Icma.az
close
up
RU
Beyində oxuma necə gerçəkləşir?

Beyində oxuma necə gerçəkləşir?

Icma.az, Azpost portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Oxumaq insan idrakının ən mühüm funksiyalarından biri olmaqla yanaşı, sosial həyatın, təhsilin və məşğulluğun da əsasını təşkil edir. Oxuma bacarığı yalnız sözləri tanımaqla kifayətlənmir, həm də mürəkkəb sinir sisteminin fəaliyyətini tələb edir. Maks Plank İnsan İdrakı və Beyin Elmləri İnstitutunun tədqiqatçıları tərəfindən aparılan və “Neuroscience & Biobehavioral Reviews” jurnalında dərc edilən son meta-analiz bu sahədə geniş elmi təsəvvür yaradır.

AzPost bildirir ki, “MedicalXpress” portalının məlumatına görə, tədqiqatçılar, Sabrina Türker, Beatrice Fumaqalli və onların həmkarları — 163 neyroelm araşdırmasını təhlil edərək oxuma zamanı beyində hansı bölgələrin aktivləşdiyini müəyyən ediblər. Nəticələr göstərir ki, müxtəlif növ oxuma tapşırıqları (məsələn, hərflərin, sözlərin, cümlələrin və ya mənasız psevdosözlərin oxunması) zamanı fərqli beyin sahələri işə düşür.

Oxuma prosesində əsas rol oynayan sahələrdən biri sol yarımkürənin klassik dil bölgələridir. Məsələn, sol aşağı frontal girusun alt sahələri sözlərin və psevdosözlərin oxunması zamanı fərqli aktivlik göstərir. Sol temporo-oksipital korteks isə sözlər və cümlələrin emalında mühüm yer tutur. Hərflərin tanınması isə əsasən sol oksipital korteksdə baş verən lokal neyron aktivliyi ilə bağlıdır.

Tədqiqatda, həmçinin ucadan və səssiz oxumanın beyində yaratdığı fərqli aktivlik nümunələri də müqayisə olunub. Ucadan oxuma zamanı motor və eşitmə emalı ilə əlaqəli sahələr — məsələn, serebellum və auditor korteks — daha çox aktivləşir. Səssiz oxuma zamanı isə beynin “tələbat bölgələri” adlandırılan daha spesifik və kompleks strukturları daha ardıcıl şəkildə işə düşür. Bu fərqlər göstərir ki, oxuma tək bir prosesi deyil, əksinə, beynin müxtəlif bölgələrinin koordinasiyalı fəaliyyətini tələb edən çoxşaxəli bir funksiyadır. Bu nəticələr oxuma prosesinin neyrobioloji əsaslarını daha dərindən anlamağa imkan verir. Eyni zamanda, disleksiya və digər öyrənmə çətinlikləri ilə yaşayan insanlar üçün uyğun müdaxilə metodlarının inkişaf etdirilməsi baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Tədqiqatçılar bu məlumatların gələcəkdə fərdiləşdirilmiş tədris metodlarının yaradılmasına və nevroloji əsaslı müdaxilə proqramlarının təkmilləşdirilməsinə töhfə verəcəyini bildirirlər. Oxuma prosesi sadə görünsə də onun arxasında son dərəcə mürəkkəb və incə işlənmiş neyron şəbəkələr dayanır və bu sahədə aparılan tədqiqatlar bizə bu mürəkkəb mexanizmləri daha yaxşı anlamaq imkanı verir.

Paylaş

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 06 May 2025 10:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri