Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azərbaycan enerji gündəliyini formalaşdıran, maraqların uzlaşdırıldığı platformaya çevrilib MÜSAHİBƏ

Azərbaycan enerji gündəliyini formalaşdıran, maraqların uzlaşdırıldığı platformaya çevrilib MÜSAHİBƏ

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 4 iyun, AZƏRTAC

İsveçrədə yerləşən “Caspian-Alpine Society” təşkilatında enerji sahəsi üzrə müstəqil ekspert kimi fəaliyyət göstərən Aytac Məhəmmədova “Bakı Enerji Həftəsi”nin əhəmiyyəti, Azərbaycanın qlobal enerji siyasətində rolu barədə AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb.

Müsahibəni təqdim edirik:

-“Bakı Enerji Həftəsi”nin 30 il ərzində beynəlxalq enerji platformasına çevrilməsi Azərbaycanın qlobal enerji siyasətində hansı yeni güc balansını formalaşdırır? Bu prosesdə dünya liderlərinin verdiyi mesajlar barədə nə deyə bilərsiniz?

-“Bakı Enerji Həftəsi”nin 30 il ərzində regional sərgidən beynəlxalq enerji platformasına çevrilməsi təkcə Azərbaycanın enerji diplomatiyasının deyil, ümumilikdə Avrasiya enerji arxitekturasının struktur dəyişikliyinin göstəricisidir. Birincisi, bu transformasiya Azərbaycanın Xəzər sahilindən Yaxın Şərqə və Avropaya uzanan enerji məkanında “struktur qovşaq” rolunu möhkəmləndirir. 1990-cı illərdə ölkə əsasən xammal ixracatçısı və investisiya qəbul edən aktor kimi çıxış edən Azərbaycan, bu gün enerji gündəliyini formalaşdıran, maraqların uzlaşdırıldığı platformaya çevrilib.

İkincisi, “Bakı Enerji Həftəsi”nin institusionallaşması Azərbaycanın siyasi subyektliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Artıq bu, təkcə tədbir deyil, enerji bazarında etimadın formalaşdığı davamlı diplomatik platformadır. Qloballaşan və eyni zamanda, parçalanan enerji sistemində bu etimad ayrıca güc resursuna çevrilir. Bundan əlavə, “Bakı Enerji Həftəsi”nə dünya liderlərinin göstərdiyi yüksəksəviyyəli diqqət bu platformanın siyasi çəkisini daha da gücləndirir. ABŞ, Türkiyə və Böyük Britaniya liderlərinin mesajları protokol xarakterli bəyanatlar deyil, Azərbaycanın qlobal enerji təhlükəsizliyi arxitekturasında rolunun siyasi olaraq kodlaşdırılması kimi çıxış edir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın məktubu bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sənəd Azərbaycanın qlobal enerji təhlükəsizliyində mərkəzi tərəfdaş kimi qəbul edildiyini təsdiqləməklə yanaşı, enerji əməkdaşlığını regional sabitlik və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması kimi daha geniş geosiyasi məsələlərlə əlaqələndirir. Bu, “Bakı Enerji Həftəsi”ni sırf sektor platformasından çıxararaq enerji, diplomatiya və təhlükəsizlik kəsişməsinə çevirir və ABŞ–Azərbaycan enerji münasibətlərinin strateji davamlılığını vurğulayır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın müraciəti regional təhlükəsizlik və infrastruktur əsaslı enerji inteqrasiyası məntiqini ön plana çıxarır. Böyük Britaniya Baş naziri Kir Starmerin mesajı isə normativ və transformasiya yönümlü xarakter daşıyır. Burada Azərbaycan etibarlı enerji tərəfdaşı və eyni zamanda, enerji keçidinin iştirakçısı kimi təqdim olunur.

Ümumilikdə, bu üç yanaşma bir sistemli nəticəni ortaya qoyur: “Bakı Enerji Həftəsi” artıq yalnız enerji sektorunun illik görüşü deyil, fərqli geosiyasi və iqtisadi maraqların kəsişdiyi institusional platformadır. Nəticə etibarilə, Azərbaycan qlobal enerji sistemində “təchizatçı ölkə” çərçivəsindən çıxaraq, enerji axınlarının idarə olunduğu və yönləndirildiyi çoxvektorlu strateji mərkəz statusu qazanır.

Mərkəzi Asiyadan Avropaya əvəzolunmaz keçid qapısı – Azərbaycan

-Xəzər dənizinin şərq sahillərində yerləşən ölkələr üçün tranzit imkanlarının genişlənməsində Azərbaycan hansı əsas rolu oynayır?

