Icma.az
close
up
RU
Zəngəzur dəhlizi artıq beynəlxalq layihədir ŞƏRH

Zəngəzur dəhlizi artıq beynəlxalq layihədir ŞƏRH

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

ABŞ, Türkiyə və regional tərəfdaşlar iştirak edir


Vüqar Dadaşov: “Rusiya dəhlizə nəzarət etməyə çalışdı, amma Bakı planı dəyişdi”

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanan sülh sazişi və Zəngəzur dəhlizi layihəsinə dəstək verib. Lukaşenko ABŞ-ın sabiq Prezidenti Donald Trampı saziş münasibətilə təbrik edərək bildirib ki, Zəngəzur dəhlizi regional nəqliyyat və ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsinə xidmət edəcək və onun qarşısını almaq mümkün deyil: Mən “Zəngəzur dəhlizi”nin nə olduğunu çox yaxşı bilirəm. Sülh sazişləri bu dəhlizin Ermənistan ərazisindən keçərək qurulmasına kömək edəcək. Təbii ki, bu, İrana xoş gəlmir, amma buna heç kim qarşı çıxa bilməz”.

Bu açıqlama, Putinin yaxın müttəfiqi olan Belarus liderinin bölgədəki yeni reallığı qəbul etdiyini və Azərbaycanın təşəbbüslərinin beynəlxalq səviyyədə legitimliyini artırdığını göstərir.Aleksandr Lukaşenko Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin demək olar ki, yeganə və ən sadiq müttəfiqidir. Belə bir şəxsin Zəngəzur dəhlizi haqqında açıq şəkildə müsbət fikir bildirməsi və hətta bu layihənin Trampın adı ilə bağlanmasına tolerant yanaşması olduqca mühüm hadisə hesab olunur.

Bu, həm də Moskva ilə sıx siyasi-iqtisadi asılılıq içində olan Belarus liderinin bölgədəki yeni reallığı qəbul etdiyini göstərir. Lukaşenkonun çıxışı Zəngəzur dəhlizinin regional strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir və Azərbaycanın təşəbbüslərinin beynəlxalq miqyasda legitimliyini gücləndirir.

Lukaşenkonun “İrana xoş gəlmir, amma buna heç kim qarşı çıxa bilməz” sözləri Tehranın dəhlizlə bağlı narahatlıqlarını da xatırladır. Lakin Belarus lideri açıq şəkildə bildirib ki, artıq bu prosesin qarşısını almaq qeyri-mümkündür.


Siyasi şərhçi Vüqar Dadaşov  isə  “Şərq”ə açıqlamasında deyib ki,  Rusiya o halda Zəngəzur dəhlizinin açılmasının tərəfdarı olub ki, dəhlizə məhz özü nəzarət etsin. Dəhlizə nəzarətlə Rusiya nəinki Ermənistanda mövcudluğunu qoruyur, eyni zamanda həm Azərbaycana və həm də Ermənistana daimi təsir, nəticə də isə Cənubi Qafqazda hakimliyini təmin etmiş olurdu: 

“Ancaq, Paşinyan hakimiyəti və erməni cəmiyyəti Zəngəzur dəhlizinin Rusiyanın nəzarətinə verilməsinə qarşı oldu. Rusiya da Zəngəzur dəhlizinin, onun nəzdindən kənar açılmasını qəbul etmədi.Rusiya və İranın bu məsələdə sövdələşməsi özünü açıq büruzə verirdi. İranın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı "qırmızı xətt" bəyanatları, hətta birgə hərbi təlimləri Zəngəzur dəhlizinin açılmasını 10 noyabr üçtərəfli Moskva bəyannaməsindən kənar razılaşmalardan çəkindirmək məqsədi daşıyırdı. Söz yox ki, əgər Rusiya Zəngəzur dəhlizinə nəzarəti əla ala bilsəydi, İranın "qırmızı xətti" də yoxa çıxacaqdı baxmayaraq ki, Zəngəzur dəhlizi həm iqtisadi və dövlət maraqları baxımından İranın indiki rejimi üçün uyğun gəlmir. 

Belə bir çətin geosiyasi vəziyyətdə Azərbaycanın məsələyə üçüncü tərəfi cəlb etməsi, şahmat taxtasında "at gedişi"nə bənzər çox uğurlu oldu. ABŞ-ın Zəngəzur dəhlizinə (Tramp yolu) cəlb edilməsi ilə, İran və Rusiyanı ABŞ - la üz-üzə gətirdi. ABŞ prezidenti Trampın Ukraynada Rusiyanın müharibəsinə son vermək istəyi ilə bağlı Rusiyanın dalana dirənməsi, Rusiyanın Zəngəzur dəhlizinə münasibətini dəyişuşməyə məcbur edib. Belorus prezident Lukaşenkonun Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı İranın mövqeyini tənqid etməsi və dəhlizin açılmasını dəstəkləməsi heç şübhəsiz ki, Rusiyanın və Putinin mövqeyinin səsləndirilməsidir. İrandan Laricaninin Zəngəzur dəhlizinin "təhlükəli olmaya bilər" açıqlaması da İranın geri addımıdır. Bir məsələni də vurğulamaq lazımdır. İran sərhədlərinin təhlükəsizliyi deyəndə, Ermənistan tərəfindən sərhəddə rusların durması nəzərdə tutulur. ABŞ şirkətlərinin Zəngəzur dəhlizinə nəzarəti ilə bərabər, rus sərhədçilərinin İranla sərhəddə durması da mümkün görünür”. 


V. Dadaşov həmçinin qeyd edib ki, Zəngəzurla beynəlxalq yüklərin daşınması, yeni iqtisadi imkanların açılması ilə lahiyələrə start verilib: 

“Türkmənistan milli lideri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun Azərbaycana səfəri, ardınca Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistana səfəri, eləcə də Azərbaycan - Türkmənistan - Özbəkistan arasında danışıqlar, Azərbaycandan gəmi alışına dair razılaşmalar Xəzər dənizi üzərindən, yəni, Orta dəhlizlə yüklərin daşınması, enerji daşıyıcıların tranziti məsələləri həll edilir. Zəngəzur dəhlizi artıq regional lahiyə deyil, beynəlxalq statusunu ortaya çıxarır. Türkiyə də Zəngəzur dəhlizin fəaliyyətini təmin etmək məqsədi ilə götürdüyü 2.4 milyard kredit dəyərində lahiyəyə start verib. Yeri gəlmişkən, məhz cənab Ərdoğan ilk olaraq, dəhlizə nəzarətin ABŞ-a verilməsini təklif edib. Rusiyanın Azərbaycana, ümumiyətlə postsovet məkanına iddiasından isə imtinasına heç inam yoxdur. Keçən ay Putin postsovet ölkələrinə müdaxiləni mümkün edən fərman imzaladı. Bu fərmana görə, hər hansı ölkədə rus dilinə qarşı “təhdid və ya diskriminasiya halları” baş verərsə, Moskva bunu müdaxilə üçün əsas sayacaq. Hərçənd ki, Rusiya onsuz da rusdilli əhalinin müdafiəsi adı altında hələ 1992-ci ildən başlayaraq Moldivaya, Gürcüstana, Ukraynaya hərbi müdaxilə edib. Azərbaycanda da həmin o rusdilli məktəblər rus dilini öyrətmir, rus düşüncəli, mahiyyətcə ruslaşmış azərbaycanlıllar (rusdillilər) yetişdirir. Yəni, Rusiya şovinist və imperialist düşüncəsini dəyişmir əksinə, işğalçılıq, imperialist müdaxilə qanuniləşdirilir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:291
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 26 Avqust 2025 08:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri