Icma.az
close
up
RU
Zəngəzur dəhlizi artıq beynəlxalq layihədir ŞƏRH

Zəngəzur dəhlizi artıq beynəlxalq layihədir ŞƏRH

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

ABŞ, Türkiyə və regional tərəfdaşlar iştirak edir


Vüqar Dadaşov: “Rusiya dəhlizə nəzarət etməyə çalışdı, amma Bakı planı dəyişdi”

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanan sülh sazişi və Zəngəzur dəhlizi layihəsinə dəstək verib. Lukaşenko ABŞ-ın sabiq Prezidenti Donald Trampı saziş münasibətilə təbrik edərək bildirib ki, Zəngəzur dəhlizi regional nəqliyyat və ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsinə xidmət edəcək və onun qarşısını almaq mümkün deyil: Mən “Zəngəzur dəhlizi”nin nə olduğunu çox yaxşı bilirəm. Sülh sazişləri bu dəhlizin Ermənistan ərazisindən keçərək qurulmasına kömək edəcək. Təbii ki, bu, İrana xoş gəlmir, amma buna heç kim qarşı çıxa bilməz”.

Bu açıqlama, Putinin yaxın müttəfiqi olan Belarus liderinin bölgədəki yeni reallığı qəbul etdiyini və Azərbaycanın təşəbbüslərinin beynəlxalq səviyyədə legitimliyini artırdığını göstərir.Aleksandr Lukaşenko Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin demək olar ki, yeganə və ən sadiq müttəfiqidir. Belə bir şəxsin Zəngəzur dəhlizi haqqında açıq şəkildə müsbət fikir bildirməsi və hətta bu layihənin Trampın adı ilə bağlanmasına tolerant yanaşması olduqca mühüm hadisə hesab olunur.

Bu, həm də Moskva ilə sıx siyasi-iqtisadi asılılıq içində olan Belarus liderinin bölgədəki yeni reallığı qəbul etdiyini göstərir. Lukaşenkonun çıxışı Zəngəzur dəhlizinin regional strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir və Azərbaycanın təşəbbüslərinin beynəlxalq miqyasda legitimliyini gücləndirir.

Lukaşenkonun “İrana xoş gəlmir, amma buna heç kim qarşı çıxa bilməz” sözləri Tehranın dəhlizlə bağlı narahatlıqlarını da xatırladır. Lakin Belarus lideri açıq şəkildə bildirib ki, artıq bu prosesin qarşısını almaq qeyri-mümkündür.


Siyasi şərhçi Vüqar Dadaşov  isə  “Şərq”ə açıqlamasında deyib ki,  Rusiya o halda Zəngəzur dəhlizinin açılmasının tərəfdarı olub ki, dəhlizə məhz özü nəzarət etsin. Dəhlizə nəzarətlə Rusiya nəinki Ermənistanda mövcudluğunu qoruyur, eyni zamanda həm Azərbaycana və həm də Ermənistana daimi təsir, nəticə də isə Cənubi Qafqazda hakimliyini təmin etmiş olurdu: 

“Ancaq, Paşinyan hakimiyəti və erməni cəmiyyəti Zəngəzur dəhlizinin Rusiyanın nəzarətinə verilməsinə qarşı oldu. Rusiya da Zəngəzur dəhlizinin, onun nəzdindən kənar açılmasını qəbul etmədi.Rusiya və İranın bu məsələdə sövdələşməsi özünü açıq büruzə verirdi. İranın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı "qırmızı xətt" bəyanatları, hətta birgə hərbi təlimləri Zəngəzur dəhlizinin açılmasını 10 noyabr üçtərəfli Moskva bəyannaməsindən kənar razılaşmalardan çəkindirmək məqsədi daşıyırdı. Söz yox ki, əgər Rusiya Zəngəzur dəhlizinə nəzarəti əla ala bilsəydi, İranın "qırmızı xətti" də yoxa çıxacaqdı baxmayaraq ki, Zəngəzur dəhlizi həm iqtisadi və dövlət maraqları baxımından İranın indiki rejimi üçün uyğun gəlmir. 

Belə bir çətin geosiyasi vəziyyətdə Azərbaycanın məsələyə üçüncü tərəfi cəlb etməsi, şahmat taxtasında "at gedişi"nə bənzər çox uğurlu oldu. ABŞ-ın Zəngəzur dəhlizinə (Tramp yolu) cəlb edilməsi ilə, İran və Rusiyanı ABŞ - la üz-üzə gətirdi. ABŞ prezidenti Trampın Ukraynada Rusiyanın müharibəsinə son vermək istəyi ilə bağlı Rusiyanın dalana dirənməsi, Rusiyanın Zəngəzur dəhlizinə münasibətini dəyişuşməyə məcbur edib. Belorus prezident Lukaşenkonun Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı İranın mövqeyini tənqid etməsi və dəhlizin açılmasını dəstəkləməsi heç şübhəsiz ki, Rusiyanın və Putinin mövqeyinin səsləndirilməsidir. İrandan Laricaninin Zəngəzur dəhlizinin "təhlükəli olmaya bilər" açıqlaması da İranın geri addımıdır. Bir məsələni də vurğulamaq lazımdır. İran sərhədlərinin təhlükəsizliyi deyəndə, Ermənistan tərəfindən sərhəddə rusların durması nəzərdə tutulur. ABŞ şirkətlərinin Zəngəzur dəhlizinə nəzarəti ilə bərabər, rus sərhədçilərinin İranla sərhəddə durması da mümkün görünür”. 


V. Dadaşov həmçinin qeyd edib ki, Zəngəzurla beynəlxalq yüklərin daşınması, yeni iqtisadi imkanların açılması ilə lahiyələrə start verilib: 

“Türkmənistan milli lideri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun Azərbaycana səfəri, ardınca Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistana səfəri, eləcə də Azərbaycan - Türkmənistan - Özbəkistan arasında danışıqlar, Azərbaycandan gəmi alışına dair razılaşmalar Xəzər dənizi üzərindən, yəni, Orta dəhlizlə yüklərin daşınması, enerji daşıyıcıların tranziti məsələləri həll edilir. Zəngəzur dəhlizi artıq regional lahiyə deyil, beynəlxalq statusunu ortaya çıxarır. Türkiyə də Zəngəzur dəhlizin fəaliyyətini təmin etmək məqsədi ilə götürdüyü 2.4 milyard kredit dəyərində lahiyəyə start verib. Yeri gəlmişkən, məhz cənab Ərdoğan ilk olaraq, dəhlizə nəzarətin ABŞ-a verilməsini təklif edib. Rusiyanın Azərbaycana, ümumiyətlə postsovet məkanına iddiasından isə imtinasına heç inam yoxdur. Keçən ay Putin postsovet ölkələrinə müdaxiləni mümkün edən fərman imzaladı. Bu fərmana görə, hər hansı ölkədə rus dilinə qarşı “təhdid və ya diskriminasiya halları” baş verərsə, Moskva bunu müdaxilə üçün əsas sayacaq. Hərçənd ki, Rusiya onsuz da rusdilli əhalinin müdafiəsi adı altında hələ 1992-ci ildən başlayaraq Moldivaya, Gürcüstana, Ukraynaya hərbi müdaxilə edib. Azərbaycanda da həmin o rusdilli məktəblər rus dilini öyrətmir, rus düşüncəli, mahiyyətcə ruslaşmış azərbaycanlıllar (rusdillilər) yetişdirir. Yəni, Rusiya şovinist və imperialist düşüncəsini dəyişmir əksinə, işğalçılıq, imperialist müdaxilə qanuniləşdirilir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:272
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 26 Avqust 2025 08:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri