktəblərin məsuliyyəti
Təbii ki, bir ildən sonra qüvvəyə minəcək qanunun icrasında valideynlərin və məktəblərin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Uşaqların internetdən istifadə müddətinə xüsusi nəzarət olunmalı, onlara rəqəmsal təhlükəsizlik qaydaları öyrədilməli və real həyatda sosial fəaliyyətlərə daha çox cəlb olunmaları təmin edilməlidir.
Nəticəyə çatmaq üçün qadağalardan daha çox, maarifləndirmə və düzgün istiqamətləndirmə vacibdir. Unutmayaq ki, sosial şəbəkələr düzgün istifadə edildikdə faydalı vasitə olsa da, nəzarətsiz istifadə uşaqların psixoloji, sosial və fiziki inkişafına ciddi zərər vurur. Buna görə də cəmiyyət, ailə və təhsil sistemi birlikdə hərəkət edərək uşaqların rəqəmsal dünyada təhlükəsiz böyüməsinə şərait yaratmalıdır.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 11 İyun 2026 14:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri