Icma.az
close
up
RU
Yerdə həyat necə yaranıb?

Yerdə həyat necə yaranıb?

Cebheinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Elmin ən böyük sirrlərindən biri ilk molekulların Yer kürəsində necə ortaya çıxmasıdır. 

“Cebheinfo.az” xəbər veir ki, "RNT Dünyası" fərziyyəsi ribonuklein turşusunun (RNT) həyatın mənşəyində əsas rol oynadığını irəli sürür. 

Yaponiya və Amerika biokimyaçılarının yeni təcrübələri bu fikri dəstəkləyir ki, RNT planetin yaranmasından cəmi 200 milyon il sonra təbii şəkildə əmələ gələ bilərdi.

"RNT dünyası" nədir?

RNT DNT-nin daha sadə bir qohumudur. O, üç vacib funksiyanı yerinə yetirir: genetik məlumat daşımaq (mRNT), zülal sintezi üçün ribosomlar qurmaq (rRNT) və zülalları birbaşa yığmaq (tRNT). Nisbi sadəliyinə görə RNT ilk özünü çoxaldan molekul üçün namizəd hesab olunur.

"RNT dünyası" ssenarisində erkən təkhüceyrəli orqanizmlər genləri saxlamaq və kopyalamaq üçün DNT əvəzinə RNT-dən istifadə edirdilər. Problem RNT-nin kimyəvi reaksiyaların xaosundan necə yaranması idi - təsadüfi əmələ gəlmə ehtimalı əhəmiyyətsiz görünürdü.

Laboratoriya təcrübələri nə göstərir?

Tohoku Universiteti (Yaponiya) və Tətbiqi Molekulyar Təkamül Fondundan (Florida) Yuta Hirakavanın rəhbərlik etdiyi bir qrup yeraltı hidrotermal dəliklərin yaxınlığında erkən Yer kürəsindəki şəraiti simulyasiya edən bir təcrübə aparıb.
Alimlər RNT-nin "tərkib hissələrini" qarışdırıblar: beş karbonlu şəkər ribozası, fosfatlar, dörd nukleobaz (adenin, quanin, sitozin və urasil), boratlar (dəniz suyunda geniş yayılmış) və bazalt əlavə etdilər. Qarışıq qızdırılıb və qurudulub, beləliklə, RNT əmələ gəlib.

Əsas sürpriz odur ki, boratlar prosesə mane olmaq əvəzinə, əslində kömək etdi. Onlar  Fasiləsiz Sintez Modelində (DSM) vacib addımlar olan fosfatların əmələ gəlməsini asanlaşdırıb.

Bu, reaksiyaya birbaşa insan müdaxiləsi olmadan laboratoriyada RNT-nin istehsal edildiyi ilk haldır.

Bu hipotez OSIRIS-REx missiyasının məlumatları ilə dəstəklənir. Belə ki, riboza da daxil olmaqla, RNT-nin bütün komponentləri Bennu asteroidindən götürülmüş nümunələrdə tapılıb.

Hirakava və həmkarları 4,3 milyard il əvvəl 500 km diametrli protoplanetin (Vesta kimi) təsirinin bu maddələri Yerə gətirdiyini irəli sürürlər. Bu, zamanla  planetin əmələ gəlməsindən 200 milyon il sonra və həyatın ən erkən izlərindən 200 milyon il əvvəllə üs-üstə düşür. Sirkonlardakı karbon izotopları 4,1 milyard il əvvələ aiddir.

Oxşar təsirlər boratların tapıldığı Marsda da baş verib. 

Əgər RNT tez və təbii şəkildə yaranıbsa, bu, ilk orqanizmlərə gedən yolu sürətləndirir. RNT həyat deyil, lakin demək olar ki, bütün məlum biologiyanın əsasını təşkil edir.

Yeni təcrübələr göstərib ki, RNT erkən Yer kürəsində boratların iştirakı ilə təbii şəkildə əmələ gələ bilərdi. Bu komponentlər təxminən 4,3 milyard il əvvəl Bennu kimi asteroidlər tərəfindən çatdırılıb. Bu, ilk hüceyrələrə körpü kimi "RNT dünyası" hipotezini gücləndirir və həyatın nisbətən tez ortaya çıxa biləcəyini izah edir. Alimlər deyirlər ki, bu kəşf elm dünyasını təkcə Yer kürəsində deyil, həm də bəlkə də Marsda həyatın mənşəyini anlamağa daha da yaxınlaşdırıb.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 18 Yanvar 2026 14:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see353

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see293

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see292

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see291

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see283

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see275

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see268

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see267

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see266

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see253

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see248

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see247

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see245

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see244

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see235

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see234

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see232

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see222

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri