Alimlər nə qədər yaşayacağımızı hesablamağı tapdılar

Alimlər ömür uzunluğunu proqnozlaşdırmağın bir yolunu tapdılar.

Medicina.az xəbər verir ki, onlar siçanlardan, makakalardan və insanlardan 11.000-dən çox toxuma nümunəsini təhlil edərək qocalmanın ümumi molekulyar imzalarını aşkar etdilər. Bu imzalar bədənin nə qədər tez qocaldığını və erkən ölüm riskini proqnozlaşdırır.

Komanda, müxtəlif növ və hüceyrə tiplərində yaşla eyni dərəcədə aktivliyi dəyişən genləri müəyyən edib. CDKN1A və LGALS3 xüsusilə vacibdir - bu genlərin zülalları erkən ölüm riskinin artması və eyni zamanda birdən çox xroniki xəstəliklərin inkişafı ilə əlaqələndirilir.

40 yaşdan kiçik insanlar getdikcə ürək tutmalarından ölürlər. Niyə ürək xəstəlikləri gənc insanlarda daha çox yayılır və özümüzü bundan qoruya bilərikmi?

Alimlər qocalmanın bir neçə proses vasitəsilə özünü göstərdiyini öyrəniblər: xroniki iltihab, tədricən hüceyrə yorğunluğu, metabolik yavaşlama və DNT zədələnməsinin toplanması. Hüceyrələr və heyvanlar üzərində aparılan təcrübələr müəyyən müdaxilələrin bu prosesləri yavaşlada və ya qismən geri qaytara biləcəyini göstərib: hüceyrənin yenidən proqramlaşdırılması, gənc və yaşlı fərdlərin cütləşməsi yolu ilə cavanlaşma və erkən embrional inkişaf.

Müxtəlif hüceyrə sistemlərinin qocalmasını dəqiq qiymətləndirmək üçün tədqiqatçılar xüsusi bir alqoritm "qocalma saatı" yaratdılar. Bu alqoritm müxtəlif hüceyrə proseslərinin yaşını ölçür və bədənin hansı hissələrinin daha tez qocaldığını aşkar edir.

Göstərib ki, xroniki xəstəliklər iltihab vasitəsilə qocalmanı sürətləndirir, kalori məhdudlaşdırılmış pəhriz və Klotho geninin azalmış aktivliyi isə mitoxondrial funksiyanı və maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırmağa kömək edir.

Bu kəşflər qocalmanı yavaşlada və hüceyrə səviyyəsində sağlamlığı qoruya bilən metodların hazırlanması üçün əsas yaradır.

Aygün Musayeva