Icma.az
close
up
RU
Alimlər daş bütlərin yaradılmasının sirrini açdılar

Alimlər daş bütlərin yaradılmasının sirrini açdılar

Icma.az, Baku.ws saytına istinadən bildirir.

Pasxa adasındakı məşhur Moai heykəlləri uzun müddət mərkəzləşdirilmiş hakimiyyətin işi hesab edilsə də, son tədqiqatlar onların bir-birindən asılı olmayan çoxsaylı icmalar tərəfindən yaradıldığını göstərib.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu qənaətə Binqemton Universitetinin alimləri gəliblər. Tədqiqatın nəticələri PLOS One jurnalında dərc olunub.

Ənənəvi olaraq Moai heykəlləri "donmuş ata-baba simaları" və hakimiyyət rəmzi kimi qəbul edilirdi. Lakin yeni məlumatlar bu nəhəng heykəllərin kimlər və necə yaradıldığına dair təsəvvürləri dəyişir. Qədim ustaların iş təşkilatını araşdırmaq üçün alimlər Rano-Raraku adlı əsas daş karxanasını dronlar və fotogrammetriya texnologiyası ilə tədqiq ediblər.

Yüksək dəqiqlikli üçölçülü model iş izlərinin ən xırda detallarını - yamacları, nişləri və cızıq izlərini - üzə çıxarıb. Onun əsasında tədqiqatçılar müxtəlif mərhələlərdə olan 426 Moai, gələcək heykəllərin formasını göstərən 341 oyuq, 133 boş niş və heykəllərin yamacdan ehtiyatla endirilməsi üçün kəndirlərin bağlandığı 5 daş dirək qeydə alıblar.

Analiz göstərib ki, karxana 30 ayrıca iş zonasına bölünüb. Hər zonada daş emalı üsulları fərqli olub və hər bir heykəlin yaradılma prosesi yalnız həmin ərazidə başa çatıb.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Karl Liponun sözlərinə görə, bu struktur mərkəzləşdirilmiş idarəetmədən çox, müstəqil emalatxanalar şəbəkəsini xatırladır.

Müşahidələr digər elmi faktlarla da uyğunluq təşkil edir. Eyni tədqiqat qrupu daha əvvəl sübut etmişdi ki, Moai heykəllərini cəmi bir neçə nəfər "yellədərək" hərəkət etdirə bilirdi, yəni onların daşınması da çoxsaylı işçi qüvvəsi və sərt idarəetmə tələb etmirdi.

Arxeoloji məlumatlar həmçinin göstərir ki, təzə su mənbələri vahid hakimiyyətə deyil, fərqli icmalara məxsus olub.

"Bütün bu məlumatlar Rapanui cəmiyyətinin mərkəzləşdirilməmiş quruluşunu göstərir. Bu icmalar həm əməkdaşlıq edir, həm də bir-biri ilə rəqabət aparırdılar. Moai heykəllərinin yaradılması hökmdarın əmri deyil, hər bir icmanın öz gücünü nümayiş etdirmə üsulu idi", - deyə Karl Lipo qeyd edib.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 22:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri