Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Azərbaycanda yerli din xadimlərini nüfuzdan salmaq kimə sərf edir?

Azərbaycanda yerli din xadimlərini nüfuzdan salmaq kimə sərf edir?

Azpost saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Son aylarda Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) və ümumilikdə yerli din xadimlərinə qarşı informasiya hücumlarının intensivləşdiyi müşahidə olunur. Sosial şəbəkələrdə, bəzi media platformalarında aparılan tənqidlər artıq sadə fikir mübadiləsini aşaraq sistemli gözdənsalma kampaniyası təsiri bağışlayır.

Bu proses təsadüfidirmi?

Azərbaycanın dini modeli uzun illərdir mərkəzləşdirilmiş və nəzarətli sistem üzərində qurulub. Bu sistemin əsas dayağı isə QMİ-dir. Ekspertlərin fikrincə, hücumların əsas məqsədlərindən biri yerli din xadimlərinin legitimliyini sarsıtmaq, onların cəmiyyət üzərində təsir imkanlarını zəiflətməkdir. Analitiklərin fikrincə, dini liderlərə qarşı etimad sarsıldıqda boşluq yaranır. Bu boşluğu isə həmişə kənar təsir mərkəzləri doldurmağa çalışır.

Azərbaycan coğrafi və siyasi baxımdan müxtəlif dini mərkəzlərin maraq dairəsindədir. Bu baxımdan, Yaxın Şərq dini ideologiyaları, regional məzhəb təsirləri, transsərhəd dini şəbəkələr ölkədə təsir imkanlarını genişləndirmək istəyir. QMİ kimi yerli institutların zəifləməsi isə bu proses üçün “qapıların açılması” deməkdir.

Şübhəsiz, hər bir institut kimi dini qurumlar da tənqid oluna bilər və olunmalıdır. Lakin müşahidələr göstərir ki, bəzi iddialar faktlara deyil emosiyalara əsaslanır, eyni tezislər koordinasiyalı şəkildə yayılır, yerli din xadimləri sistemli şəkildə hədəf seçilir. Bu isə artıq spontan narazılıqdan çox, planlı informasiya fəaliyyəti ehtimalını artırır.

Azərbaycanın ən həssas üstünlüklərindən biri dini sabitlik və tolerantlıqdır. Mövcud kampaniyalar isə bu balansı poza bilər. Nəticədə, məzhəblərarası qarşıdurma riski artır, cəmiyyət daxilində ideoloji qütbləşmə güclənir, radikal qruplar üçün münbit zəmin yaranır. Tarix isə göstərir ki, “müqəddəs yer” heç vaxt boş qalmır: onu alternativ (bəzən radikal) qüvvələr doldurur.

Əgər yerli dini liderlərə inam azalarsa, o zaman insanlar alternativ axtarışına çıxır: Xarici vaizlər, YouTube və sosial media üzərindən yayılan dini təbliğat, qeyri-rəsmi dini qruplar aktivləşir. Bu isə artıq dini mühitin nəzarətdən çıxması və ideoloji asılılıq riskini artırır.

Bu prosesin digər mümkün nəticəsi dövlətin reaksiyasıdır. Əgər dini sahədə nəzarət zəifləyərsə, daha sərt inzibati tədbirlər, dini fəaliyyətə əlavə məhdudiyyətlər, yeni tənzimləmə mexanizmləri qaçılmaz ola bilər. Bu isə həm dindar kəsim, həm də ümumi ictimai mühit üçün yeni gərginlik yarada bilər.

Çıxış yolu nədir?

Yerli dini qurumlar cəmiyyət qarşısında daha açıq olmalıdır. Müvafiq dövlət qurumları, din xadimləri ilə vətəndaşlar arasında ünsiyyət gücləndirilməlidir.

Saxta məlumatlara qarşı mübarizə mühüm məsələdir. İnformasiya mühitində dezinformasiyanın qarşısı operativ alınmalıdır. Milli dini modelin gücləndirilməli, Azərbaycana xas dini ənənələr və dəyərlər daha aktiv şəkildə təşviq olunmalıdır. QMİ və yerli din xadimlərinə qarşı aparılan kampaniyalar təkcə dini məsələ deyil. Bu, eyni zamanda ideoloji təsir uğrunda mübarizə, informasiya müharibəsinin bir elementi, və sosial sabitliyə yönəlmiş potensial riskdir.

Azərbaycanda dini sahə mərkəzləşdirilmiş və koordinasiyalı model əsasında idarə olunur. Bu modelin əsas dayaqlarından biri Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) ilə dövlət arasında formalaşmış əməkdaşlıqdır.

Bu əməkdaşlıq təkcə dini fəaliyyətin təşkili ilə məhdudlaşmır. O, həm də ölkədə tolerantlıq siyasətinin əsas mexanizmlərindən biri kimi çıxış edir.

QMİ bu sistemdə məscidlərin fəaliyyətini koordinasiya edir,din xadimlərinin təyinatında iştirak edir, dini ayinlərin vahid çərçivədə keçirilməsini təmin edir. Bu yanaşma nəticəsində ölkədə xaotik dini mühit deyil, nizamlı və idarə olunan sistem formalaşıb.

QMİ-nin dövlətlə əməkdaşlığının ən mühüm istiqamətlərindən biri radikal dini ideologiyalara qarşı mübarizədir. Qurum xütbələr vasitəsilə mülayim dini yanaşmanı təşviq edir, xarici təsirli radikal çağırışlara qarşı çıxır, dini maarifləndirmə ilə gəncləri təsir altına düşməkdən qorumağa çalışır. Bu fəaliyyət hüquq-mühafizə orqanlarının sərt tədbirlərini tamamlayan “yumşaq təhlükəsizlik mexanizmi” rolunu oynayır.

Azərbaycan beynəlxalq aləmdə özünü multikultural və tolerant ölkə kimi təqdim edir. Bu imicin formalaşmasında QMİ mühüm rol oynayır. Qurum digər dinlərin nümayəndələri ilə açıq dialoq aparır,dini bayramlarda qarşılıqlı iştirak ənənəsini qoruyur, cəmiyyətdə konfessiyalararası harmoniyanı təşviq edir. Bu prosesdə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi ilə koordinasiya əsas rol oynayır.

QMİ və dövlət qurumları birlikdə Azərbaycanın dini modelini xaricdə aktiv şəkildə təqdim edir. Bu fəaliyyət nəticəsində dini tolerantlıq artıq təkcə daxili siyasət deyil, həm də xarici imic alətinə çevrilib.

QMİ–dövlət əməkdaşlığı Azərbaycanda dini sabitliyin əsas sütunlarından biri olaraq qalır. Lakin dəyişən informasiya mühiti, sosial şəbəkələrin təsiri və qlobal dini axınlar bu modeli yeni sınaqlarla üz-üzə qoyur. Müasir dövrdə əsas məsələ təkcə dini idarə etmək deyil, onu dövlətin milli maraqları naminə cəmiyyət üçün inandırıcı və qəbulolunan şəkildə idarə etməkdir. Burada cəmiyyətin münasbəti də mühüm rol oynayır.

A.ABBASOV

AzPost.az

Paylaş

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 22 Aprel 2026 08:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri