Icma.az
close
up
RU
2000 illik üzüyün sirri açılır: Yazıda Ponti Pilatın adı var?

2000 illik üzüyün sirri açılır: Yazıda Ponti Pilatın adı var?

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Qədim möhür üzüyünün yenidən təhlili tədqiqatçılara Ponti Pilatın dövründə Yəhudeyadakı Roma administrasiyasının fəaliyyəti barədə yeni nəticələr əldə etməyə imkan verib. Üzərindəki yazının böyük ehtimalla “Pilat üçün” və ya “Pilata” mənasını verdiyi düşünülür. Üzüyün onun administrasiyasında çalışan aşağı rütbəli məmura məxsus ola biləcəyi ehtimal edilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, mis ərintisindən hazırlanmış, üzərində qab təsviri və yunan dilində yazı olan üzük 1960-cı illərdə Herodium dağ qalasında aparılan qazıntılar zamanı aşkarlanıb. Artefakt onilliklər ərzində anbarlarda saxlanılıb və yalnız sonradan tədqiqatçıların diqqətini yenidən cəlb edib.

2018-ci ildə israilli alimlər təxminən 2000 il yaşı olan üzükdəki ΠΙΛΑΤΟ yazısının əsasən Bibliya tarixindəki hadisələrlə tanınan Roma Yəhudeya prefekti Ponti Pilatla əlaqəli ola biləcəyini irəli sürüblər.

Lakin sonradan bu şərh şübhə altına alınıb. 2023-cü ildə dərc olunan araşdırmada tədqiqatçılar hərflərin iki ayrı söz təşkil edə biləcəyini ehtimal ediblər.

“Palestine Exploration Quarterly” jurnalında dərc olunan yeni araşdırma isə ilkin versiyaya qayıdır. Tədqiqatın müəllifi Boneşo yazının latınca “Pilato” sözünün yunan dilində transkripsiyası kimi nəzərdən keçirilməli olduğunu bildirir.

Onun fikrincə, latın forması “Pilata” və ya “Pilat üçün” mənasını verə bilər. Bununla yanaşı, yazıda müəyyən orfoqrafik xüsusiyyət də var: sözün sonunda yunan dilində omeqa əvəzinə omikron hərfindən istifadə olunub.

Tədqiqatçı hesab edir ki, bu, yazının səhv oxunduğunu göstərməyə bilər. Oxşar qeyri-dəqiqliklər yerli sakinlərin latın dilini yalnız əsas səviyyədə bilməsi ilə bağlı yarana bilərdi. Latın və yunan hərflərinin vizual oxşarlığı üzüyün hazırlanması zamanı səhvə səbəb olmuş ola bilər.

Bəzi hərflərin qeyri-adi yerləşdirilməsinin də izahı var. Tədqiqatçının sözlərinə görə, buna metalın qüsurları və üzüyün səthindəki məhdud sahə səbəb ola bilər.

Kimin üzüyü ola bilərdi?

Artefaktın keyfiyyəti də diqqət çəkir. Üzük mis ərintisindən hazırlanıb və Roma dövründə bu cür zinət əşyalarını adətən aşağı sosial təbəqələrin nümayəndələri, əsgərlər və aşağı rütbəli məmurlar taxırdılar.

Bunun əksinə olaraq, varlı Roma məmurları daha bahalı möhür üzüklərindən – qızıldan hazırlanmış və ya qiymətli daşlarla bəzədilmiş nümunələrdən istifadə edirdilər.

Üzükdə həmçinin I əsr Yəhudeyasında geniş yayılmış yəhudi motivlərindən biri olan qab təsvir edilib.

Bu xüsusiyyətləri nəzərə alan tədqiqatçı üzüyün Roma administrasiyasında çalışan qul və ya azad edilmiş qula məxsus ola biləcəyini ehtimal edir. Həmin şəxs üzükdən Ponti Pilata göndərilən sənədləri təsdiqləmək üçün istifadə etmiş ola bilər.

Əgər bu şərh doğrudursa, tapıntı yalnız Pilatın öz həyatı haqqında deyil, həm də onun administrasiyasının gündəlik fəaliyyəti barədə məlumat əldə etməyə imkan verir.

Ponti Pilat təxminən eramızın 26–36-cı illərində Yəhudeyaya rəhbərlik edib. Bu dövr Roma imperiyasının əyaləti idarəetmə sisteminin hələ formalaşdığı mərhələyə təsadüf edir. Yeni araşdırma həmin sistemdə yalnız Roma vətəndaşlarının deyil, yerli sakinlərin və aşağı sosial statuslu insanların da mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2026 16:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri