525ci qəzet Əsəd rejiminin çökməsi Ermənistanın maraqlarına zərbədir Politoloq

Ermənistan müstəqillik qazanandan bu günə kimi Suriya ilə, Əsəd rejimi ilə yaxın münasibətlərə malik olub. Bu ölkənin ilk prezidenti Levon Ter-Petrosyan Suriyanın Hələb şəhərində anadan olub, yəni Suriya ermənisidir. O, hakimiyyətdə olduğu dönəmdə Ermənistanın Suriya rejimi ilə münasibətlərinin inkişaf etdirilməsində xüsusi səylər göstərib.

Bu barədə “525”ə Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin (BMTM) eksperti Sultan Zahidov deyib.

Onun sözlərinə görə, Ermənistan və Əsəd rejimi arasında yaxın münasibətlərin olmasında rol oynayan faktorlardan biri Suriyadakı erməni icmasıdır. Bəzi rəqəmlərə görə Suriyada vətəndaş müharibəsinə kimi 100 minə yaxın erməni yaşayırdı: “Vətəndaş müharibəsindən sonra daha dəqiq desək, 2019-cu ildə Paşinyan Ermənistanda baş nazir olarkən Suriya ermənilərinin bir qismini qeyri-qanuni şəkildə Qarabağda yerləşdirmişdi. Bir qismi də Ermənistana gəlmişdilər. Maraqlı məqam budur ki, 2019-cu ilin fevralında Ermənistan Suriyaya əməliyyatlarda iştirak edəcək hərbi kontingent göndərmişdi. Bu addımın arxasında biz bilirik ki, Rusiya faktoru var idi. Ermənistanla Suriyanı birləşdirən digər faktor İran və Rusiya faktordurudur. İran rejimi Əsədə yaxın bir rejim idi. Rusiyanın da Suriyada maraqları var. Qərb Paşinyanın gah Qərbə, gah da Şərqə doğru çevrildiyinin şahidi olub”.

Politoloq deyib ki, Əsədlə Paşinyan arasında münasibətlərə nəzər salanda, 2023-cü ilin fevralında Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın Dəməşqə səfərini, Bəşər Əsəd və nazirlərlə görüşünü, 2023-cü ilin zəlzələsində Paşinyanla Əsəd arasında telefon söhbətini, Paşinyanın Suriyaya humanitar yardım göstəriləcəyi ilə bağlı vədini və s. yada salmaq lazımdır: “2024-cü ildə də Paşiyanla Əsəd arasında dəfələrlə təmaslar olub, bayramlarda təbrik mübadiləsi aparılıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Paşinyan bir tərəfdən qərbyönümlü siyasət yürütməsinə baxmayaraq, digər tərəfdən Qərbdə birmənalı qarşılanmayan Suriya və İran rejimləri ilə yaxın münasibətlər qurmağa davam edir. Qəribə olanı budur ki, Qərb, xüsusilə son dönəmlər buna sərt reaksiya vermir, Paşinyana lazımi təzyiqlər göstərmirlər. Bu bir daha Qərbin riyakarlığının, ikiüzlüyünün göstəricisidir. Başqa dövlətlər Qərbdə tiran kimi göstərilən dövlətlərlə münasibəti davam etdirəndə onları tənqid edirlər, amma Ermənistan bunu edəndə, biz görürük ki, Qərdən lazımi reaksiyalar gəlmir. Bu bir daha ikilistandartların nəticəsi, Qərbin öz geosiyasi maraqlarına kökləndiyinin göstəricisidir”.

S.Zahidova görə, Əsəd rejiminin çökməsini sözsüz ki, Ermənistanın maraqlarına ciddi zərbə adlandıra bilərik: “Çünki Ermənistanın Yaxın Şərqdə sıx münasibəti olan bir neçə dövlət var idi, onlardan biri Livan, digəri Suriya idi. Hər iki dövlətə erməni icmasının da müəyyən təsir dairəsi var”.

Politoloq onu da vurğulayıb ki, 2015-ci ildə Suriya sözdə “erməni soyqırımı”nı tanıyan Livandan sonra ikinci ərəb dövləti oldu. 2022-ci ildə Suriyanın Milli Assambleyası da bununla bağlı qətnamə qəbul etdi: “İkinci Qarabağ  müharibəsi zamanı Əsəd Ermənistanı haqsızcasınna dəstəkləyən qərəzli açıqlamalar vermişdi. Biz bunu da xatırlayırıq. Bütün bu məqamlar onu göstərir ki, Əsəd rejimi Ermənistanın regionda yaxın münasibətlərə malik dövlətlərdən biri idi və bu rejimin devrilməsi sözsüz ki Ermənistanın maraqlarına həm birbaşa, həm dolayı  bir zərbədir. Dolayı şəkildə ona görə ki, burda itirən həm də İran oldu. İranın təsir dairəsinin zəifləməsi sözsüz ki, Ermənistan üçün də bir itkidir. Ermənistan yaxın zamanlarda alternativ tərəfdaşlar axtarışında olacaq və yaxud da mövcud tərəfdaşlarla münasibətlərini daha da inkişaf etdirməyə çalışacaq. Çünki hazırda onun regiondakı geosiyasi mövqeyində ciddi boşluqlar var, bu boşluqların doldurulması üçün düşünürəm ki, Paşinyan növəti dəfə müxtəlif ölkələrə yönəlik yalvarış diplomatiyasını işə salacaq, ən çox da bu Qərb ölkələri ilə münasibətdə baş verəcək”.

Pərvanə Sultanova