Vaşinqtonun Qrenlandiya israrı və: Arktika ətrafında narahatlıq

“Əgər Tramp bölgəni qorumaq istəyirsə, Arktika müttəfiqlərini qıcıqlandırmaqla səhv edir"

Donald Tramp Qrenlandiyaya qarşı irrasional səylərində Amerika əsgərlərinin Arktikada xidmət etmək üçün uyğun olmadığını görməzdən gəldi. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrində də müvafiq gəmilər yoxdur. Hərbi ekspertlərin fikrincə, ABŞ Prezidentinin Çin və Rusiyanın artıq adanı demək olar ki, işğal etdiyi barədə iddiaları yalandır.

"The Times" qəzetinin məlumatına görə, Böyük Britaniyadan İsveçə, Norveçə və Finlandiyaya qədər Şimali Avropa NATO ölkələrinin orduları Arktika bölgəsində xidmət etmək üçün daha uyğundur. Lakin ABŞ-ın bu cür əməliyyatlar üçün demək olar ki, heç bir hərbi resursu və ya təcrübəsi yoxdur. NATO-nun hərbi mənbəsi qəzetə bildirib ki, 2025-ci ildə Şimali Norveçdə keçirilən “Birgə Viking” təlimi zamanı Amerika əsgərləri çətin anlar yaşayıblar. Komandirlər işğalçı rolunu oynayan Finlandiya ehtiyat hərbçilərindən amerikalılara “hücum” etməmələrini istəməyə məcbur olublar.

"Biz finlərə amerikalılara “hücum” etməyi dayandırmalarını deməli olduq, çünki bu, onlar üçün alçaldıcı idi və onlar ruhdan düşürdülər”, - mənbə bildirib.

İddiaya görə, ABŞ həmçinin buzqıran texnologiyası üçün Finlandiyadan asılıdır. Britaniya sualtı qayıqları isə Rusiya ballistik raketlərinin gözlənilmədən ABŞ sahillərində peyda olmamasını təmin etmək üçün onları gizli şəkildə izləyir.

"Avropalılar lazımi biliklərə malikdirlər. Əgər Tramp bölgəni qorumaq istəyirsə, Arktika müttəfiqlərini qıcıqlandırmaqla səhv edir", - deyə hərbi mənbə “The Times” nəşrinə deyib.

“Soyuq müharibə” dövründə Qrenlandiyadakı Amerika kontingentinin sayı 10 mini. Lakin 1980-ci illərin sonlarından bəri bu rəqəm xeyli azalıb. Hazırda adada radar sistemlərinə, erkən xəbərdarlıq sistemlərinə və raketdən müdafiə sistemlərinə xidmət göstərən təxminən 100 hərbçi var.

Qrenlandiyanın alınmasının vacibliyini izah edən Tramp (hətta bu həftə Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda geri çəkilməzdən əvvəl) dedi: "İndi Qrenlandiyaya baxsanız, hər yerdə Rusiya esmineslərinin, Çin esmineslərinin və daha da əhəmiyyətlisi, Rusiya sualtı qayıqlarının olduğunu görəcəksiniz."

Trampın adanın ələ keçirildiyi iddiaları NATO-nun hərbi planlayıcılarını və kəşfiyyat agentliklərini çaşdırıb.

Hərbi ekspertlərin fikrincə, Rusiyanın əhəmiyyətli bir iştirakını göstərən heç bir kəşfiyyat məlumatı yoxdur və Rusiya Şimal Donanmasının fəaliyyəti əsasən Norveç, Finlandiya və İsveçə yönəlib. Bundan əlavə, Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun Avropa təhlükəsizliyi üzrə baş elmi işçisi Ed Arnoldun sözlərinə görə, Moskva diqqətini və resurslarını Ukraynadakı müharibəyə yönəltdiyindən, Rusiyanın Arktika bölgəsinə təhdidi son illərdə azalıb.

O əlavə edib ki, Çinin fəaliyyəti gələcək hərbi əməliyyatlar üçün örtük kimi xidmət edə biləcək elmi tədqiqatlarla məhdudlaşır, lakin onlar dərhal təhlükə hesab edilmir.