-Azərbaycanın enerji ixracı coğrafiyasının 12 ölkədən 16-ya çatması və bu siyahıda Avropa İttifaqına (Aİ) daxil olan 10 dövlətin yer alması, ölkəmizi Avropanın enerji təchizat zəncirində sadəcə alternativ mənbə deyil, sistemli və etibarlı bir tərəfdaşa çevirib. Burada əsas faktor Azərbaycanın kritik infrastruktura sahib olmasıdır. Cənub Qaz Dəhlizi (TANAP və TAP daxil olmaqla), Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti, eləcə də Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı tranziti təkcə mümkün edən deyil, onu sabit və proqnozlaşdırılabilən edən əsas dayaqlardır.

Bu infrastruktur Azərbaycana Xəzər qazının əldə olunması və ixracından başqa, həmçinin Mərkəzi Asiyanın daha geniş resurs bazasına çıxış imkanı verir. Qazaxıstan, Türkmənistan və Özbəkistan böyük enerji və mineral ehtiyatlara malikdir. Bu resursların Avropa bazarlarına çıxışı Xəzər dənizini keçərək Azərbaycan tranzit sisteminə daxil olmaqla həyata keçirilir. Yəni, coğrafi reallıq Azərbaycanı bu resursların Avropa bazarlarına çıxışında əvəzolunmaz keçid qapısına çevirir.

Azərbaycan modelində neft-qaz sektoru yaşıl keçidin bazasını təmin edən resurs rolunu oynayır

-“Dünya faydalı qazıntılar olmadan yaşaya bilməz” tezisi fonunda Azərbaycanın neft-qaz strategiyası necə bir praqmatik enerji modeli yaradır və bu model yaşıl enerji keçidi ilə necə uzlaşdırılır?

-Azərbaycanın praqmatik enerji modelinin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, ölkə neft və qazı nə ideoloji olaraq müdafiə edir, nə də yaşıl keçid qarşısında alternativsiz gələcək kimi təqdim edir. Əksinə, enerji siyasəti iki paralel reallığın idarə edilməsinə əsaslanır: bir tərəfdə qlobal enerji təhlükəsizliyinin hələ uzun müddət karbohidrogenlərdən asılı olması, digər tərəfdə isə sürətlənən dekarbonizasiya və elektrikləşmə prosesləri.

Bu modelin birinci dayağı klassik hidrokarbon strategiyasıdır. Azərbaycanın genişləndirilmiş qaz ixracı, Avropa bazarına çıxışın artması və TANAP/TAP kimi infrastrukturun genişlənməsi ölkəni alternativ mənbə statusundan çıxarıb, artıq sistem təminatçısı səviyyəsinə yaxınlaşdırır.

Burada əsas məntiq ondan ibarətdir ki, enerji təhlükəsizliyi ideoloji deyil, fiziki və coğrafi reallıqlarla müəyyən olunur. Məhz bu səbəbdən qaz və neft hələ də keçid dövrünün əsas balanslaşdırıcı resursu kimi qalır. İkinci dayaq isə yaşıl enerji keçidinin tədrici, lakin sistemli şəkildə inteqrasiyasıdır. Azərbaycan bərpaolunan enerji istehsalını yalnız daxili istehlak üçün deyil, həm də regional elektrik ixrac şəbəkəsinin formalaşması üçün inkişaf etdirir. Xüsusilə Xəzər–Qara dəniz–Avropa yaşıl enerji dəhlizi bu modelin strateji elementinə çevrilir. Burada diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, ölkə fosil yanacaq infrastrukturunu ləğv etmir, onu yeni enerji axınları ilə paralel şəkildə genişləndirir.

Ən mühüm məqam isə bu iki istiqamətin qarşı-qarşıya qoyulmamasıdır. Azərbaycan modelində neft-qaz sektoru yaşıl keçidin maliyyə, infrastruktur və texnoloji bazasını təmin edən resurs rolunu oynayır. Yəni hidrokarbonlar keçidə alternativ deyil, onun kapital mənbəyidir.

Bütün bunlar nəticə etibarilə ölkəyə ikiqat strateji üstünlük verir: Azərbaycan bir tərəfdən Avropanın və regionun qısa və ortamüddətli enerji təhlükəsizliyində əsas oyunçu statusu qazanır, digər tərəfdən isə uzunmüddətli enerji transformasiyasında tranzit platforma rolunu oynayır.

Müxbir - Günel Türksoy

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2026 14:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri